આચાર્ય ચાણક્ય નીતિઃ આચાર્ય ચાણક્યનું પુસ્તક નીતિ શાસ્ત્ર સમગ્ર વિશ્વમાં લોકપ્રિય છે. આચાર્ય ચાણક્યએ પોતાના નીતિ શાસ્ત્રમાં વ્યક્તિના જીવન સાથે જોડાયેલા દરેક પાસાઓનું વર્ણન કર્યું છે. આ શાસ્ત્રમાં આચાર્ય ચાણક્યએ પણ સફળ થવા માટેની ટિપ્સ આપી છે. જો વ્યક્તિ પોતાના જીવનમાં નીતિશાસ્ત્રના સિદ્ધાંતોને અપનાવે તો તે સફળ થઈ શકે છે. આચાર્ય ચાણક્યના મતે ઘણા એવા લોકો છે જે જીવનભર ગરીબ રહે છે. તેમના નીતિ શાસ્ત્રમાં તેમણે વ્યક્તિની ગરીબી માટે ઘણા કારણો આપ્યા છે.
આચાર્ય ચાણક્યનું નીતિ શાસ્ત્ર
વ્યક્તિની ગરીબીનું પ્રથમ કારણ કર્મ છે. જો કોઈ વ્યક્તિ મહેનતુ ન હોય, તો તેના માટે વિકાસ કરવો ખૂબ મુશ્કેલ છે. તે જ સમયે, કેટલીક ખોટી જગ્યાએ રહેવાને કારણે, વ્યક્તિ તેના જીવનમાં ક્યારેય પ્રગતિ કરી શકતો નથી અને સફળતા પ્રાપ્ત કરવામાં પાછળ રહે છે. આવો જાણીએ એ કઈ કઈ જગ્યાઓ છે.
આ સ્થળોએ રહેતા લોકો પ્રગતિ કરતા નથી
धनिकः श्रोत्रियो राजा नदी वैद्यस्तु पञ्चमः।
पञ्च यत्र न विद्यन्ते न तत्र दिवसे वसेत ॥
આચાર્ય ચાણક્યએ પોતાના નીતિ શાસ્ત્રના પ્રથમ અધ્યાયના નવમા શ્લોકમાં કહ્યું છે કે પાંચ સ્થાનમાં રહેતા લોકો જીવનમાં હંમેશા ગરીબ અને દુખી રહે છે. આવા લોકો તનતોડ પ્રયાસ કરવા છતાં પણ ક્યારેય પ્રગતિ કરી શકતા નથી. આવા લોકો મૂર્ખની જેમ જીવે છે. આ લોકોને ન તો શાસ્ત્રોનું જ્ઞાન હોય છે અને ન તો તેઓ તેને શીખવાનો પ્રયત્ન કરે છે.
બ્રાહ્મણોની ગેરહાજરી
ચાણક્ય અનુસાર, એવી જગ્યાએ રહેતા લોકો જ્યાં વેદ જાણનારા બ્રાહ્મણો રહેતા નથી તેઓ હંમેશા ગરીબ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં આ જગ્યા છોડી દેવી જોઈએ. બ્રાહ્મણો હંમેશા ધાર્મિક કાર્ય દ્વારા ધર્મની રક્ષા કરવા સક્ષમ હોય છે.
શ્રીમંત એટલે કે ધંધાદારી -
જે જગ્યાએ વેપારી લોકો રહેતા નથી, તે જગ્યાના લોકો પણ પોતાની રીતે રહે છે અને સમાન જીવન જીવે છે. આવી જગ્યાનો પણ ત્યાગ કરવો જોઈએ.
ભવ્ય રાજા
જ્યાં રાજા જાજરમાન નથી, ત્યાં શાસન નથી. શાસનના અભાવે ત્યાં અરાજકતા ફેલાય છે. આવી જગ્યાએ રહીને કોઈ પ્રગતિ કરી શકતું નથી. વિકાસ કર વસૂલ કરે તો પણ પૈસા ચોરાઈ જાય છે.
નદીની ગેરહાજરી
પાણી એ જીવન છે. મતલબ કે જ્યાં નદી નથી ત્યાં રહેવું યોગ્ય નથી. નદી વિના જીવન ખૂબ મુશ્કેલ છે. જીવન અને સિંચાઈ બંને માટે પાણી જરૂરી છે. તેથી, જ્યાં નદીઓ ન હોય ત્યાં ન રહેવું જોઈએ.
ડૉક્ટરનો અભાવ
આચાર્ય ચાણક્યના મતે જ્યાં વૈદ્ય એટલે કે ડૉક્ટર ન હોય ત્યાં રહેવું યોગ્ય નથી. કોઈપણ રોગમાંથી છુટકારો મેળવવા માટે સારવાર જરૂરી છે, જે ડૉક્ટર વિના શક્ય નથી. આવી સ્થિતિમાં આ 5 સ્થળોનો ત્યાગ કરવો જોઈએ. આ સ્થાનોમાં રહીને વ્યક્તિ ક્યારેય સફળ થઈ શકતો નથી.
