ભારત સરકારના વિદેશ મંત્રાલયે અમેરિકા અને યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા ભારતની ટીકા પર કડક પ્રતિસાદ આપ્યો છે. આ ટીકા રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાને લઈને કરવામાં આવી હતી, પરંતુ ભારતે તેને અનુચિત અને આધારહીન ગણાવ્યું છે. વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે એક સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને જણાવ્યું કે ભારત પર નિશાન સાધવું માત્ર ખોટું જ નથી, પરંતુ આ દેશોની કથની અને કરણી વચ્ચેનો ભેદ પણ ઉજાગર કરે છે.
ભારતે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવું કેમ જરૂરી હતું?
વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું કે યુક્રેન સંઘર્ષ શરૂ થયા બાદ પરંપરાગત પુરવઠાકર્તાઓએ તેમનો પુરવઠો યુરોપ તરફ વાળી દીધો હતો, જેના કારણે ભારતને રશિયા પાસેથી તેલની આયાત શરૂ કરવી પડી. તે સમયે અમેરિકાએ જ ભારતને આવા પગલાં લેવા માટે પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું, જેથી વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર સ્થિર રહે. તેમણે કહ્યું કે ભારતની આ આયાત ભારતીય ગ્રાહકોને સસ્તી અને સ્થિર ઊર્જા પૂરી પાડવા માટે જરૂરી છે. આ કોઈ વિકલ્પ નથી, પરંતુ વૈશ્વિક બજારની મજબૂરી છે.
આશ્ચર્યની વાત એ છે કે ભારતની ટીકા કરનારા દેશો પોતે પણ રશિયા સાથે વેપાર કરી રહ્યા છે, જ્યારે તેમના માટે આ કોઈ રાષ્ટ્રીય જરૂરિયાત નથી.
યુરોપિયન યુનિયન પણ રશિયા સાથે વેપાર કરે છે
ભારતે આંકડાઓ સાથે સ્પષ્ટ કર્યું કે 2024માં યુરોપિયન યુનિયન (EU) અને રશિયા વચ્ચે 67.5 અબજ યુરોનો વસ્તુઓનો વેપાર થયો, જ્યારે 2023માં સેવાઓનો વેપાર 17.2 અબજ યુરો સુધી પહોંચ્યો. આ વેપાર ભારત અને રશિયા વચ્ચેના કુલ વેપાર કરતાં ઘણો વધારે હતો. યુરોપિયન યુનિયને 2024માં રશિયા પાસેથી 16.5 મિલિયન ટન LNG (લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ)ની આયાત કરી, જે 2022ના 15.21 મિલિયન ટનના અગાઉના રેકોર્ડને પણ વટાવી ગયો.
વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે યુરોપ અને રશિયા વચ્ચેનો વેપાર માત્ર ઊર્જા સુધી સીમિત નથી, પરંતુ તેમાં ખાતર, ખનિજ ઉત્પાદનો, રસાયણો, લોખંડ-સ્ટીલ, મશીનરી અને પરિવહન સાધનોનો પણ સમાવેશ થાય છે. અમેરિકાને લઈને ભારતે કહ્યું કે તે પણ પરમાણુ ઊર્જા માટે રશિયા પાસેથી યુરેનિયમ હેક્સાફ્લોરાઈડ, તેના ઇલેક્ટ્રિક વાહન ઉદ્યોગ માટે પેલેડિયમ, ખાતરો અને રસાયણોની આયાત કરે છે.
ભારતનું સ્પષ્ટ વલણ
વિદેશ મંત્રાલયે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારતને નિશાન બનાવવું ગેરવાજબી અને અનુચિત છે. ભારત એક મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થા તરીકે હંમેશા પોતાના રાષ્ટ્રીય હિત અને આર્થિક સુરક્ષાના રક્ષણ માટે જરૂરી પગલાં લેશે.
ટ્રમ્પની ટેરિફ વધારવાની ધમકી
આ નિવેદન પહેલાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે ભારત માત્ર રશિયા પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં તેલ ખરીદી રહ્યું નથી, પરંતુ ખરીદેલા તેલનો મોટો હિસ્સો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં વેચીને ભારે નફો કમાઈ રહ્યું છે. તેમને એ વાતની કોઈ ચિંતા નથી કે રશિયાની યુદ્ધ મશીન યુક્રેનમાં કેટલા લોકોનો જીવ લઈ રહી છે. આથી જ હું ભારત દ્વારા અમેરિકાને આપવામાં આવતા ટેરિફમાં ભારે વધારો કરીશ.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ધમકી
ભારત માત્ર રશિયા પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં તેલ ખરીદી રહ્યું નથી, પરંતુ ખરીદેલા તેલનો મોટો હિસ્સો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં વેચીને ભારે નફો કમાઈ રહ્યું છે. તેમને એ વાતની કોઈ ચિંતા નથી કે રશિયાની યુદ્ધ મશીન યુક્રેનમાં કેટલા લોકોનો જીવ લઈ રહી છે. આથી જ હું ભારત દ્વારા અમેરિકાને આપવામાં આવતા ટેરિફમાં ભારે વધારો કરીશ.
- ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, રાષ્ટ્રપતિ, અમેરિકા
ભારતનો પક્ષ
યુક્રેન સંઘર્ષ શરૂ થયા બાદ પરંપરાગત પુરવઠાકર્તાઓએ તેમનો પુરવઠો યુરોપ તરફ વાળી દીધો હતો, જેના કારણે ભારતને રશિયા પાસેથી તેલની આયાત શરૂ કરવી પડી. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે ભારતની ટીકા કરનારા દેશો પોતે પણ રશિયા સાથે વેપાર કરી રહ્યા છે, જ્યારે તેમના માટે આ કોઈ જરૂરિયાત નથી.
