દેશની રાજધાની દિલ્હીના પ્રતિષ્ઠિત ભારત મંડપમ (Bharat Mandapam) ખાતે પૂજ્ય મોરારિબાપુ (Morari Bapu) ના વ્યાસાસને ચાલી રહેલી 'માનસ: સનાતન ધર્મ' રામકથાના ત્રીજા દિવસે આધ્યાત્મિક ચેતનાનો પ્રવાહ વહ્યો હતો. 19 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ કથા વિરામ સમયે શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર (Shri Ram Janmabhoomi Teerth Kshetra) ના ઉપાધ્યક્ષ સ્વામી ગોવિંદગીરી મહારાજ (Govind Giri Maharaj) વિશેષ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
બાપુએ સનાતન ધર્મની ગહન વ્યાખ્યા કરતા જણાવ્યું કે જે પરાપૂર્વથી અચલ છે, શાશ્વત છે અને દિવ્ય છે તે જ સનાતન છે.
દિવ્યતા અને ભવ્યતા વચ્ચેનો તફાવત
કથાના પ્રવાહને આગળ વધારતા પૂજ્ય મોરારિબાપુએ કહ્યું કે, "ભવ્ય હોય તે ભંગાર થઈ શકે છે, પરંતુ દિવ્યતા હંમેશા નૂતન અને નવીન હોય છે." તેમણે ભગવદ્ ગીતા (Bhagavad Gita) ના સંદર્ભ સાથે જણાવ્યું કે અર્જુને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને 'સનાતસ્વમ' કહીને સંબોધ્યા છે, જે શાશ્વતતાનું પ્રતીક છે. બાપુએ સાધુના લક્ષણો વર્ણવતા કહ્યું કે સાધુ કુલવંત, બલવંત અને શીલવંત હોય, પણ ક્યારેય 'દલવંત' (જેની પાસે પોતાનું સૈન્ય કે જૂથ હોય) ન હોય.
રામચરિત માનસ એ સદગુરુ છે
પુસ્તક, ગ્રંથ અને સદગુરુ વચ્ચેનો ભેદ સમજાવતા બાપુએ કહ્યું કે, "પુસ્તક એ શિક્ષક છે, ગ્રંથ એ ગુરુ છે, પણ રામચરિત માનસ (Ramcharitmanas) એ સાક્ષાત સદગુરુ છે." તેમણે ઉમેર્યું કે જે ગ્રંથાતીત છે તે બુદ્ધ પુરુષ છે. મહાદેવ દ્વારા સર્જિત આ માનસનું મૂળ સ્થાન મનુષ્યનું હૃદય છે.
રામરાજ્ય તરફ ભારતની ગતિ
આ પ્રસંગે સ્વામી ગોવિંદગીરીજીએ રાષ્ટ્ર નિર્માણ પર ભાર મૂકતા કહ્યું કે, "આપણે માત્ર રામ મંદિરનું નિર્માણ નથી કરી રહ્યા, પરંતુ રાષ્ટ્ર નિર્માણના માધ્યમથી રામરાજ્ય તરફ ગતિ કરી રહ્યા છીએ." તેમણે શિક્ષણ અને વિરાસતને સંસ્કૃતિ બચાવવા માટેના મુખ્ય સ્તંભો ગણાવ્યા હતા. કથાના સાંધ્ય કાર્યક્રમમાં સૂફી કલાકારોએ પોતાની પ્રસ્તુતિ આપી શ્રોતાઓને મંત્રમુગ્ધ કર્યા હતા.
