સુભાષ કશ્યપનું અવસાન થયું, વડાપ્રધાને ઊંડો શોક વ્યક્ત કર્યો
દેશના જાણીતા બંધારણ નિષ્ણાત અને પૂર્વ લોકસભા મહાસચિવ ડૉ. સુભાષ કશ્યપનું અવસાન થયું છે. તેઓ 97 વર્ષની વયે અંતિમ શ્વાસ લીધા. સરકારી સૂત્રોએ ગુરુવારે આ દુઃખદ સમાચારની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ ઘટના અંગે સોશિયલ મીડિયા પર ઊંડો શોક વ્યક્ત કર્યો. તેમણે બંધારણીય ક્ષેત્રે તેમના અમૂલ્ય યોગદાનને યાદ કર્યું.
પૂર્વ લોકસભા મહાસચિવ તરીકે દેશની મોટી સેવા કરી
ડૉ. કશ્યપ લાંબા સમયથી નવી દિલ્હીમાં રહેતા હતા. સત્તાવાર પ્રતિનિધિના જણાવ્યા મુજબ 10 મે 1929ના રોજ તેમનો જન્મ થયો હતો. તેઓ ભારતીય સંસદીય ઇતિહાસમાં ખૂબ મોટું સ્થાન ધરાવતા હતા. સુભાષ કશ્યપનું અવસાન થતાં કાયદાકીય ક્ષેત્રમાં મોટી ખોટ પડી છે. સંસદીય લોકશાહી અને બંધારણ પર તેમણે અસંખ્ય પુસ્તકો લખ્યા હતા.
સરકારી સૂત્રોએ જણાવ્યું કે તેમની કલમે દેશને સાચું માર્ગદર્શન આપ્યું છે. પૂર્વ લોકસભા મહાસચિવ તરીકે તેમનો કાર્યકાળ ખૂબ જ સરાહનીય રહ્યો હતો. તેમણે સંસદની ગરિમા વધારવા માટે હંમેશાં સક્રિય પ્રયાસો કર્યા હતા. આ ઉપરાંત તેમણે અનેક જટિલ કાયદાકીય બાબતોનું સરળ વિશ્લેષણ કર્યું હતું. પીએમ મોદીએ તેમના આ પુસ્તકો અને લખાણોની પ્રશંસા કરી.
ઉલ્લેખનીય છે કે, કશ્યપના લખાણો ભવિષ્યની પેઢીઓને પ્રેરણા આપતા રહેશે. લોકશાહી સંસ્થાઓને મજબૂત કરવા માટે તેમણે આજીવન કામ કર્યું હતું.
આ ઘટના એ સમયે સામે આવી છે જ્યારે દેશમાં એક રાષ્ટ્ર એક ચૂંટણી અંગે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદની અધ્યક્ષતામાં એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિની રચના કરાઈ હતી. આ સમિતિમાં પૂર્વ લોકસભા મહાસચિવ તરીકે ડૉ. કશ્યપને પણ સામેલ કરાયા હતા. તેમણે દેશમાં એકસાથે ચૂંટણી કરાવવા માટે કાયદાકીય માળખું તૈયાર કરવામાં મદદ કરી હતી. તેમનો બહોળો અનુભવ આ સમિતિ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થયો હતો.
કેન્દ્રીય સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ દ્વારા કાયદાકીય નિષ્ણાત તરીકે અંજલિ
સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે પણ ડૉ. કશ્યપના નિધન પર ઘેરા દુઃખની લાગણી વ્યક્ત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે કાયદાકીય નિષ્ણાત તરીકે ડૉ. કશ્યપનું પ્રદાન હંમેશાં યાદ રહેશે. ભારતના બંધારણીય ઇતિહાસ અને શાસન વ્યવસ્થા પર તેમનું કામ અજોડ હતું. સુભાષ કશ્યપનું અવસાન એ દેશના બૌદ્ધિક જગત માટે મોટી હાનિ છે. તેમના પરિવારે આ મુશ્કેલ સમયમાં સોશિયલ મીડિયા પર લોકોનો આભાર માન્યો.
આ ઉપરાંત દેશભરના વકીલો અને રાજકારણીઓએ તેમને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પી છે. વડાપ્રધાને શોકગ્રસ્ત પરિવાર અને તેમના અસંખ્ય પ્રશંસકો પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી. સુભાષ કશ્યપનું અવસાન થતાં દિલ્હીના રાજકીય વર્તુળોમાં પણ શોકનું મોજું ફરી વળ્યું છે. તેઓ હંમેશાં શાસન અને બંધારણની સર્વોપરિતાના હિમાયતી રહ્યા હતા.
નોંધવા જોગ છે કે, વરિષ્ઠ નેતાઓએ તેમના નિધનને એક યુગનો અંત ગણાવ્યો છે. કાયદાકીય નિષ્ણાત તરીકે તેમણે સંસદના હક્કોનું હંમેશાં રક્ષણ કર્યું હતું.
બંધારણીય સુધારાઓ અને લોકશાહીનું ભવિષ્ય
કાયદા મંત્રાલયના સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર ડૉ. કશ્યપના રિપોર્ટ્સનો ભવિષ્યમાં પણ ઉપયોગ કરવામાં આવશે. એક રાષ્ટ્ર એક ચૂંટણી અંગેની તેમની ભલામણો ખૂબ મહત્વની રહેશે. સંસદીય લોકશાહીના ઇતિહાસમાં તેમનું નામ સુવર્ણ અક્ષરે લખાશે. સુભાષ કશ્યપનું અવસાન ભલે થયું પણ તેમના વિચારો જીવંત રહેશે. આગામી દિવસોમાં સંસદ ભવનમાં તેમને સત્તાવાર શ્રદ્ધાંજલિ આપવા અંગે પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે.
સુભાષ કશ્યપનું અવસાન થતાં ભારતે બંધારણના એક સાચા રક્ષક અને મહાન વિદ્વાન ગુમાવ્યા છે. તેમના દ્વારા લખાયેલા પુસ્તકો ભવિષ્યમાં કાયદાના વિદ્યાર્થીઓ માટે માર્ગદર્શક બનશે. શું તેમના જવાથી દેશની બંધારણીય સમિતિઓની કામગીરી પર કોઈ મોટી અસર પડશે?
