ગણેશ ચતુર્થી સાથે દેશમાં ગણપતિ ઉત્સવ શરૂ થયો છે. આ શુભ પ્રસંગે, ભક્તો પ્રયાગરાજના સંગમ શહેરમાં ગંગાના કિનારે વિઘ્નવિનાયકના મૂળ સ્વરૂપના દર્શન કરવા પહોંચે છે, જેને બ્રહ્માંડનું પ્રથમ ગણેશ મંદિર માનવામાં આવે છે.
મંદિરના પૂજારી જણાવે છે કે ગણેશ પૂજા પહેલી વાર અહીંથી શરૂ થઈ હતી. ઓમકારની પહેલી ઘોષણા અહીંથી થઈ હતી, જેના કારણે આ મંદિરને ઓમકાર ગણેશ મંદિર પણ કહેવામાં આવે છે.
મંદિરના પૂજારી જણાવે છે કે ગણેશ પૂજા પહેલી વાર અહીંથી શરૂ થઈ હતી. અહીંથી જ ઓમકારનું પહેલું ઉચ્ચારણ થયું હતું, જેના કારણે આ મંદિરને ઓમકાર ગણેશ મંદિર પણ કહેવામાં આવે છે.
પ્રજાપતિએ બ્રહ્માંડને રાક્ષસોની ખરાબ નજરથી બચાવવા માટે અહીં પોતાના હાથે વિઘ્નરાજ તરીકે ગણપતિની સ્થાપના કરી હતી. આથી તેમનું નામ આદિ ગણેશ રાખવામાં આવ્યું હતું.
ગણપતિના આ આદિ સ્વરૂપને અકબરના નાણામંત્રી ટોડરમલ દ્વારા નવું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું હતું. ટોડરમલ પોતે ગણપતિના ભક્ત હતા, તેથી તેમણે ગંગા કિનારે આવેલા આ ગણેશ મંદિરનું નવીનીકરણ કર્યું. તેના ઐતિહાસિક પુરાવા આજે પણ હાજર છે.
ગણપતિને દરરોજ સવારે અને સાંજે ઘરેણાંથી સુંદર રીતે શણગારવામાં આવે છે. પ્રયાગરાજ હાલમાં પૂરની ઝપેટમાં છે. ગંગા નદીનો પ્રવાહ આદિ ગણેશ મંદિરમાં પ્રવેશી ગયો છે અને મંદિરનો અડધો ભાગ ગંગાના પાણીમાં ડૂબી ગયો છે. તેમ છતાં, ગણપતિ ભક્તો પાણીમાં ઉતરીને તેમની પૂજા કરી રહ્યા છે.
