રાજ ઠાકરેની પુણેમાં ગર્જના: "મરાઠી ભાષા માટે મહારાષ્ટ્રીયોએ આક્રમક બનવું પડશે"
પુણેના ઐતિહાસિક વસંત વ્યાખ્યાનમાલાના મંચ પરથી મહારાષ્ટ્ર નવનિર્માણ સેનાના પ્રમુખ રાજ ઠાકરેએ ફરી એકવાર મરાઠી અસ્મિતાનો હુંકાર કર્યો છે. ગુરુવારે સાંજે જનમેદનીને સંબોધતા તેમણે મહારાષ્ટ્રના લોકોને પોતાની ભાષા પ્રત્યે વધુ "આક્રમક" અને સ્પષ્ટવક્તા બનવા આહવાન કર્યું હતું. ઠાકરેએ આક્ષેપ કર્યો કે મરાઠી ભાષી લોકોને એક થતા રોકવા માટે ચોક્કસ દિશામાં "જાણીજોઈને પ્રયાસો" થઈ રહ્યા છે. મરાઠીને 'અભિજ્ઞ' (શાસ્ત્રીય) ભાષાનો દરજ્જો મળ્યા પછી પણ હિન્દીના વર્ચસ્વ અંગે ચાલતી ચર્ચાઓ સામે તેમણે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી.
ભાષાકીય અસ્મિતા અને રિક્ષાચાલકો પર પ્રહાર
રાજ ઠાકરેએ પોતાના સંબોધનમાં રાજ્યની વર્તમાન સ્થિતિ માટે રાજકીય નેતાઓ અને સરકારને જવાબદાર ઠેરવ્યા હતા. તેમણે ખાસ કરીને શહેરી વિસ્તારોમાં વધી રહેલી બિન-મરાઠી ભાષાની અસરો પર પ્રકાશ પાડ્યો. રિક્ષાચાલકોનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે, "પુણે કે મુંબઈમાં રિક્ષાચાલકો મરાઠીમાં બોલવાનો ઇનકાર કરવાની હિંમત કઈ રીતે કરી શકે? શું આવી હિંમત તેઓ તમિલનાડુ, પશ્ચિમ બંગાળ કે ગુજરાતમાં કરી શકે ખરા?"
નોંધવા જોગ છે કે, તાજેતરમાં મહારાષ્ટ્રના પરિવહન મંત્રી પ્રતાપ સરનાઈકે રિક્ષા અને ટેક્સી ચાલકો માટે "વ્યવહારુ મરાઠી" ફરજિયાત કરવા માટે બેઠક યોજી હતી. આ સંદર્ભે ઠાકરેએ સરકારની ટીકા કરતા કહ્યું કે મંત્રીઓ આવા ચાલકોના લાયસન્સ રદ કરવાને બદલે તેમને મરાઠી શીખવા માટે ચાર મહિનાનો સમય આપી રહ્યા છે, જે બાબત તેમને ગળે ઉતરતી નથી.
ગુજરાતી સાઈનબોર્ડ અને મહારાષ્ટ્રનું જનમાનસ
પુણે અને મુંબઈના કેટલાક વિસ્તારોમાં દુકાનોની બહાર લાગતા ગુજરાતી સાઈનબોર્ડ વિશે રાજ ઠાકરેએ કડક વલણ અપનાવ્યું હતું. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે તેઓ કોઈ પણ ભાષાના વિરોધી નથી અને દરેક ભાષા તેના રાજ્યમાં સન્માનની અધિકારી છે. જોકે, મહારાષ્ટ્રમાં મરાઠી જ પ્રાથમિક હોવી જોઈએ તે મુદ્દે તેઓ મક્કમ હતા.
જ્યારે મનસેના કાર્યકરો આવા બોર્ડ વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરે છે, ત્યારે સમાજનો એક વર્ગ તેને હિંસા ગણાવે છે. આ બાબતે કટાક્ષ કરતા રાજ ઠાકરેએ પૂછ્યું, "જો અમારા લોકો આ મુદ્દે પગલાં લે તો તેને મારપીટ કહેવાય છે. તો શું અમારે તેમની આરતી ઉતારવી જોઈએ? મને કહો કે આવી હિંમત કરનારાઓને કેવો જવાબ આપવો જોઈએ?" તેમના મતે, મરાઠી માણસ ઘણીવાર અજાણ અને ડરપોક બની જાય છે, અને જ્યાં સુધી તે પોતાની ઓળખ માટે અડગ નહીં થાય ત્યાં સુધી આ સ્થિતિ ચાલુ રહેશે.
વિભાજિત વિરાસત અને રાજકીય સ્વીકૃતિ
પોતાના ૨૦ વર્ષથી વધુના જાહેર જીવનના અનુભવને ટાંકતા ઠાકરેએ દુઃખ વ્યક્ત કર્યું કે મહારાષ્ટ્રના મહાપુરુષોને પણ જ્ઞાતિમાં વહેંચી દેવામાં આવ્યા છે. છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ, મહાત્મા ફૂલે અને ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકર જેવા નેતાઓના સ્મારકો પર ગર્વ કરવાને બદલે સમાજ કલાકારો અને લેખકોને તેમની જ્ઞાતિના આધારે તોલે છે.
વધુમાં, તેમણે બાળાસાહેબ ઠાકરેને યાદ કરતા જણાવ્યું કે તેઓ પ્રથમ એવા નેતા હતા જેમણે હિન્દુઓને ચૂંટણીલક્ષી રીતે એક કર્યા હતા. વિચારધારાના મતભેદો હોવા છતાં, તેમણે શરદ પવારના મહારાષ્ટ્રના કૃષિ ક્ષેત્રમાં, ખાસ કરીને ફળની ખેતીમાં આપેલા યોગદાનની પણ જાહેરમાં પ્રશંસા કરી હતી. આ બાબત તેમની પરિપક્વ રાજનીતિનો સંકેત આપે છે.
મરાઠી મહારાષ્ટ્રનું સ્વપ્ન
ભાષણના અંતે રાજ ઠાકરેએ મહારાષ્ટ્રના લોકોને એક સરળ મંત્ર આપ્યો. તેમણે વિનંતી કરી કે તમારી સામેની વ્યક્તિ ભલે ગમે તે ભાષામાં વાત કરે, તમારે તેની સાથે મરાઠીમાં જ સંવાદ ચાલુ રાખવો. જો તમે સતત મરાઠીમાં બોલશો, તો અંતે સામેની વ્યક્તિએ પણ મરાઠીમાં બોલવાની શરૂઆત કરવી જ પડશે.
તેમણે ઉમેર્યું કે, "મારું સ્વપ્ન એવા મહારાષ્ટ્રનું છે જે માત્ર મરાઠીમાં બોલે." સચિન તેંડુલકર જ્યારે વાનખેડે સ્ટેડિયમમાં મરાઠીમાં ભાષણ આપે ત્યારે ગર્વ અનુભવતા રાજ ઠાકરેએ આશા વ્યક્ત કરી કે આવનારા સમયમાં દરેક મહારાષ્ટ્રીયન પોતાની ભાષાને ગૌરવ સાથે અપનાવશે. હાલમાં રાજ્યમાં ભાષા અને પ્રાંતવાદનો મુદ્દો ફરી એકવાર ગરમાયો છે, જેની અસર આગામી રાજકીય સમીકરણો પર પણ જોવા મળી શકે છે.
