કેવડિયા: સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમમાં મધ્યપ્રદેશના ઓમકારેશ્વર ડેમમાંથી આવેલા 1.52 લાખ ક્યુસેક પાણીના પ્રવાહને કારણે જળસપાટી 136.16 મીટરે પહોંચી છે, જે મહત્તમ 138.68 મીટરની નજીક છે. ડેમ હાલમાં 92% ભરાઈ ગયો છે. આ સ્થિતિને પહોંચી વળવા 28 ઓગસ્ટ 2025ના રોજ 5 રેડિયલ ગેટ ખોલીને 50,000 ક્યુસેક અને રિવરબેડ પાવરહાઉસ મારફતે 45,000 ક્યુસેક મળી કુલ 95,000 ક્યુસેક પાણી નર્મદા નદીમાં છોડવામાં આવ્યું છે. ઉપરવાસમાંથી 2,10,776 ક્યુસેક પાણીની આવકને કારણે નર્મદા, ભરૂચ અને વડોદરા જિલ્લાના 27 ગામોને એલર્ટ જાહેર કરાયું છે.
પાણીની આવક અને છોડવાની વિગતો
મધ્યપ્રદેશમાં ભારે વરસાદને કારણે ઓમકારેશ્વર ડેમમાંથી બુધવારે સાંજે 1.52 લાખ ક્યુસેક પાણી છોડાયું, જે રાત્રે સરદાર સરોવર ડેમ સુધી પહોંચ્યું. સરદાર સરોવર ડેમમાં હાલ 2,10,776 ક્યુસેક પાણીની આવક નોંધાઈ છે. આને નિયંત્રિત કરવા સરદાર સરોવર નર્મદા નિગમ લિમિટેડ (SSNNL) દ્વારા 5 ગેટ 1.5 મીટર ખોલવામાં આવ્યા, જેનાથી 50,000 ક્યુસેક પાણી અને રિવરબેડ પાવરહાઉસ દ્વારા 45,000 ક્યુસેક પાણી છોડાયું. આનાથી નર્મદા નદીમાં કુલ 95,000 ક્યુસેક પાણી વહી રહ્યું છે, જે ભરૂચના ગોલ્ડન બ્રિજ પાસે નદીની સપાટીને ચેતવણી સ્તર (22 ફૂટ)ની નજીક લઈ જઈ શકે છે.
એલર્ટ અને સાવચેતીના પગલાં
નર્મદા નદીના કાંઠે આવેલા નર્મદા, ભરૂચ અને વડોદરા જિલ્લાના 27 ગામોના નાગરિકોને સાવચેત રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે. ખાસ કરીને, નર્મદા જિલ્લાના નાંદોદ, ગરુડેશ્વર અને તિલકવાડા તાલુકાના ગામોને નદીકાંઠેથી દૂર રહેવા જણાવાયું છે. ભરૂચ કલેક્ટર તુષાર સુમેરાએ જણાવ્યું, “નર્મદા નદીની સપાટી ચેતવણી સ્તરની નજીક છે, તેથી નીચાણવાળા વિસ્તારોના નાગરિકોએ સાવચેતી રાખવી.” વડોદરા જિલ્લામાં ડભોઈ, કરજણ અને શિનોર તાલુકામાં પણ વહીવટી તંત્ર સતર્ક છે અને બચાવ કામગીરી માટે તૈયાર છે.
ભૂતકાળની ઘટનાઓ અને ચેતવણી
ભૂતકાળમાં સરદાર સરોવર ડેમમાંથી અચાનક પાણી છોડવાથી ભરૂચ અને વડોદરામાં પૂરની સ્થિતિ સર્જાઈ છે. 2023માં 18 લાખ ક્યુસેક પાણી છોડાતાં ભરૂચમાં ગોલ્ડન બ્રિજ પાસે નદીની સપાટી 34 ફૂટને વટાવી ગઈ હતી, જેના કારણે 10,000થી વધુ લોકોને સ્થળાંતર કરવું પડ્યું હતું. વિરોધ પક્ષોએ આને “માનવસર્જિત આફત” ગણાવી હતી, કારણ કે ડેમમાંથી પાણીનું સંચાલન યોગ્ય રીતે થયું ન હતું. આ વખતે SSNNLએ પાણીનું પ્રકાશન નિયંત્રિત રીતે કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, પરંતુ ઉપરવાસમાં વધુ વરસાદની આગાહીને ધ્યાનમાં રાખીને સતર્કતા જરૂરી છે.
ભવિષ્યની સાવચેતી અને જાગૃતિ
સરદાર સરોવર ડેમ ગુજરાત, મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાનમાં સિંચાઈ અને પીવાના પાણીની જરૂરિયાત પૂરી કરે છે, પરંતુ તેના પાણીના પ્રકાશનથી નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પૂરનું જોખમ રહે છે. 2024માં પણ ઓગસ્ટમાં 3.95 લાખ ક્યુસેક પાણી છોડાતાં ભરૂચમાં 280 લોકોને સ્થળાંતર કરવું પડ્યું હતું. નિષ્ણાતો અને સ્થાનિક વહીવટ સૂચવે છે કે ડેમના પાણીનું પ્રકાશન ધીમે ધીમે કરવું અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં સીસીટીવી, પોલીસ પેટ્રોલિંગ અને જાગૃતિ કાર્યક્રમો વધારવા જોઈએ.
જો તમે નર્મદા નદીના કાંઠે રહેતા હો, તો સ્થાનિક વહીવટની સૂચનાઓનું પાલન કરો અને નદીકાંઠેથી દૂર રહો.
(સ્ત્રોત: સ્થાનિક સમાચાર અને SSNNLના અહેવાલો)
