વડોદરાના ૭૪ વર્ષીય સાઇકલિંગના શોખીને જુદા જુદા પ્રકારની ૮ સાયકલ બનાવી

વડોદરા: વડોદરા શહેરના ૭૪ વર્ષીય સુધીર ભાવે નિવૃત્ત મિકેનિકલ એન્જિનિયર છે. નાનપણથી જ સાયકલ ચલાવવાના તેમના જુસ્સાને કારણે તેમણે ૮ જેટલી લંબગોળ સાયકલ જાતે જ બનાવી છે. આ ઉંમરે પણ તે દરરોજ ઓછામાં ઓછું ૧૦ કિમી ચાલે છે અને સાયકલ ચલાવે છે. ઉપરાંત જે લોકોને સાયકલની જરૂર હોય તેઓને સવારી માટે મફત સાયકલ આપે છે. તેમની દરેક સાયકલનાં ચક્રો સંપૂર્ણપણે કસરત માટે હોય છે. તેમનો આ નવો આઈડિયા અને નવી ડિઝાઇન દરેકને પોતાની તરફ આકર્ષિત કરે છે.

આ અનોખા સાયકલિસ્ટ સુધીર ભાવેએ એમ. એસ. યુનિ.માંથી ૧૯૭૩ માં મિકેનિકલ એન્જિનિયરિંગ પૂર્ણ કર્યું ત્યાર બાદ સ્ટીલ ઉદ્યોગમાં ૪૦ વર્ષ સુધી કામ કર્યું. નિવૃત્તિ પછી તેમની પુત્રીને મળવા માટે ૨૦૧૫-૧૬ માં અમેરિકા ગયા અને ત્યાં તેમણે ત્યાંની ઈલિપ્ટિકલ સાયકલ જોઈ અને સવારી કરી. પ્રથમ વખત લંબગોળ સાયકલની સવારી કરી. જો કે તેની કિંમત ઘણી વધારે લાગી તેથી તેઓએ ઓછા ખર્ચે આવી અવનવી સાયકલો ભારતમાં જ બનાવવાનું વિચાર્યું.

એક લંબગોળ સાયકલ સંપૂર્ણપણે કસરત માટે હતી અને ૧૪૦૦ ડૉલરની કિંમત મારા માટે ઘણી વધારે હતી. તેથી મેં ભારતમાં આવી લંબગોળ સાયકલ બનાવવાનું વિચાર્યું. ભારતમાં પાછા આવ્યા પછી તેના પર કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. લગભગ ૪ મહિનાની મહેનત પછી પ્રથમ યુ. એસ. એ.ની સરખામણીમાં ૩૦૦ ડોલરમાં સાયકલ તૈયાર કરવામાં આવી હતી. પાછળથી મેં લંબગોળ સાયકલ બનાવવાનું શરૂ કર્યું અને શરૂઆતમાં ત્રણ ઓર્થોપેડિક ડોકટરોએ મારી પાસેથી એ સાયકલ ખરીદી અને તેનો ઉપયોગ કર્યો હતો એમ સુધીર ભાવેએ કહ્યુ હતું.

મિકેનિકલ એન્જિનિયરિંગ કુશળતાનો ઉપયોગ કરીને સુધીર ભાવેએ કસરત કરવા માટે વિવિધ આકાર, પ્રકાર અને કદની ૮ લંબગોળ સાયકલ ડિઝાઇન કરી. તેમણે તેનું નામ તેના પરિવારના સભ્યો અને મિત્રોના નામ પરથી રાખ્યું. ફિટ રહેવા માટે તેનો નિયમિત રીતે ઉપયોગ પણ કર્યો.

યુ ટ્યુબના કેટલાક સંદર્ભો અને મારા અનુભવનો ઉપયોગ કરીને મેં સ્થાનિક રીતે ઉપલબ્ધ ભાગો સાથે વિવિધ પ્રકારની સાયકલ બનાવી. બાકીના અનુપલબ્ધ ભાગોને જાતે જ ડિઝાઇન કર્યા. મારા મિત્રોએ આ અનુપલબ્ધ ભાગો બનાવવામાં સંપૂર્ણ મદદ કરી છે. તેઓ મને સાયકલ પૂર્ણ કરવામાં મદદ કરે છે. આ દરેક સાયકલની સંપૂર્ણપણે બનાવટ મેઈડ ઈન ઇન્ડિયા છે. એક સાયકલ બનાવતાં ૩ થી ૪ મહિનાનો સમય લાગે છે. તે બધીયે સાયકલ માત્ર કસરતના હેતુ માટે છે. કેટલાક ઉપલા શરીરને નિશાન બનાવે છે, કેટલાક નીચલા અને બાકીના વપરાશકર્તાના આખા શરીરને એમ સુધીર ભાવેએ જણાવ્યું હતું.

સુધીર ભાવે એક જુસ્સાદાર સાયકલ સવાર છે. દરરોજ ઓછામાં ઓછી લગભગ ૧૦ કિલોમીટરની સવારી તેઓ પોતે જ કરે છે. આ ઉપરાંત તેઓ જે નાગરિકોને સાયકલની જરૂર હોય તેમની જરૂરિયાત મુજબ મફતમાં સાયકલ પણ આપે છે.

સુધીર ભાવે દ્વારા ઉત્પાદિત સાયકલની વિગતો નીચે મુજબ છે :

1)  શ્લોકી 

સવારી કરવા માટે ખૂબ જ હળવી સાયકલ અને પગની કસરત માટે ઉપયોગી છે. કારણ કે તેમાં સાંકળો નથી. આ સાયકલ ખાસ કરીને પ્રોસ્થેટિક ઘૂંટણવાળા લોકો માટે યોગ્ય છે.

2)  અર્જુન

આ સાયકલમાં પેડલમાં ચેન હોતી નથી. જે બે પૈડાની વચ્ચે હોય છે. પાછળના વ્હીલ પર પેડલ હોય છે અને સાઇકલ ચલાવતી વખતે રાઇડરે આગળ ઝૂકવું પડે છે. આ ખાસ કરીને કમર અને પેલ્વિક અંગોની કસરત કરવા માટે સ્પેશ્યલ સાયકલ છે.

3)  ટેલ બાઇક

આ પ્રકારની સાઇકલ આપણે ફિલ્મોમાં જોઈ છે. આ સાયકલને તમારી સીટ નીચે જોડી શકાય છે. તમારી નિયમિત સાયકલની સીટ નીચે જોડાયેલ રહો અને એક જ સમયે બે લોકો આ સાયકલ ચલાવી શકે છે.

4) સિયા ગો 

આ સાયકલ આખા શરીરને ઘણી કસરત આપે છે. 'એલિપ્ટિકલ બાઇક' એ તેનું બીજું નામ છે. આ સાયકલની દરરોજ ૩ થી ૫ કિમીની સવારી પીઠના દુખાવાની ફરિયાદ કરતા લોકોને મદદ કરે છે.

5)  હમરાહી 

આ સાઇકલ ખાસ કરીને નાના વિક્રેતાઓ માટે બનાવવામાં આવી છે. તેઓ સાયકલની મધ્યમાં ટોપલી પર મૂકેલા પ્લેટફોર્મ પર તેમનો વેચાણ યોગ્ય સામાન મૂકી શકે છે. દળ (વજન) વ્હીલના કેન્દ્રમાં હોવાથી ગુરુત્વાકર્ષણનું કેન્દ્ર જાળવવામાં આવે છે. સાયકલને સામાન સાથે સુરક્ષિત રીતે ચલાવી શકાય છે. જ્યારે સામાન ન હોય ત્યારે સાયકલનું પાછળનું વ્હીલ ટોપલીની નીચે કરી શકાય છે.

6)  દોસ્ત 

જે લોકોના પગ કામ નથી કરતા તેવા લોકોની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને આ સાયકલની ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. સાઈકલને આગળ લઈ જવા માટે યુઝર બંને પગને સાઇડ સપોર્ટ પર રાખી શકે છે અને હેન્ડલને પોતાની તરફ ખેંચી શકે છે. પાછળના પૈડાંમાં સહાયક પૈડાં હોવાથી સાયકલ કે સવારને પડવાનો કોઈ ભય રહેતો નથી.

7)  હાફ વ્હીલ સાયકલ 

અચાનક વિચાર આવ્યો કે એક પૈડું બે અડધા પૈડા છે. શું બે અડધા પૈડા એક ચક્ર તરીકે કામ કરી શકે છે અને ચક્રને વેગ આપી શકે છે? એક વિચારના જન્મવાથી આ સાયકલને આકાર આપ્યો.

8)  સ્પોકલેસ સાઈકલ 

આ સાઈકલની ખાસિયત એ છે કે તેમાં કોઈ સ્પોકલેસ નથી. જે રસ્તા પર આ સાયકલનું હોવાપણું હશે ત્યાં લોકોને વિચાર કરતા કરી મુકશે કે શા માટે આ સાયકલને કોઈ સ્પોક્સ નથી..!

છેલ્લા ૧૨ વર્ષથી સુધીર ભાવે વડોદરામાં જ સાયકલિંગ ક્લબ ચલાવે છે જ્યાં દર રવિવારે સવારના સમયે ૩૦ થી ૪૦ જેટલા સાયકલપ્રેમીઓ એકઠા થઈને સાયકલ સવારી માણવા શહેરની બહાર જાય છે. મજાની વાત તો એ છે કે આ બધીયે સાયકલો એ દરેક આવનાર સાયકલપ્રેમીને સુધીર ભાવે કોઈપણ પ્રકારનો ચાર્જ લીધા વગર જ આપે છે.