આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) વૈશ્વિક શેરબજારો માટે સૌથી મોટું ચાલક બળ બની ગયું છે, જેમાં કંપનીઓ AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવા માટે અબજો ડોલર ખર્ચી રહી છે. રોકાણકારોનો ઉત્સાહ ઊંચો હોવા છતાં, નિષ્ણાતો માને છે કે AI બૂમ પાછળનું અર્થશાસ્ત્ર બજાર સૂચવે છે તેના કરતાં ઓછું મજબૂત છે. આ સ્થિતિ ભારતીય રોકાણકારો માટે, ખાસ કરીને જેઓ યુએસ ટેક સ્ટોક્સમાં નોંધપાત્ર રોકાણ ધરાવતા વૈશ્વિક ઇક્વિટી ફંડ્સમાં રોકાણ કરે છે, તેમના માટે મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો ઊભા કરે છે.
એમેત્રા પીએમએસ (Ametra PMS) ના સહ-સ્થાપક અને સીઆઈઓ કરણ અગ્રવાલ જણાવે છે કે AI ખર્ચ અને તેમાંથી હાલમાં જનરેટ થતી આવક વચ્ચેનો મોટો તફાવત ચિંતાજનક છે. આશરે $725 બિલિયનના AI મૂડી ખર્ચ સામે માત્ર $50-60 બિલિયન AI આવકનો અર્થ એ થાય છે કે દર $10 ના વાર્ષિક રોકાણ સામે $1 થી પણ ઓછી આવક થાય છે. અને આ આવક છે, નફો નહીં, જે પરિસ્થિતિની ગંભીરતા દર્શાવે છે.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, કંપનીઓ આજે ભારે રોકાણ કરી રહી છે એવી આશામાં કે AI ભવિષ્યમાં અત્યંત નફાકારક બનશે. પરંતુ આ વળતર ખરેખર મળશે કે નહીં તે અનિશ્ચિત છે. AI ની આ દોડ અગ્રણી કંપનીઓ માટે પણ મોંઘી સાબિત થઈ રહી છે. મોટાભાગના હાઇપરસ્કેલર્સ તેમના લગભગ તમામ ફ્રી કેશ ફ્લોનો ઉપયોગ AI વિસ્તરણ માટે કરી રહ્યા છે, જ્યારે કેટલાક રોકાણ ચાલુ રાખવા માટે લોન લઈ રહ્યા છે અથવા નવી ઇક્વિટી ઉભી કરી રહ્યા છે.
હાલમાં, AI કેપેક્સ હાઇપરસ્કેલર્સના ફ્રી કેશ ફ્લોના 94% જેટલો છે, અને આ આંકડો 2025 સુધીમાં 150% થી વધુ થવાની ધારણા છે. આનો અર્થ એ છે કે આ કંપનીઓ તેમના AI રોકાણને નાણાં પૂરા પાડવા માટે તેમની બિન-AI કામગીરીમાંથી મેળવેલા ફ્રી કેશ ફ્લો કરતાં વધુ ખર્ચ કરી રહી છે. આ સ્થિતિ લાંબાગાળે નાણાકીય સ્થિરતા પર પ્રશ્નાર્થ ઊભો કરે છે અને રોકાણકારો માટે જોખમ વધારી શકે છે.
