અમદાવાદ: અમદાવાદના આકાશમાં ગઈકાલે એક દુ:ખદ ઘટના બની જ્યારે એર ઇન્ડિયા ફ્લાઇટ 171 ટેકઓફની થોડી જ ક્ષણોમાં ક્રેશ થયું. આ ઘટનાએ ઉડ્ડયન જગતમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. એરક્રાફ્ટ એક્સિડેન્ટ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્યુરો (AAIB) ના પ્રારંભિક અહેવાલ મુજબ, વિમાનના બંને એન્જિનના ફ્યુઅલ કટઓફ સ્વીચો અચાનક બંધ થઈ ગયા, જેના કારણે આ દુર્ઘટના ઘટી. આ ઘટના ક્યારે, કેવી રીતે અને કેમ બની? શું પાઇલટ્સે આને રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો? આ લેખમાં આપણે આ બધી વિગતોને ઊંડાણથી સમજીશું, જે AAIBના રિપોર્ટ અને ફ્લાઇટ ડેટા પર આધારિત છે.
ઘટનાનો ક્રમ: શું થયું?
એર ઇન્ડિયા ફ્લાઇટ 171 એ અમદાવાદના સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટથી બપોરે 1:38 વાગ્યે ટેકઓફ કર્યું. શરૂઆતમાં બધું સામાન્ય હતું—વિમાને 180 નોટની ઝડપ હાંસલ કરી, ફ્લૅપ્સ 5-ડિગ્રી પર સેટ હતા, અને થ્રસ્ટ લિવર્સ ટેકઓફ પોઝિશનમાં હતા. પરંતુ બપોરે 1:38:42 વાગ્યે, અચાનક બંને એન્જિનના ફ્યુઅલ કટઓફ સ્વીચો એક પછી એક બંધ થઈ ગયા. આનાથી એન્જિનોને ઇંધણ પહોંચવાનું બંધ થયું, અને એન્જિનની ગતિ ઝડપથી ઘટવા લાગી.
કોકપીટ વૉઇસ રેકોર્ડરમાં રેકોર્ડ થયેલા સંવાદમાં એક પાઇલટ બીજાને પૂછે છે, "તમે બળતણ કેમ કાપ્યું?" જેનો જવાબ આવે છે, "મેં નથી કર્યું!" આ દર્શાવે છે કે ટેકનિકલ ખામી અણધારી હતી. પાઇલટ્સે તરત જ પ્રતિક્રિયા આપી અને 1:38:52 વાગ્યે એન્જિન 1 નું ફ્યુઅલ કટઓફ સ્વીચ ફરીથી "રન" પોઝિશનમાં લાવ્યું. બે સેકન્ડ પછી, ઓટોમેટિક પાવર યુનિટ (APU) ચાલુ થયું, અને એન્જિન 2 નું સ્વીચ પણ "રન" પર આવ્યું. પરંતુ સમયનો અભાવ અને એન્જિન 2 ની પુનઃપ્રાપ્તિમાં વિલંબે વિમાનને બચાવવાનું અશક્ય બનાવ્યું.
પાઇલટ્સનો પ્રયાસ અને ટેકનિકલ પડકારો
પાઇલટ્સે આ અમદાવાદ વિમાન અકસ્માત માં અસાધારણ ઝડપ અને નિપુણતાથી પ્રતિક્રિયા આપી. જ્યારે એન્જિનો બંધ થયા, ત્યારે રેમ એર ટર્બાઇન (RAT) 1:38:47 વાગ્યે આપમેળે ચાલુ થયું, જે વિમાનની હાઇડ્રોલિક સિસ્ટમને પાવર આપે છે. આનાથી પાઇલટ્સને વિમાનનું નિયંત્રણ જાળવવામાં થોડી મદદ મળી. 1:38:56થી 1:39:05 સુધી, એન્જિન 1 અને 2 ને ફરીથી ચાલુ કરવાનો પ્રયાસ થયો. એક્ઝોસ્ટ ગેસ તાપમાન (EGT) વધવા લાગ્યું, જે દર્શાવે છે કે એન્જિનો ફરી શરૂ થવાની પ્રક્રિયામાં હતા.
પરંતુ ટેકનિકલ ખામી ને કારણે એન્જિન 2 ની ગતિ સ્થિર થઈ શકી નહીં. ફુલ ઓથોરિટી ડિજિટલ એન્જિન કંટ્રોલ (FADEC) સિસ્ટમે ઇંધણ ઉમેરવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ સમયની કમીએ આ પ્રયાસોને નિષ્ફળ બનાવ્યા. 1:39:05 વાગ્યે, પાઇલટે "મેડે મેડે મેડે" કોલ કર્યો, જે ઉડ્ડયનમાં ગંભીર કટોકટીનો સંકેત છે. આ પછી, વિમાન એરપોર્ટની સીમાની બહાર ક્રેશ થયું, અને ફ્લાઇટ ડેટા રેકોર્ડિંગ 1:39:11 વાગ્યે બંધ થઈ ગઈ.
AAIB ની તપાસ અને પાઇલટ એસોસિએશનનો પ્રતિભાવ
AAIB તપાસ એ આ ઘટનાને સમજવા માટે ફ્લાઇટ ડેટા અને કોકપીટ વૉઇસ રેકોર્ડરનું વિશ્લેષણ શરૂ કર્યું છે. બે ઉન્નત એરબોર્ન ફ્લાઇટ રેકોર્ડર (EAFR) માંથી મળેલા 49 કલાકના ડેટા અને 2 કલાકના વૉઇસ રેકોર્ડિંગમાં સમગ્ર ઘટનાની વિગતો સામેલ છે. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે વિમાનના ફ્લૅપ હેન્ડલ, થ્રસ્ટ લિવર અને ફ્યુઅલ કંટ્રોલ સ્વીચો સામાન્ય સ્થિતિમાં હતા, પરંતુ આગના કારણે ઘણા ભાગોને નુકસાન થયું.
જોકે, એરલાઇન પાઇલટ્સ એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયાએ AAIB ના પ્રારંભિક રિપોર્ટ પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે તપાસ પાઇલટની ભૂલને દોષી ઠેરવવા તરફ વળેલી લાગે છે, જેને તેઓ નકારે છે. એસોસિએશનનું કહેવું છે કે રિપોર્ટ ગુપ્ત રીતે મીડિયામાં લીક થયો, અને તપાસમાં પારદર્શિતાનો અભાવ છે. તેઓએ માંગ કરી છે કે અમદાવાદ વિમાન અકસ્માત ની તપાસ નિષ્પક્ષ અને તથ્યો પર આધારિત હોવી જોઈએ.
કટોકટી પ્રતિભાવ અને ભવિષ્યના પગલાં
અકસ્માત બાદ એર ટ્રાફિક કંટ્રોલરે તરત જ કટોકટી પ્રતિભાવ શરૂ કર્યો. 1:44:44 વાગ્યે, ક્રેશ ફાયર ટેન્ડર અને સ્થાનિક ફાયર અને રેસ્ક્યૂ સેવાઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચી. આગના કારણે વિમાનના ઘણા ભાગો નાશ પામ્યા, જેનાથી તપાસમાં મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ.
આ ઘટનાએ ઉડ્ડયન સુરક્ષા અંગે ચર્ચા ઉભી કરી છે. ટેકનિકલ ખામી ને કેવી રીતે રોકી શકાય? શું વિમાનોની ડિજિટલ સિસ્ટમો પર વધુ પડતો આધાર તેમને જોખમી બનાવે છે? AAIB ની અંતિમ રિપોર્ટ આવ્યા બાદ આ પ્રશ્નોના જવાબ મળી શકે. હાલમાં, એર ઇન્ડિયા અને નિયામક સંસ્થાઓએ આવી ઘટનાઓ રોકવા માટે વધુ કડક નિરીક્ષણ અને તાલીમની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે.
એર ઇન્ડિયા ફ્લાઇટ 171 ક્રેશ એ ઉડ્ડયન જગત માટે એક દુ:ખદ પાઠ છે. અમદાવાદમાં બનેલી આ ઘટનાએ ટેકનિકલ ખામીઓ અને તેની સામે પાઇલટ્સની ઝડપી પ્રતિક્રિયાની મર્યાદાઓને ઉજાગર કરી. AAIB ની તપાસ હજુ ચાલુ છે, અને આપણે આશા રાખીએ કે આવનારા રિપોર્ટમાં આ દુર્ઘટનાનું ચોક્કસ કારણ સામે આવશે. આ ઘટના ઉડ્ડયન સુરક્ષાને વધુ મજબૂત કરવા માટે એક તક બની શકે છે. અમદાવાદ વિમાન અકસ્માત, ટેકનિકલ ખામી, અને AAIB તપાસ જેવા મુદ્દાઓએ આપણને વધુ સજાગ રહેવાની યાદ અપાવી છે.
