અલ સાલ્વાડોર (El ) માં ગુનાહિત ગેંગ સામે ચાલી રહેલી કડક કાર્યવાહીના ભાગરૂપે, ત્યાંની અદાલતે ગેંગના સભ્યોને 1,000 વર્ષથી વધુની જેલની સજા ફટકારી છે. આ ઘટના પ્રમુખ નાયબ બુકેલે (Nayib Bukele) દ્વારા 2022 માં શરૂ કરાયેલા વ્યાપક અભિયાનનો એક ભાગ છે, જેને તેમણે પોતે 'વિશ્વના સૌથી શાનદાર સરમુખત્યાર' તરીકે ઓળખાવ્યા છે.
આ સજા ગેંગના સભ્યો દ્વારા આચરવામાં આવેલા ગંભીર ગુનાઓ, જેમાં હત્યા, ખંડણી અને સંગઠિત ગુનાઓનો સમાવેશ થાય છે, તેના પર આધારિત છે. અલ સાલ્વાડોર લાંબા સમયથી ગેંગ હિંસાથી પીડાઈ રહ્યું છે, જેણે દેશના સામાજિક અને આર્થિક માળખાને નબળું પાડ્યું છે. બુકેલેની સરકાર સત્તામાં આવ્યા પછી, તેમણે ગેંગ સામે ઝીરો-ટોલરન્સ નીતિ અપનાવી છે, જેમાં મોટા પાયે ધરપકડ અને સજાનો સમાવેશ થાય છે.
આ કડક પગલાંથી દેશમાં ગુનાખોરી દરમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો હોવાનું સરકાર દાવો કરી રહી છે, પરંતુ માનવાધિકાર સંગઠનો દ્વારા આ કાર્યવાહી પર ટીકા પણ કરવામાં આવી છે. તેઓ દલીલ કરે છે કે આ અભિયાનમાં કાયદાના શાસનનું ઉલ્લંઘન થઈ રહ્યું છે અને નિર્દોષ લોકોને પણ નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. જોકે, અલ સાલ્વાડોરની મોટાભાગની જનતા બુકેલેના આ પગલાંને સમર્થન આપી રહી છે, કારણ કે તેમને ગેંગ હિંસાથી રાહત મળી છે.
આ પ્રકારની લાંબી જેલની સજાઓ ગેંગના સભ્યોમાં ભય પેદા કરવા અને તેમને ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓથી દૂર રાખવાના હેતુથી કરવામાં આવી છે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય દેશમાંથી ગેંગના પ્રભાવને સંપૂર્ણપણે ખતમ કરવાનો છે. આ માટે, જેલોમાં પણ કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે અને ગેંગના સભ્યોને અલગ રાખવામાં આવી રહ્યા છે જેથી તેઓ જેલમાંથી પણ પોતાની પ્રવૃત્તિઓ ચલાવી ન શકે.
અલ સાલ્વાડોરનો આ અભિગમ અન્ય લેટિન અમેરિકન દેશો માટે એક દાખલો પૂરો પાડી શકે છે જેઓ પણ ગેંગ હિંસાનો સામનો કરી રહ્યા છે. જોકે, આ મોડેલની લાંબા ગાળાની અસર અને માનવાધિકાર પર તેની અસર અંગે હજુ પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે. પ્રમુખ બુકેલેએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ દેશની સુરક્ષા અને નાગરિકોની શાંતિ માટે કોઈપણ હદ સુધી જશે.
આ સજાઓ માત્ર વ્યક્તિઓને જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર ગેંગ માળખાને નબળું પાડવાનો પ્રયાસ છે. ગેંગના નેતાઓ અને સભ્યોને સખત સજા કરીને, સરકાર ગુનાહિત સંગઠનોની ભરતી અને કામગીરીને અટકાવવા માંગે છે. આ પગલાંથી દેશમાં રોકાણ અને પર્યટનને પણ પ્રોત્સાહન મળશે તેવી અપેક્ષા છે, કારણ કે સુરક્ષામાં સુધારો થવાથી વિદેશી રોકાણકારો અને પ્રવાસીઓ આકર્ષિત થશે.
ભવિષ્યમાં, અલ સાલ્વાડોરની આ નીતિના પરિણામો શું આવશે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. શું આ કડક પગલાં ખરેખર દેશમાંથી ગેંગ હિંસાને નાબૂદ કરી શકશે, કે પછી તેનાથી નવા સામાજિક અને રાજકીય પડકારો ઉભા થશે? આ પ્રશ્નોના જવાબો સમય જ આપશે.