અમેરિકાએ નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો, ઉર્જા નિકાસમાં મેળવી મોટી સફળતા
અમેરિકાએ નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે કારણ કે વર્ષ ૨૦૨૫માં તેની વૈશ્વિક ઉર્જા નિકાસ અત્યાર સુધીના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. વોશિંગ્ટનથી બહાર પાડવામાં આવેલા સત્તાવાર અહેવાલો અનુસાર યુએસ એનર્જી ઇન્ફોર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (EIA) દ્વારા આ આંકડા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. આ વિશ્લેષણ દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક બજારમાં ઉર્જા સંકટ વચ્ચે અમેરિકા એક મજબૂત સપ્લાયર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. જો કે આ નિકાસ વધવા છતાં દેશે પોતાની જરૂરિયાતો માટે પેટ્રોલિયમની આયાત પણ ચાલુ રાખી છે.
આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ બાદ વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં અમેરિકાનો દબદબો વધુ મજબૂત બન્યો છે.
યુએસ એનર્જી નિકાસ
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર વર્ષ ૨૦૨૫માં અમેરિકાની કુલ ઉર્જા નિકાસ ૩૧ ક્વાડ્રિલિયન બ્રિટિશ થર્મલ યુનિટ (ક્વાડ્સ) પર પહોંચી ગઈ છે. આ આંકડા જાહેર થયા બાદ અમેરિકાએ નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો તે પહેલા વર્ષ ૨૦૨૪માં સ્થાપિત થયેલા અગાઉના તમામ રેકોર્ડ તૂટી ગયા છે. આ નિકાસમાં ગયા વર્ષની સરખામણીએ ૨ ટકાનો નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે.
જાણવા મળ્યા અનુસાર આ સમયગાળા દરમિયાન દેશની ઉર્જા આયાતમાં ૫ ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે જે ઘટીને ૨૧ ક્વાડ્સ થઈ ગઈ છે. પરિણામે અમેરિકાની ચોખ્ખી ઉર્જા નિકાસ ૧૧ ક્વાડ્સના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગઈ છે જે અગાઉના વર્ષ કરતા ૨૦ ટકા વધુ છે.
ત્યારે છેલ્લા એક દાયકામાં પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસના શિપમેન્ટના કારણે આ નિકાસ સતત વધી રહી છે.
વૈશ્વિક ઉર્જા બજાર
આ ઘટના એ સમયે સામે આવી છે જ્યારે યુરોપિયન દેશો રશિયાથી મળતા ક્રૂડ ઓઇલ પર પોતાની નિર્ભરતા ઘટાડી રહ્યા છે. વર્ષ ૨૦૨૨ અને ૨૦૨૩માં રશિયા પર લાદવામાં આવેલા આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો બાદ વૈશ્વિક ઉર્જા બજાર માં મોટો બદલાવ આવ્યો છે. યુએસ એનર્જી ઇન્ફોર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશનના અહેવાલ મુજબ અમેરિકાના કુલ ઉર્જા વ્યાપારમાં પેટ્રોલિયમનો હિસ્સો સૌથી મોટો રહ્યો છે. વર્ષ ૨૦૨૫માં કુલ નિકાસમાં પેટ્રોલિયમનો હિસ્સો ૬૩ ટકા જેટલો નોંધાયો હતો.
ખાસ કરીને વર્ષ ૨૦૧૬માં ક્રૂડ ઓઇલની નિકાસ પરના પ્રતિબંધો હટાવ્યા બાદ સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે.
જ્યારે અમેરિકાએ નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો ત્યારે નિકાસ માટેના માળખાકીય સુવિધાઓના વિકાસને પણ મોટો શ્રેય આપવામાં આવ્યો હતો.
કુદરતી ગેસ નિકાસ
પ્રતિનિધિના જણાવ્યા અનુસાર અમેરિકાના ઉર્જા ક્ષેત્રમાં કુદરતી ગેસ હવે બીજા ક્રમનો સૌથી મોટો નિકાસ સ્ત્રોત બની ગયો છે. વર્ષ ૨૦૨૫માં કુદરતી ગેસ નિકાસ નો આંકડો ૯ ક્વાડ્સ પર પહોંચ્યો છે જે કુલ નિકાસના ૨૯ ટકા જેટલો થાય છે. વર્ષ ૨૦૧૫ પછી સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતા વધવાના કારણે કુદરતી ગેસની વૈશ્વિક નિકાસમાં ચાર ગણો વધારો થયો છે.
આ ઉપરાંત લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) ની વધતી આંતરરાષ્ટ્રીય માંગને પહોંચી વળવા માટે નવી નિકાસ પ્રણાલીઓ વિકસાવવામાં આવી છે.
છતાં યુએસ અર્થતંત્ર હજુ પણ પડોશી દેશ કેનેડા પાસેથી પેટ્રોલિયમ અને ગેસની આયાત પર નિર્ભર છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા વ્યાપાર
આગામી સમયમાં શિયાળાની ઋતુ દરમિયાન સ્થાનિક માંગને સંતુલિત કરવા માટે કેનેડાથી થતી આયાત ખૂબ મહત્વની સાબિત થશે. આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા વ્યાપાર ના નિષ્ણાતોના મતે આગામી વર્ષોમાં અમેરિકા પોતાની નિકાસ ક્ષમતામાં વધુ વધારો કરી શકે છે. વિવિધ ઇંધણના પ્રકારોની તુલના કરવા માટે આ તમામ ડેટાને બ્રિટિશ થર્મલ યુનિટ માપદંડમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યા છે.
વધુમાં અમેરિકાએ નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો તે પછી વૈશ્વિક સ્તરે સ્વચ્છ ઉર્જાના વિકલ્પો પર પણ સંશોધનો તેજ કરવામાં આવ્યા છે.
હવે બદલાતા વૈશ્વિક સમીકરણો વચ્ચે અમેરિકા પોતાની આ આર્થિક અને વ્યાપારી સરસાઈ કેવી રીતે જાળવી રાખે છે તે જોવાનું રહેશે.
અમેરિકાએ નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો હોવા છતાં ભવિષ્યમાં ગ્રીન એનર્જી તરફના વૈશ્વિક સંક્રમણના કારણે પરંપરાગત ઇંધણની માંગ પર મોટી અસર પડી શકે છે. શું આગામી વર્ષોમાં અમેરિકા પેટ્રોલિયમની આયાત સંપૂર્ણપણે બંધ કરીને આત્મનિર્ભર બની શકશે? શું યુરોપિયન દેશોમાં અમેરિકન એલએનજી ગેસની આ મજબૂત માંગ લાંબા સમય સુધી યથાવત રહેશે?
