મુખ્ય ઘટના શું છે?
ગુજરાત સરકાર દ્વારા શિક્ષણના સાર્વત્રીકરણ અને કન્યા કેળવણીને પ્રોત્સાહન આપવાના ઉમદા હેતુ સાથે બનાસકાંઠા જિલ્લામાં ત્રિ-દિવસીય 'શાળા પ્રવેશોત્સવ-૨૦૨૬'નો ભવ્ય પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે. ૨૩ જૂન, ૨૪ જૂન અને ૨૫ જૂન ૨૦૨૬ દરમિયાન યોજાનારા આ શૈક્ષણિક મહાયજ્ઞ માટે બનાસકાંઠાનું વહીવટી તંત્ર છેવાડાના વિસ્તારો સુધી સજ્જ બન્યું છે.
આ કાર્યક્રમ અંતર્ગત રાજ્યના મંત્રીઓ, પદાધિકારીઓ અને ઉચ્ચ અધિકારીઓ જિલ્લાના નક્કી કરેલા ૯૫ રૂટ પર આવેલી કુલ ૧,૫૮૯ પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળાઓની રૂબરૂ મુલાકાત લેશે. દરરોજ સવારે ૮:૦૦ વાગ્યાથી શરૂ કરીને ત્રણ તબક્કામાં બાળકોનો પ્રવેશોત્સવ કરાવવામાં આવશે અને ત્યારબાદ શાળા વ્યવસ્થાપન સમિતિ (SMC / SMDC) સાથે સમીક્ષા બેઠક યોજાશે.
આ મામલે અત્યાર સુધી શું થયું?
બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આ વર્ષે રેકોર્ડબ્રેક સંખ્યામાં બાળકો ડિજિટલ અને પ્રત્યક્ષ શિક્ષણ પ્રણાલીનો ભાગ બનવા જઈ રહ્યા છે. ચાલુ વર્ષે બાલવાટિકામાં કુલ ૨૪,૭૮૧ (૧૨,૫૯૩ કુમાર અને ૧૨,૧૮૮ કન્યા) બાળકો અને ધોરણ-૧ માં કુલ ૩૬,૧૧૦ બાળકો પ્રાથમિક શિક્ષણના પ્રથમ પગથિયે કદમ મૂકશે. આ ઉપરાંત, માધ્યમિક સ્તરે ધોરણ-૯ માં કુલ ૪૩,૧૫૬ વિદ્યાર્થીઓ પ્રવેશ મેળવશે.
સરહદી અને અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં દીકરીઓ અધવચ્ચેથી ભણવાનું ન છોડે (ડ્રોપ-આઉટ રેટ ઘટે) તે માટે ગુજરાત સરકારની ક્રાંતિકારી 'નમો લક્ષ્મી યોજના' અને 'નમો સરસ્વતી યોજના' અંતર્ગત વિશેષ માઇક્રો-પ્લાનિંગ કરવામાં આવ્યું છે. આ સાથે જ 'બેક ટુ સ્કૂલ મિશન' અંતર્ગત સર્વે કરાયેલા ૨૫,૯૯૧ બાળકોમાંથી ૨૦,૮૦૦ બાળકોને (૮૦.૨૭%) સફળતાપૂર્વક ફરીથી શાળાએ લાવીને વહીવટી તંત્રે મોટી સફળતા મેળવી છે.
મહત્વના મુદ્દાઓ:
ભવ્ય લક્ષ્યાંક: જિલ્લાની ૧,૫૮૯ શાળાઓને આવરી લેવા માટે ૯૫ રૂટ પર અધિકારીઓ દરરોજ સવારે ૮:૦૦ વાગ્યે મુલાકાત લેશે.
ડ્રોપ-આઉટ પર પ્રહાર: સરહદી વિસ્તારોમાં કન્યા કેળવણી માટે નમો લક્ષ્મી અને નમો સરસ્વતી યોજનાનું વિશેષ આયોજન.
બેક ટુ સ્કૂલ મિશન: શાળા છોડી ચૂકેલા ૨૦,૮૦૦થી વધુ બાળકોને સફળતાપૂર્વક પુનઃ શિક્ષણના પ્રવાહમાં જોડવામાં આવ્યા.
પર્યાવરણ જાગૃતિ: શાળા પ્રવેશોત્સવ દરમિયાન પ્રત્યેક બાળકના નામે વૃક્ષારોપણ અને તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓનું સન્માન કરાશે.
તેની સામાન્ય જનતા પર શું અસર થશે?
બનાસકાંઠા જેવા પશુપાલન અને ખેતી આધારિત જિલ્લામાં આ પ્રવેશોત્સવની ખૂબ જ સકારાત્મક અને વ્યાપક અસર જોવા મળશે. છેવાડાના અને ગ્રામીણ પરિવારોના બાળકો જેઓ અગાઉ શિક્ષણથી વંચિત રહી જતા હતા, તેઓ હવે સરકારી યોજનાઓના સીધા લાભ સાથે શાળામાં દાખલ થશે. નમો લક્ષ્મી અને નમો સરસ્વતી જેવી યોજનાઓથી વાલીઓ પર દીકરીઓના શિક્ષણનો આર્થિક બોજ ઘટશે.
જ્યારે ઉચ્ચ અધિકારીઓ અને મંત્રીઓ પોતે ગામડાની શાળાઓમાં જશે, ત્યારે સામાન્ય જનતામાં સરકારી શૈક્ષણિક પ્રણાલી પ્રત્યે વિશ્વાસ વધશે. વળી, ડ્રોપ-આઉટ થયેલા ૮૦ ટકાથી વધુ બાળકો પાછા ફરતા જિલ્લાના સાક્ષરતા દરમાં મોટો ઉછાળો આવશે.
હવે પછીની કાર્યવાહી શું હશે?
જિલ્લા કલેક્ટરની અધ્યક્ષતાવાળી શિક્ષણ સમિતિના સુકાન હેઠળ ત્રણેય દિવસ દરમિયાન કડક મોનિટરિંગ રાખવામાં આવશે. પ્રવેશોત્સવ પૂર્ણ થયા બાદ તમામ ૧,૫૮૯ શાળાઓમાંથી મેળવેલા ડેટાના આધારે જે બાળકો હજુ પણ બાકી રહી ગયા છે તેમને શોધવા માટે વિશેષ ઝુંબેશ ચાલુ રાખવામાં આવશે, જેથી જિલ્લાનું કોઈ પણ બાળક શિક્ષણના અધિકારથી વંચિત ન રહે.
