હૈદરાબાદ સ્થિત TakeMe2Space ની PowerBank-50, ભારતની પ્રથમ વ્યાવસાયિક રીતે ઉપલબ્ધ, ઓફ-ધ-શેલ્ફ સેટેલાઇટ બેટરી બની છે જેને 'ફ્લાઇટ હેરિટેજ' મળ્યું છે. આ સિદ્ધિ ભારતના અવકાશ ક્ષેત્રમાં આયાતી ઘટકો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે.
આ બેટરી પેકે Skyroot Aerospace ના વિક્રમ-1 'આગમન' મિશન પર Cosmoserve Space ના પ્રાયોગિક પેલોડને પાવર પૂરો પાડ્યો હતો. તેણે 450 કિમીની ઊંચાઈ પર સફળતાપૂર્વક કાર્ય કર્યું, લોન્ચ વાઇબ્રેશન, શૂન્યાવકાશ, રેડિયેશન અને તાપમાનના આત્યંતિક ફેરફારોનો સામનો કર્યો અને 'સ્પેસ પ્રુવન' તરીકે માન્યતા મેળવી.
આ સિદ્ધિ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે 'ફ્લાઇટ હેરિટેજ' અથવા 'સ્પેસ-પ્રુવન' દરજ્જો અવકાશ હાર્ડવેર માટે સૌથી કઠિન યોગ્યતા માનવામાં આવે છે. બેટરીઓ રોકેટ પરના સૌથી સલામતી-નિર્ણાયક ઘટકોમાંની એક છે, તેથી ખરીદદારો સામાન્ય રીતે સૌ પ્રથમ 'ફ્લાઇટ હેરિટેજ' ને ધ્યાનમાં લે છે.
TakeMe2Space ના સ્થાપક અને CEO રોનક કુમાર સામંતરાયે જણાવ્યું કે, “દરેક સેટેલાઇટ મિશન તેની પાવર સિસ્ટમ પર આધાર રાખે છે, તેથી કોઈ નવી બેટરી ઉડાડનાર પ્રથમ બનવા માંગતું નથી. ભારતના પ્રથમ ખાનગી રોકેટ પર ઉડાન ભરવી અને 450 કિમી પર દોષરહિત પ્રદર્શન કરવું એ કોઈ ઉત્પાદન મેળવી શકે તેવી સૌથી મજબૂત માન્યતા છે. PowerBank-50 હવે 'સ્પેસ પ્રુવન' છે, ભારતમાં બનેલી છે અને વિશ્વના દરેક સેટેલાઇટ નિર્માતા માટે તૈયાર છે.”
PowerBank-50 એક પાતળી પુસ્તક જેટલા કદના 380 ગ્રામના પેકેજમાં 50 Wh થી વધુ ઊર્જા સંગ્રહિત કરે છે. તે ઉચ્ચ-ઊર્જા-ઘનતાવાળા લિથિયમ-આયન કોષોનો ઉપયોગ કરે છે, તેમાં ઓનબોર્ડ બેટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ અને આત્યંતિક ઠંડીમાં કાર્ય કરવા માટે સંકલિત સેલ હીટર છે. તેને ક્યુબસેટ્સ અને માઇક્રોસેટેલાઇટ્સને લો-અર્થ ઓર્બિટમાં પાંચ વર્ષ સુધીના મિશન માટે પાવર આપવા માટે સ્ટેક કરી શકાય છે.
કંપનીએ આ બેટરીની કિંમત 1,04,900 રૂપિયા રાખી છે, જે તેને તુલનાત્મક આયાતી ઉત્પાદનોના ઓછા ખર્ચાળ વિકલ્પ તરીકે રજૂ કરે છે.
ભારતના ઝડપથી વિકસતા નાના સેટેલાઇટ ઇકોસિસ્ટમ માટે, આ સીમાચિહ્ન વિકાસકર્તાઓને આયાતી સિસ્ટમ્સ પર આધાર રાખવાને બદલે સ્થાનિક રીતે 'ફ્લાઇટ-પ્રુવન' બેટરી પેક મેળવવાની મંજૂરી આપે છે, જે ઘણીવાર વધુ ખર્ચાળ હોય છે અને લાંબા પ્રાપ્તિ ચક્રનો સમાવેશ કરે છે.
કંપનીએ જણાવ્યું કે આ બેટરી પહેલેથી જ ઓફ-ધ-શેલ્ફ ઉપલબ્ધ છે, જે સ્ટાર્ટઅપ્સ, યુનિવર્સિટીઓ અને સેટેલાઇટ ઉત્પાદકો માટે અવકાશ-લાયક પાવર સિસ્ટમ્સ ઍક્સેસ કરવાનું સરળ બનાવે છે.
