નવી દિલ્હી: GST દરોમાં મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. બિહારના નાયબ મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીના નેતૃત્વ હેઠળ GST દરો પર મંત્રીઓના જૂથ (GoM) એ કેન્દ્રના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી છે. આ પ્રસ્તાવ હેઠળ, હાલના ચાર સ્લેબ (5%, 12%, 18% અને 28%) નાબૂદ કરીને તેને ફક્ત બે સ્લેબ 5% અને 18% માં બદલવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
હવે 4 - 5% અને 18% ને બદલે ફક્ત 2 સ્લેબ
આજે એટલે કે ગુરુવારે, ગુડ્સ અને સર્વિસ ટેક્સ (GST) દરના તર્કસંગતકરણ પર મંત્રીઓના જૂથ (GoM) ની મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં એક મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. આમાં, રાજ્યોએ કેન્દ્રના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી છે, જેના હેઠળ GST સ્લેબની સંખ્યા ઘટાડીને ફક્ત 2 કરવામાં આવશે.
સરકાર માને છે કે આનાથી કર વ્યવસ્થા સરળ બનશે, કરચોરી ઘટશે અને કોપલાયન્સમાં સુધારો થશે.
કયા ફેરફારો થશે?
હજુ સુધી GSTના 4 દર છે: 5%, 12%, 18% અને 28%.
નવી સિસ્ટમમાં ફક્ત બે સ્લેબ હશે.
જેમાં આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અને સેવાઓ પર 5% કર લાગશે.
સામાન્ય શ્રેણીના માલ અને સેવાઓ પર 18% કર લાગશે.
આ ઉપરાંત, પાપ વસ્તુઓ એટલે કે દારૂ, તમાકુ, ડ્રગ્સ, જુગાર, સોફ્ટ ડ્રિંક્સ, ફાસ્ટ ફૂડ, કોફી, ખાંડ અને પોર્નોગ્રાફી જેવી વસ્તુઓ પર 40% કર ચાલુ રહેશે. આ કરનો હેતુ આ વસ્તુઓનો વપરાશ ઘટાડવાનો અને તેનાથી થતા નુકસાનથી લોકોને બચાવવાનો છે.
સામાન્ય માણસ માટે એક મોટી ભેટ, મોટાભાગની વસ્તુઓ સસ્તી થઈ શકે છે
આ ફેરફાર પછી, મોટાભાગની વસ્તુઓ સસ્તી થઈ શકે છે. હાલમાં ૧૨% GST હેઠળ આવતી લગભગ ૯૯% વસ્તુઓને ૫% GST સ્લેબમાં ખસેડવામાં આવશે. તે જ સમયે, ૨૮% GST વાળી ૯૦% વસ્તુઓને ઘટાડીને ૧૮% સ્લેબમાં ખસેડવામાં આવશે. આની સીધી અસર સામાન્ય લોકોના ખિસ્સા પર પડશે કારણ કે ઘણી આવશ્યક વસ્તુઓ પહેલા કરતા વધુ સસ્તી થઈ શકે છે.
GoM ની બેઠકમાં કોણ કોણ હાજર હતું?
આ બેઠક બિહારના નાયબ મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીની અધ્યક્ષતામાં યોજાઈ હતી. આ ઉપરાંત, યુપીના નાણામંત્રી સુરેશ કુમાર ખન્ના, રાજસ્થાનના આરોગ્ય મંત્રી ગજેન્દ્ર સિંહ, પશ્ચિમ બંગાળના નાણામંત્રી ચંદ્રિમા ભટ્ટાચાર્ય, કર્ણાટકના મહેસૂલ મંત્રી કૃષ્ણ બાયરે ગૌડા અને કેરળના નાણામંત્રી કે.એન. બાલગોપાલ હાજર રહ્યા હતા.
સામાન્ય જનતા અને નાના વેપારીઓને ફાયદો
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બેઠકમાં જણાવ્યું હતું કે નવી વ્યવસ્થા સામાન્ય લોકો, ખેડૂતો, મધ્યમ વર્ગ અને નાના વેપારીઓ માટે ફાયદાકારક રહેશે. આનાથી GST વધુ પારદર્શક અને વિકાસ-મૈત્રીપૂર્ણ બનશે.
વીમા પ્રીમિયમ પર GST મુક્તિનું સૂચન
બેઠકમાં, કેન્દ્રએ આરોગ્ય અને જીવન વીમા પ્રીમિયમ પર GST સંપૂર્ણપણે માફ કરવાનો પ્રસ્તાવ પણ મૂક્યો. મોટાભાગના રાજ્યોએ તેનું સમર્થન કર્યું, પરંતુ તેમણે કહ્યું કે કંપનીઓ પર કડક દેખરેખ રાખવી પડશે જેથી તેઓ આ લાભ ખરા અર્થમાં ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડે. જોકે, આ મુક્તિથી વાર્ષિક આશરે 9,700 કરોડ રૂપિયાનું મહેસૂલ નુકસાન થઈ શકે છે.
અંતિમ નિર્ણય ક્યારે લેવામાં આવશે?
GST દરોને સરળ બનાવવા માટે રચાયેલા મંત્રીઓના જૂથ (GoM) ની ભલામણો પર અંતિમ નિર્ણય હવે સપ્ટેમ્બરમાં યોજાનારી GST કાઉન્સિલની આગામી બેઠકમાં લેવામાં આવશે.
