મુખ્ય ચૂંટણી આયુક્ત જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ સાથે કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) દ્વારા મુંબઈમાં ૨ ઑક્ટોબરના રોજ 'જેલ ભરો આંદોલન' શરુ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. મુંબઈ પોલીસે દાદરના શિવાજી પાર્ક ખાતે પ્રદર્શન કરવાની પરવાનગી નાકાર્યા બાદ CJPના સ્થાપક અભિજીત દીપકે આ આક્રમક ગાંધીવાદી માર્ગ અપનાવવાની જાહેરાત કરી હતી.
આ સંગઠને ચૂંટણી પંચ અને સીઈસી જ્ઞાનેશ કુમાર પર મતદાર યાદીની ખાસ સંક્ષિપ્ત સુધારણા (SIR) પ્રક્રિયામાં ગંભીર ગડબડ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. મહાત્મા ગાંધીના અહિંસક સત્યાગ્રહ અને સવિનય કાનૂન ભંગના આદર્શોનો ઉપયોગ કરીને યુવા કાર્યકરોએ વિરોધ પ્રદર્શનને દેશવ્યાપી બનાવવાની નીતિ ઘડી છે.
મુંબઈમાં CJPના જેલ ભરો આંદોલન પાછળનું મુખ્ય કારણ શું છે?
મુંબઈ પોલીસે હાઈકોર્ટના નિર્દેશો, ટ્રાફિક સમસ્યા અને નાગરિક પરવાનગીઓના નિયમોનું કારણ આપીને શિવાજી પાર્ક ખાતે CJPના આંદોલનને મંજૂરી આપવાનો સ્પષ્ટ ઈનકાર કર્યો હતો. આ વહીવટી નકારના જવાબમાં CJP સંસ્થાપક અભિજીત દીપકે ગાંધી જયંતિના પવિત્ર દિવસે જ સીધા 'જેલ ભરો આંદોલન'ની સત્તાવાર ઘોષણા કરી દીધી હતી.
ચૂંટણી પંચે પોતાના પર લાગેલા તમામ આરોપોને પાયાવિહોણા ગણાવીને ફગાવી દીધા છે અને તમામ નિર્ણયો કાયદાકીય મર્યાદામાં રહીને લેવાયા હોવાનું સ્પષ્ટ કર્યું છે. આ આંદોલન અંતર્ગત મુંબઈ બાદ ગોવા, બેંગલુરુ, કોલકાતા અને દિલ્હીના જંતર મંતર ખાતે પણ તબક્કાવાર પ્રદર્શનો યોજવાની યોજના તૈયાર કરવામાં આવી છે.
શું છે સીઈસી જ્ઞાનેશ કુમાર સામે વિવાદ અને ગાંધીવાદી આંદોલનનો ઈતિહાસ?
સત્યાગ્રહનો માર્ગ અને ચૂંટણી પંચના આંતરિક મતભેદનો સમગ્ર ટાઈમલાઈન શું છે?
ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક ચોંકાવનારા તપાસ અહેવાલમાં ખુલાસો થયો હતો કે ચૂંટણી આયુક્ત સુખબીર સિંહ સંધૂ અને વિવેક જોષીએ ૧૦ મહિનામાં આશરે ૧૪ વખત વિવિધ નિર્ણયો સામે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. આ મતભેદો ફોર્મ ૬માં ફેરફાર, મતદારોના નામ ઉમેરવા-હટાવવા અને ECINet સોફ્ટવેરની કામગીરી બાબતે સામે આવ્યા હતા. ગોવામાં ટેકનિકલ ખામીના કારણે ૯૭ પાત્ર મતદારોના નામ યાદીમાંથી બહાર રહી ગયા હોવાનું પણ બહાર આવ્યું હતું.
મહાત્મા ગાંધીએ ૧૯૨૨માં ચોરી ચોરા હિંસા બાદ અસહકાર આંદોલન પાછું ખેંચીને નેતૃત્વની જવાબદારીનો મોટો દાખલો બેસાડ્યો હતો. CJP પોતાની સોશિયલ મીડિયા આધારિત નવી પેઢીની ચળવળમાં ગાંધીજીના અહિંસા અને સવિનય કાનૂન ભંગના મૂલ્યો ઉમેરીને ચૂંટણી પંચની જવાબદારી નક્કી કરવા માંગે છે.
આ આંદોલન અંગે ચૂંટણી પંચ અને વહીવટીતંત્રનો પક્ષ
ચૂંટણી પંચે આ મુદ્દે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું છે કે બહુ-સદસ્યીય બંધારણીય સંસ્થામાં આંતરિક મતભેદો એ લોકશાહી પ્રક્રિયાનો સ્વાભાવિક ભાગ છે. કમિશને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તમામ અંતિમ નિર્ણયો સર્વાનુમતે લેવામાં આવ્યા હતા અને હાલમાં ECINet સોફ્ટવેરની સમીક્ષાના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે.
CJP પોતાના વિરોધ પ્રદર્શન દ્વારા સીઈસીના રાજીનામા સાથે ચૂંટણી આયુક્તોની નિમણૂક પ્રક્રિયામાં સુધારાની માંગણી પર અડગ છે. આ સ્થિતિ વચ્ચે ૨ ઑક્ટોબરે મુંબઈમાં પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે રાજકીય ઉત્તેજના વધવાની પૂરી શક્યતા છે.
