સાયબર ગુના સંબંધિત કેસ ઝડપથી વધી રહ્યા છે, દરરોજ આપણે કોઈને કોઈ સાથે છેતરપિંડીની ઘટના વિશે સાંભળવા મળી રહ્યા છીએ. ગૃહ મંત્રાલયે તાજેતરમાં લોકસભામાં ચોંકાવનારા આંકડા આપ્યા છે, સરકારી ડેટા અનુસાર, ગયા વર્ષે (2024) સાયબર છેતરપિંડીનો ભોગ બનેલા લોકો સાથે 22,845 કરોડ રૂપિયાની છેતરપિંડી થઈ હતી. ૨૦૨૩માં, સાયબર ગુનાઓને કારણે ૭૪૬૫ કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું હતું, જે ૨૦૬ ટકા (૨૦૨૪માં) નો વધારો દર્શાવે છે.
ગૃહ રાજ્યમંત્રી બંદી સંજય કુમારે લોકસભામાં જણાવ્યું હતું કે ગૃહ મંત્રાલય હેઠળના રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઇમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ (NCRP) અને નાગરિક નાણાકીય સાયબર ફ્રોડ રિપોર્ટિંગ અને મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (CFCFRMS) પર ૩૬.૪૦ લાખ નાણાકીય છેતરપિંડીના કેસ નોંધાયા છે.
૨૦૨૩માં નાણાકીય છેતરપિંડીના ૨૪.૪ લાખ કેસ નોંધાયા હતા, જેનો અર્થ એ છે કે લોકો સાથે થઈ રહેલી છેતરપિંડીનો ગ્રાફ દર વર્ષે વધી રહ્યો છે. બંદી સંજય કુમારે જણાવ્યું હતું કે NCRP પર નોંધાયેલા કુલ સાયબર ગુનાઓમાંથી, ૨૦૨૪માં ૨૨.૭ લાખ કેસ નોંધાયા છે, ૨૦૨૩માં ૧૫.૯ લાખ કેસ નોંધાયા હતા, આ ચોંકાવનારો આંકડો ૪૨ ટકાનો વધારો દર્શાવે છે.
સરકારે લોકોના પૈસા બચાવ્યા
NCRP 2019 માં I4C દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે CFCFRMS 2021 માં શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું જેથી નાણાકીય છેતરપિંડીની તાત્કાલિક જાણ કરી શકાય અને છેતરપિંડી કરનારાઓ દ્વારા ભંડોળનો દુરુપયોગ અટકાવી શકાય. મંત્રીએ લોકસભામાં જણાવ્યું હતું કે CFCFRMS એ અત્યાર સુધીમાં 17.8 લાખથી વધુ ફરિયાદોમાં 5489 કરોડ રૂપિયાથી વધુની બચત કરી છે.
સાયબર ગુનેગારો સામે સરકારે કરેલી કાર્યવાહીની વિગતો આપતા ગૃહમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે પોલીસ અધિકારીઓ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતીના આધારે, કેન્દ્ર સરકારે 9.42 લાખથી વધુ સિમ કાર્ડ અને 2,63,348 IMEI બ્લોક કર્યા છે. સરકારનું પ્રતિબિમ્બ મોડ્યુલ ગુનેગારો અને તેમના નેટવર્કનું મેપિંગ કરવામાં મદદ કરે છે અને આ નકશાની મદદથી, પોલીસ ગુનેગારો સુધી પહોંચવામાં સક્ષમ છે. આ મોડ્યુલની મદદથી, પોલીસે અત્યાર સુધીમાં 10599 આરોપીઓની ધરપકડ કરી છે.
સાયબર છેતરપિંડીથી પોતાને કેવી રીતે બચાવવું
શંકાસ્પદ લિંક્સ અને ઇમેઇલ્સને ખોલો નહિ
મજબૂત પાસવર્ડ્સ અને 2-સ્ટેપ્સ વેરિફિકેશન રાખો
ફક્ત સુરક્ષિત વેબસાઇટ્સ (https) ખોલો
વ્યક્તિગત માહિતી શેર કરશો નહીં
સોફ્ટવેર અને ઉપકરણોને અપડેટ રાખો
જાહેર Wi-Fi નો ઉપયોગ કરશો નહીં
