દેલમાલ, પાટણ: એક નાનકડું ગામ જે ખેડૂતો અને પશુપાલન માટે જાણીતું હતું, આજે ગુજરાતના ઈતિહાસમાં એક અલગ જ કારણે નામ લખાવી ગયું. ચાણસ્મા તાલુકાના દેલમાલ ગામે "શિવાય ઈન્ફોટેક" નામની ઝેરોક્સની દુકાનમાંથી પોલીસે એક એવું કારખાનું ઝડપ્યું જે ₹500ની નકલી નોટો છાપી રહ્યું હતું. ₹2.46 લાખની 492 બનાવટી ચલણી નોટો, કલર પ્રિન્ટર, કોમ્પ્યુટર, મોબાઈલ - આ બધું એક નાની ઝેરોક્સ દુકાનની પાછળના ઓરડામાં છુપાવેલું હતું.
એલ.સી.બી. પાટણ અને ચાણસ્મા પોલીસની સંયુક્ત ટીમે જ્યારે દરોડો પાડ્યો, ત્યારે દુકાનમાંથી નિકળતો કલર પ્રિન્ટરનો અવાજ પોલીસ માટે પૂરતો સંકેત હતો. અંદર જતાં જ દ્રશ્ય જોવા જેવું હતું-કોમ્પ્યુટર સ્ક્રીન પર ₹500ની નોટનું ડિઝાઈન ખુલ્લું હતું, પ્રિન્ટરમાંથી તાજી નકલી નોટો બહાર આવી રહી હતી, અને ટેબલ ઉપર એક કાતર અને કેટલીક અધૂરી નોટો પડી હતી.
આખી કહાનીની શરૂઆત થાય છે એક ચોક્કસ બાતમીથી. એલ.સી.બી. પાટણને ખબર મળી હતી કે દેલમાલ ગામની એક ઝેરોક્સ દુકાનમાં કંઈક અનૈતિક ધંધો ચાલી રહ્યો છે. બાતમી મળતાં જ પોલીસ મહાનિરીક્ષક પરીક્ષિતા રાઠોડ અને પોલીસ અધિક્ષક વી.કે. નાયીના માર્ગદર્શન હેઠળ એલ.સી.બી. પાટણના પોલીસ ઈન્સ્પેક્ટર આર.જી. ઉનાગર અને ચાણસ્મા પોલીસની ટીમે સંયુક્ત યોજના બનાવી.
દરોડો પાડતાં પોલીસે નિકુલજી હમીરજી ઠાકોર (ઉંમર 23) અને કાયદાના સંઘર્ષમાં આવેલા એક બાળ કિશોરને બનાવટી ચલણી નોટો તૈયાર કરતા રંગે હાથ પકડી લીધા. તપાસમાં સામે આવ્યું કે આરોપીઓ કોમ્પ્યુટર અને કલર પ્રિન્ટરની મદદથી ભારતીય ચલણ જેવી દેખાતી ₹500ની નકલી નોટો છાપી તેને અસલી ચલણ તરીકે વાપરવાનો પ્રયાસ કરતા હતા. આ નોટોની ગુણવત્તા કેટલી હતી? પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, સામાન્ય નજરે ઓળખવી મુશ્કેલ હતી- પણ RBIની સુરક્ષા લક્ષણોની નકલ કરવી અશક્ય હતી.
પોલીસે સ્થળ પરથી 492 બનાવટી નોટો ઉપરાંત એક અસલ ₹500ની નોટ પણ મળી આવી-જે આરોપીઓ મૂળ ડિઝાઈન તપાસવા માટે વાપરતા હતા. આ ઉપરાંત કલર પ્રિન્ટર, કોમ્પ્યુટર સેટ, મોબાઈલ ફોન, મોટરસાઈકલ, કાતર અને નોટ પ્રિન્ટિંગ માટે વપરાતી સામગ્રી સહિત કુલ ₹1,01,100નો મુદ્દામાલ કબ્જે કરવામાં આવ્યો.
આ કેસમાં હજુ ત્રણ આરોપીઓ ફરાર છે. ધીરજ ચૌહાણ (હાલ દિલ્હી), કૈલાશ (હાલ દિલ્હી) અને પપ્પુ ઠાકોર (મંડલોપ, તા. ચાણસ્મા) નામના આ ત્રણેય આરોપીઓને વોન્ટેડ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે અને તેમની શોધખોળ હાથ ધરવામાં આવી છે. પોલીસને શંકા છે કે આ ત્રણેય આરોપીઓ આ રેકેટના મુખ્ય સૂત્રધારો હોઈ શકે છે-જેમણે દિલ્હીથી મશીનરી અને કાચો માલ મોકલ્યો હતો.
આ કેસમાં ભારતીય ન્યાય સંહિતા-2023ની કલમ 178, 179, 180, 181 અને 61(2) હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે. આ કલમો બનાવટી ચલણી નોટો બનાવવા, વેચવા અને વાપરવા સામેના ગુનાઓને આવરી લે છે. સમગ્ર મામલે વધુ તપાસ પોલીસ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
પણ આ કેસનો સૌથી ચોંકાવનારો પાસું એ છે કે આ રેકેટ એક નાનકડા ગામની ઝેરોક્સ દુકાનમાં ચાલી રહ્યું હતું. દેલમાલ જેવા શાંત ગામમાં આવું કૌભાંડ ચાલી રહ્યું હોય, તેની કલ્પના પણ કોઈને નહોતી. સ્થાનિક લોકોના કહેવા મુજબ, આ દુકાન બપોરે ખુલ્લી રહેતી અને સાંજે જલ્દી બંધ થઈ જતી. કોઈને ખબર નહોતી કે બંધ દરવાજા પાછળ ₹500ની નકલી નોટો છાપાઈ રહી છે.
એક સ્થાનિક દુકાનદારે કહ્યું, "અમે તો વિચારતા હતા કે યુવાનો કોઈ કોમ્પ્યુટરનો કોર્સ કરે છે. કોઈને ખબર નહોતી કે નકલી નોટોનું કારખાનું ચાલે છે."
હવે પોલીસની તપાસનું ધ્યાન દિલ્હી તરફ છે. ધીરજ ચૌહાણ અને કૈલાશ દિલ્હીમાં રહે છે, અને પોલીસને શંકા છે કે તેઓ જ આ રેકેટના મુખ્ય સૂત્રધારો છે. દિલ્હી પોલીસ સાથે સંપર્ક કરીને તેમની ધરપકડ માટેના પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. પપ્પુ ઠાકોર મંડલોપનો રહેવાસી છે અને તેની શોધખોળ પણ ચાલુ છે.
પોલીસ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ રેકેટ કેટલો મોટો હતો, તેની તપાસ ચાલુ છે. શું આ નકલી નોટો ફક્ત દેલમાલ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં જ ચલાવવામાં આવી હતી? કે તે વધુ મોટા નેટવર્કનો ભાગ હતી? આ સવાલોના જવાબ મળવા બાકી છે. RBIને પણ આ મામલે જાણ કરવામાં આવી છે, જેથી બજારમાં ચાલતી અન્ય નકલી નોટોની ઓળખ કરી શકાય.
સ્થાનિક લોકોમાં હવે સાવધાની વધી ગઈ છે. દેલમાલના સરપંચે જણાવ્યું કે ગામમાં એક જાગૃતિ અભિયાન શરૂ કરવામાં આવશે, જેથી લોકો નકલી નોટો ઓળખી શકે. "અમારું ગામ શાંત હતું. આવું કૌભાંડ અહીં થયું, તે જાણીને અમે બધા ચોંકી ગયા," એમ સરપંચે કહ્યું.
દેલમાલમાંથી ઝડપાયેલું આ કૌભાંડ એક ચેતવણી છે-કે નકલી નોટોનું રેકેટ હવે માત્ર મોટા શહેરોમાં જ નથી, પણ નાનકડા ગામોમાં પણ પોતાના પગ પસારી રહ્યું છે. એક ઝેરોક્સની દુકાન, એક કલર પ્રિન્ટર, અને એક કોમ્પ્યુટર-આ ત્રણેય વસ્તુઓથી ₹2.46 લાખની નકલી નોટો તૈયાર થઈ ગઈ. આરોપીઓની ધરપકડ થઈ ગઈ છે, પણ હજુ ત્રણ મુખ્ય સૂત્રધારો ફરાર છે. દિલ્હી સુધી પહોંચતી આ તપાસ એક મોટા નેટવર્કનો ભેદ ખોલી શકે છે. RBI અને પોલીસની સંયુક્ત કાર્યવાહી જરૂરી છે, નહીંતર આવા કૌભાંડો વધુ ગામોમાં પગ પસારશે - અને સામાન્ય નાગરિકોની જેબ પર ડાકા પડશે.
