ભારત 2026ની એશિયન ગેમ્સમાં 85 મેડલ સાથે ચોથા સ્થાને રહ્યું છે, જે અગાઉના પ્રદર્શન અને આંતરિક લક્ષ્ય કરતાં ઓછું છે. 2036માં ઓલિમ્પિક ગેમ્સની યજમાની કરવાની ભારતની મહત્વાકાંક્ષા માટે આ પ્રદર્શન એક વાસ્તવિકતાનો આંચકો છે. અગાઉની હાંગઝોઉ ગેમ્સમાં 650થી વધુ ખેલાડીઓની ટુકડી સાથે 106 મેડલ જીત્યા હતા, તેની સરખામણીમાં આ વખતે લગભગ 500 ખેલાડીઓમાંથી દેશે 85 મેડલ મેળવ્યા હતા. આ આંકડો આંતરિક રીતે અંદાજિત 100 મેડલના આંકડાથી ઓછો પડ્યો. ખેલાડીઓની તૈયારી પાછળ કરોડો રૂપિયાના જાહેર ભંડોળ ખર્ચવામાં આવ્યા હોવાથી, આ પ્રદર્શનનું સઘન પોસ્ટમોર્ટમ થવાની શક્યતા છે.
ભારતે 21 ગોલ્ડ મેડલ મેળવવા માટે સખત મહેનત કરી, જે હાંગઝોઉ કરતાં સાત ઓછા છે. છેલ્લા બે દિવસમાં, તીરંદાજો, બોક્સરો, કુસ્તીબાજો અને હોકી તથા ક્રિકેટ ખેલાડીઓના શાનદાર પ્રદર્શનને કારણે 11 સર્વોચ્ચ સન્માન મળ્યા હતા. ભારતે ઉઝબેકિસ્તાન સાથે ટાઈ કરી, પરંતુ વધુ સિલ્વર મેડલના કારણે ચોથું સ્થાન જાળવી રાખ્યું. 13 ગોલ્ડ મેડલ ટીમ ઇવેન્ટ્સમાંથી આવ્યા હતા, જેમાં ક્રિકેટ, કબડ્ડી અને હોકીએ ટાઇટલ જીતીને ક્લીન સ્વીપ કર્યું. આ એક કઠોર વાસ્તવિકતા દર્શાવે છે: દેશને વ્યક્તિગત રમતોમાં, જેમ કે એથ્લેટિક્સ, સ્વિમિંગ, જિમ્નાસ્ટિક્સ, ફેન્સીંગ અને સાયકલિંગ, જેમાં બહુ-શિસ્ત રમતોમાં સફળતા નક્કી થાય છે, તેમાં પોતાનું સ્તર ઊંચું લાવવાની જરૂર છે. 341 મેડલ, જેમાં 169 ગોલ્ડનો સમાવેશ થાય છે, સાથે ચીન એકતરફી વિજેતા રહ્યું, તેણે માત્ર સ્વિમિંગમાં 54 મેડલ મેળવ્યા. એથ્લેટિક્સ સિવાય, ભારત ક્યાંય ઊભું નહોતું.
એશિયન ગેમ્સ 2026માં ભારતીય રમતવીરોએ કેટલાક ઉજ્જવળ પ્રદર્શનો પણ કર્યા હતા. એક સકારાત્મક બાબત એ છે કે ભારતે 310 ડેબ્યુટન્ટ્સને મેદાનમાં ઉતાર્યા અને લોસ એન્જલસ 2028 પહેલા તેના એથ્લેટ-ટુ-મેડલ રેશિયોમાં નજીવો વધારો નોંધાવ્યો. કેટલાક ઐતિહાસિક પ્રદર્શનોએ આનંદ કરવાના કારણો પૂરા પાડ્યા. 17 વર્ષીય નવોદિત રિકર્વ આર્ચર કુમકુમ મોહોડે કોરિયન મહિલાઓના વર્ચસ્વને તોડીને તીરંદાજી ટીમને પાંચ ગોલ્ડ મેડલ જીતવામાં મદદ કરી, જે એક નિર્ણાયક ક્ષણ હતી. ટ્રેપ શૂટર નીરુ ધંડા, ગોલ્ફર પ્રણવી ઉર્સ, કુસ્તીબાજ સુજીત કલકલ અને મહિલા હોકી ટીમે, જેણે 44 વર્ષ પછી પેરિસ ઓલિમ્પિક્સ સિલ્વર મેડલ વિજેતા ચીનને હરાવીને ગોલ્ડ જીત્યો, તે બધાએ ધ્યાન ખેંચ્યું. લવલીના બોરગોહેન, અમન સેહરાવત, મીરાબાઈ ચાનુ, વિથ્યા રામરાજ અને ગુલવીર સિંહ તેમની અપેક્ષાઓ પર ખરા ઉતર્યા. બોક્સરો, કુસ્તીબાજો અને ગોલ્ફરોએ નોંધપાત્ર સુધારો દર્શાવ્યો. તીરંદાજી અને હોકીમાં ઓલિમ્પિક ક્વોટા સ્થાનોએ ઉત્સાહમાં વધારો કર્યો. ભારતીય મહિલાઓ પુરુષોની બરાબરી કરી રહી છે – બંને જાતિઓએ 38-38 મેડલ મેળવ્યા – તે એક અન્ય પ્રોત્સાહક સંકેત હતો.
જોકે, ભારતના બે મુખ્ય યોગદાનકર્તા, એથ્લેટિક્સ અને શૂટિંગ, જેણે અનુક્રમે 24 અને 15 મેડલ મેળવ્યા હતા, તેઓ 2023 કરતાં 12 ઓછા મેડલ મેળવી શક્યા. શટલરો લપસી પડ્યા, જ્યારે ટેનિસ ખેલાડીઓ 40 વર્ષ પછી ખાલી હાથે પાછા ફર્યા. પી.વી. સિંધુ અને મનુ ભાકરે નિરાશાજનક પ્રદર્શન કર્યું. ખેલાડીઓના ભંડોળની સઘન તપાસ અને લાંબા ગાળાના વિઝન સાથે રચાયેલી સુધારેલી ખેલો ઇન્ડિયા યોજનાનું કાર્યક્ષમ અમલીકરણ સુધારા માટે આવશ્યક છે. ભારતના રમતગમતના ધોરણોને વેગ આપ્યા વિના, ઓલિમ્પિક્સની યજમાની કરવાની બિડ આંતરરાષ્ટ્રીય શરમજનક પરિસ્થિતિ તરફ દોરી શકે છે.
