ગ્રેટર નોઇડા: ગ્રેટર નોઇડાના સેક્ટર 150માં આવેલી એક હાઉસિંગ સોસાયટીમાં STP (સીવેજ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ) ટાંકીમાં ઝેરી વાયુ શ્વાસમાં લેવાથી બે વ્યક્તિઓના કરુણ મોત થયા છે. આ ઘટના 25 અને 26 જુલાઈની મધ્યરાત્રિ દરમિયાન બની હતી, જ્યારે એક સફાઈ કર્મચારી ટાંકી સાફ કરતી વખતે બેભાન થઈ ગયો હતો અને તેને બચાવવા ગયેલો એક સુરક્ષા ગાર્ડ પણ ઝેરી વાયુનો ભોગ બન્યો હતો. આ ઘટનાએ ફરી એકવાર આવા જોખમી કાર્યોમાં સલામતીના ધોરણો અને કામદારોની સુરક્ષા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.
નોઇડા પોલીસે આપેલી માહિતી મુજબ, આ દુર્ઘટના નોલેજ પાર્ક પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તાર હેઠળની એલ્ડેકો સોસાયટીમાં બની હતી. રાજસ્થાનના કરૌલી જિલ્લાના ગાડમુરા ગામના રહેવાસી શશિકાંત શર્મા (40) નામના સફાઈ કર્મચારી STP ટાંકીની સફાઈ કરી રહ્યા હતા ત્યારે ઝેરી વાયુના સંપર્કમાં આવતા બેભાન થઈ ગયા હતા. તેમને બચાવવાના પ્રયાસમાં, ઉત્તર પ્રદેશના ફિરોઝાબાદ જિલ્લાના ઇટાહરી ગામના રહેવાસી આકાશ (22) નામના સુરક્ષા ગાર્ડે ટાંકીમાં પ્રવેશ કર્યો, પરંતુ તે પણ ઝેરી વાયુને કારણે બેભાન થઈ ગયો હતો.
ઘટનાની જાણ થતાં જ સ્થાનિક પોલીસ અને ફાયર સર્વિસની ટીમ તાત્કાલિક સ્થળ પર પહોંચી હતી. બંને વ્યક્તિઓને ટાંકીમાંથી બહાર કાઢીને હોસ્પિટલ ખસેડવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ દુર્ભાગ્યે, ડોકટરોએ તેમને મૃત જાહેર કર્યા હતા. પોલીસે જણાવ્યું કે ઘટનાસ્થળે શાંતિ અને વ્યવસ્થા જાળવવામાં આવી હતી અને આગળની કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
આવી ઘટનાઓ ભારતમાં અસામાન્ય નથી. અગાઉ જૂન મહિનામાં પણ દિલ્હીના મુંડકા ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં એક ફેક્ટરીના સેપ્ટિક ટાંકીની સફાઈ કરતી વખતે ઝેરી ગેસ શ્વાસમાં લેવાથી ત્રણ લોકોના મોત થયા હતા. દિલ્હી પોલીસે જણાવ્યું હતું કે મુંડકા પોલીસ સ્ટેશનને પીસીઆર કોલ મળ્યો હતો કે ત્રણ વ્યક્તિઓ સેપ્ટિક ટાંકી સાફ કરતી વખતે તેમાં પડી ગયા છે. ઘટનાસ્થળે પહોંચતા જાણવા મળ્યું કે મારવાહ પ્રિન્ટર્સે ફેક્ટરી પરિસરમાં આવેલી સેપ્ટિક ટાંકી સાફ કરવા માટે નીરજ નામના વ્યક્તિને કામે રાખ્યો હતો. નીરજ તેના અન્ય બે સાથીદારો સાથે ટાંકી સાફ કરી રહ્યો હતો ત્યારે આ દુર્ઘટના બની હતી. મૃતકોની ઓળખ અરુણ, સંદીપ અને ચાંદ તરીકે થઈ હતી, જેઓ સુલતાનપુરીના ઇન્દ્રજીલના રહેવાસી હતા. ત્રણેય મૃતદેહોને પોસ્ટમોર્ટમ માટે સંજય ગાંધી મેમોરિયલ હોસ્પિટલમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા જેથી મૃત્યુનું ચોક્કસ કારણ જાણી શકાય.
આ ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે સીવેજ અને સેપ્ટિક ટાંકીની સફાઈ જેવા જોખમી કાર્યોમાં સલામતીના નિયમોનું પાલન કેટલું મહત્ત્વપૂર્ણ છે. કામદારોને પૂરતા સુરક્ષા સાધનો, તાલીમ અને યોગ્ય દેખરેખ પૂરી પાડવામાં આવે તે અત્યંત જરૂરી છે. આવા કાર્યોમાં ગેસ ડિટેક્ટર, વેન્ટિલેશન સિસ્ટમ અને શ્વાસ લેવાના ઉપકરણોનો ઉપયોગ ફરજિયાત બનાવવો જોઈએ. સરકાર અને સંબંધિત સત્તાવાળાઓએ આ મુદ્દે કડક પગલાં લેવા જોઈએ અને જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવી જોઈએ જેથી ભવિષ્યમાં આવી દુર્ઘટનાઓ અટકાવી શકાય. આ ઘટનાઓ માત્ર મૃત્યુ જ નથી લાવતી, પરંતુ અસરગ્રસ્ત પરિવારોને પણ ગહન દુઃખ અને આર્થિક મુશ્કેલીમાં ધકેલી દે છે.
