ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો પર ફાયરિંગ: હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં સર્જાયેલા તણાવ મુદ્દે ભારતની ઈરાન સમક્ષ કડક રજૂઆત
નવી દિલ્હી: મધ્ય પૂર્વમાં વધતા જતા તણાવ વચ્ચે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં (Strait of Hormuz) એક ગંભીર ઘટના સામે આવી છે. શનિવારે ભારતે ઈરાનના રાજદૂત ડો. મોહમ્મદ ફતાલીને તેડાવીને ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો પર ફાયરિંગ ની ઘટના અંગે "ઊંડી ચિંતા" વ્યક્ત કરી છે. વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરીએ આજે સાંજે ઈરાની રાજદૂત સાથે બેઠક કરી હતી અને ભારતીય નાવિકો તથા જહાજોની સુરક્ષા અંગે ભારતનું કડક વલણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું.
વિદેશ સચિવની ઈરાની રાજદૂત સાથે મહત્વની બેઠક
બેઠક દરમિયાન વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરીએ ઈરાની રાજદૂતને જણાવ્યું હતું કે, હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં આજે વહેલી સવારે બે ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો પર ફાયરિંગ ની જે ઘટના બની છે તે અત્યંત ગંભીર છે. ભારતે હંમેશા મર્ચન્ટ શિપિંગ અને નાવિકોની સુરક્ષાને સર્વોચ્ચ મહત્વ આપ્યું છે. વિદેશ સચિવે ઈરાનને અપીલ કરી હતી કે તેઓ ભારત તરફ આવતા જહાજો માટે સુરક્ષિત માર્ગ ફરીથી શરૂ કરવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવે. ઈરાની રાજદૂતે ખાતરી આપી હતી કે તેઓ ભારતની આ ચિંતાઓને તેહરાન સ્થિત સત્તાધીશો સુધી પહોંચાડશે.
એક શિપ ટ્રેકિંગ વેબસાઈટના રિપોર્ટ મુજબ, ઈરાનની સેપાહ (IRGC) નેવી દ્વારા બે ભારતીય જહાજોને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પાછા ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા અને આ પ્રક્રિયા દરમિયાન ગોળીબાર પણ કરવામાં આવ્યો હતો. ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો પર ફાયરિંગ ની આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે ઈરાને આ વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગ પર ફરીથી કડક સૈન્ય નિયંત્રણ લાદવાની જાહેરાત કરી છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં વધતો સૈન્ય જમાવડો અને અમેરિકાનો પ્રતિબંધ
ઈરાને શનિવારે જાહેર કર્યું હતું કે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની હવે તેની સશસ્ત્ર દળોના "કડક સંચાલન અને નિયંત્રણ" હેઠળ રહેશે. ઈરાનનો આરોપ છે કે અમેરિકાએ ઈરાની બંદરો પર નાકાબંધી ચાલુ રાખીને કરારનો ભંગ કર્યો છે. ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો પર ફાયરિંગ પાછળનું એક મુખ્ય કારણ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો વધતો જતો ગજગ્રાહ હોવાનું માનવામાં આવે છે. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી ઈરાન સાથેની સમજૂતી ૧૦૦ ટકા પૂર્ણ નહીં થાય ત્યાં સુધી અમેરિકન નૌકાદળની નાકાબંધી ચાલુ રહેશે.
બીજી તરફ, યુએસ સેન્ટકોમ (CENTCOM) એ અરબી સમુદ્રમાં પેટ્રોલિંગ કરી રહેલા અમેરિકન જહાજોના વીડિયો શેર કર્યા છે. અત્યાર સુધીમાં ૨૩ જહાજોને અમેરિકન દળો દ્વારા પરત ફેરવવામાં આવ્યા છે. ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો પર ફાયરિંગ જેવી ઘટનાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માર્ગો માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
મુખ્ય હાઈલાઈટ્સ:
વિદેશ મંત્રાલયે ઈરાની રાજદૂતને તેડાવીને સખત વિરોધ નોંધાવ્યો.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં બે ભારતીય જહાજોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા.
વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરીએ નાવિકોની સુરક્ષા માટે ઈરાનને તાકીદ કરી.
ઈરાને હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર કડક સૈન્ય નિયંત્રણો ફરી લાગુ કર્યા.
વ્યૂહાત્મક પાસાઓ:
અમેરિકન નૌકાદળ દ્વારા ઈરાની બંદરો પર સતત નાકાબંધી (Blockade).
ઈરાનનો અમેરિકા પર 'દરિયાઈ લૂંટ' અને કરાર ભંગનો આરોપ.
વૈશ્વિક તેલ સપ્લાય અને વેપાર પર આ તણાવની માઠી અસર પડવાની ભીતિ.
અમદાવાદ એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો પર ફાયરિંગ ની ઘટના બાદ ભારત સરકાર હવે મધ્ય પૂર્વમાં રહેલા તેના નૌકાદળના જહાજોને પણ સતર્ક રહેવા આદેશ આપી શકે છે. ભારતનું મુખ્ય ધ્યાન પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિ જાળવવા અને પોતાના આર્થિક હિતોના રક્ષણ પર છે.
