ભારતે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં એક અબજ ટન કોલસા ઉત્પાદનનો રેકોર્ડ આંકડો પાર કર્યો છે અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ સિદ્ધિને દેશ માટે ગર્વની ક્ષણ ગણાવી અને કહ્યું કે તે ઊર્જા સુરક્ષા અને આત્મનિર્ભરતા પ્રત્યેની તેની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. કોલસાનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે વીજળી ઉત્પાદન તેમજ ઘણા ઉદ્યોગોમાં બળતણ માટે થાય છે. તે વિશ્વની પાંચમી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા માટે મુખ્ય ઉર્જા સ્ત્રોત છે. ભારતે ૨૦૨૩-૨૪ (એપ્રિલ ૨૦૨૩ થી માર્ચ ૨૦૨૪) માં ૯૯૭.૮૩ મિલિયન ટન કોલસાનું ઉત્પાદન કર્યું હતું.
કોલસાનું રેકોર્ડ ઉત્પાદન
ભારતે 20 માર્ચ, 2025 ના રોજ નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં એક અબજ ટન (BT) ને પાર કરીને કોલસા ઉત્પાદનમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન હાંસલ કર્યું. આ સિદ્ધિ ગયા નાણાકીય વર્ષમાં ૯૯૭.૮૩ મિલિયન ટન (MT) કોલસાના ઉત્પાદનથી ૧૧ દિવસ આગળ છે. કોલસા ક્ષેત્રની સફળતાનો શ્રેય કોલસાની જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ, ખાનગી ખેલાડીઓ અને 350 થી વધુ કોલસા ખાણોમાં લગભગ 5 લાખ ખાણ કામદારોને જાય છે. ભારત તેના ઉર્જા મિશ્રણના લગભગ 55% માટે કોલસા પર આધાર રાખે છે, અને દેશની લગભગ 74% વીજળી કોલસા આધારિત પાવર પ્લાન્ટ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે. ડેટા પર નજર કરીએ તો, એપ્રિલથી ડિસેમ્બર 2024 સુધીમાં, ભારતની કોલસાની આયાતમાં 8.4%નો ઘટાડો થયો, જેના પરિણામે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાની તુલનામાં લગભગ $5.43 બિલિયન (રૂ. 42,315.7 કરોડ) ની વિદેશી હૂંડિયામણની બચત થઈ.
