જાફરાબાદથી રાજુલા જતી મુખ્ય સડક ઉપર એક નવો જ ખતરો જન્મ્યો છે. ખાડાઓ તો ગાયબ થયા, પણ તેમની જગ્યાએ એવું કંઈક આવ્યું કે જે જોઈને ટુ-વ્હીલર ચાલકોના હાથ-પગ કાંપી ઊઠે છે. સવારના સાત વાગ્યે જ્યારે રોડ ઉપર પહેલી ગાડી નીકળે છે, ત્યારે જ ધૂળના ગોટેથી લઈને કાળી કપચીઓનો વરસાદ શરૂ થઈ જાય છે. PWD દ્વારા ખાડાઓમાં નાખવામાં આવેલું મટીરીયલ એકદમ ઢીલું છે — જેમ કોઈ બાળક રેતીમાં કૂદકા મારે, તેમ વાહનોના વ્હીલ નીચે આવતાં જ આ કપચીઓ પવનના સુસવાટા જેમ ઉડીને આસપાસના વાતાવરણમાં ભળી જાય છે.
નવા પુલ ઉપર તો સ્થિતિ વધુ ગંભીર છે. હજારોની સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ, વિદ્યાર્થિનીઓ, મહિલાઓ અને વૃદ્ધ નાગરિકો રોજ આ પુલ ઉપરથી પગપાળા પસાર થાય છે. પણ જેમ જેમ કોઈ ટ્રક કે ફોર-વ્હીલર પુલ ઉપરથી પસાર થાય છે, તેમ તેમ કાળી ધૂળનો વાદળો ઊભો થાય છે. આંખોમાં ધૂળ જાય છે, શ્વાસ લેવામાં મુશ્કેલી થાય છે. એક વૃદ્ધ નાગરિકે રોડ ઉપર ચાલતાં જ ચાલતાં કહ્યું, "આ તો ખાડાઓ કરતાં પણ ભયાનક છે. ખાડામાં તો આદમી પડે, પણ અહીં તો કપચી આંખમાં જાય અને અકસ્માત થાય."
આખી કહાનીની શરૂઆત થાય છે PWDની "ઝડપી મરામત" થી. જાફરાબાદ-રાજુલા રોડ અને નવા પુલ ઉપર પડેલા મસમોટા ખાડાઓને પૂરવા માટે PWDના કર્મચારીઓ આવ્યા. પણ જે મટીરીયલ નાખવામાં આવ્યું, તેમાં સિમેન્ટનું નામોનિશાન નહીં. રેતી કરતાં કપચીઓ વધારે, અને જે થોડુંક સિમેન્ટ હતું તે પણ ધૂળ અને માટીમાં ભળી ગયું. પરિણામ? ખાડા તો ભરાયા, પણ તેમની જગ્યાએ એક નવો "લોટ" બની ગયો — જેમ કોઈ લાકડાનો ઢગલો હોય, તેમ મટીરીયલ ઢીલું પડ્યું.
રોડ ઉપરથી પસાર થતાં વાહનોના વ્હીલ આ ઢીલા મટીરીયલને ચપટીમાં ઉછાળે છે. ટુ-વ્હીલર ચાલકો તો આ કપચીઓ વચ્ચે બેલેન્સ જાળવવા માટે જીવ તોળે છે. એક ટુ-વ્હીલર ચાલકે ગુસ્સામાં કહ્યું, "અમે ખાડાઓથી બચવા માટે ઝિગ-ઝેગ ચલાવતા હતા, હવે કપચીઓથી બચવા માટે ઝિગ-ઝેગ ચલાવીએ છીએ. ફરક શું રહ્યો?"
પુલ ઉપરથી પસાર થતાં ટ્રકો અને ફોર-વ્હીલર્સના વ્હીલ નીચે આવતી કાળી કપચીઓ એટલી બધી ઝડપથી ઉડે છે કે પાછળ ચાલતા ટુ-વ્હીલર ચાલકોને કંઈ દેખાતું જ નથી. ધૂળના પડદામાં અકસ્માત થવાની ભીતી સતત સેવાઈ રહી છે. સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે આ મટીરીયલમાં સારી ગુણવત્તાની સિમેન્ટ ન હોવાથી, એક વરસાદ પડે તો આ બધું ધોવાઈ જશે — અને ખાડાઓ ફરી મૂળ સ્થિતિમાં આવી જશે.
PWDની આ કામગીરી ઉપર અનેક સવાલો ઊઠી રહ્યા છે.
રોડ ઉપર હાલની સ્થિતિ જોઈને કોઈપણ નાગરિક ચોંકી જાય. ખાડાઓ ભરવામાં આવ્યા છે, પણ તેમની આસપાસ અને આખા રોડ ઉપર કાળી કપચીઓ પથરાયેલી જોવા મળે છે. આ કપચીઓ ટુ-વ્હીલર, ફોર-વ્હીલર અને ટ્રકના વ્હીલ નીચે આવતાં જ પવનના સુસવાટા જેમ ઉડી રહી છે. રાહદારીઓના માથા ફૂટે તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. નવા પુલ ઉપરથી પસાર થતાં હજારો વિદ્યાર્થીઓ અને સામાન્ય નાગરિકો આ ધૂળ અને કપચીઓનો સામનો રોજ કરી રહ્યા છે.
એક સ્થાનિક દુકાનદારે કહ્યું, "સવારે દુકાન ખોલું છું ત્યારે આખી દુકાન ધૂળથી ઢંકાઈ જતી હોય છે. ગ્રાહકો બેસવાનું પણ ટાળે છે. PWD આવે અને આ બધું સાફ કરે, પણ કોઈ સુનવાઈ થતી નથી."
ટુ-વ્હીલર ચાલકોની હાલત સૌથી દયનીય છે. આ કપચીઓના કારણે બેલેન્સ જાળવવું મુશ્કેલ બની ગયું છે. ઘણા ચાલકો તો રોડના કિનારે ચલાવવા મજબૂર થયા છે, જ્યાં પોતાનો જોખમ છે. વાહન ચાલકોમાં અકસ્માત થવાની ભીતી સતત સેવાઈ રહી છે.
સૌથી ગંભીર વાત એ છે કે આ મટીરીયલમાં સિમેન્ટનો અભાવ છે. સારી ગુણવત્તાની સિમેન્ટ ન હોવાથી, આ મટીરીયલ કડક બની નથી શક્યું. પરિણામે, રોડ ઉપર પથરાયેલી કપચીઓ એક નવો જોખમ બની ગઈ છે.
PWDની આ કામગીરી ઉપર સવાલ એ છે — શું આ ખરેખર મરામત હતી, કે ફક્ત આંખડી દેખાડવાનો પ્રયાસ?
હવે સવાલ એ છે કે આ સ્થિતિનું નિરાકરણ શું થશે? સ્થાનિક નાગરિકો અને વાહન ચાલકો તાત્કાલિક ધોરણે આ પથરાયેલી કપચીઓ દૂર કરવાની માંગણી કરી રહ્યા છે. લોકોનું કહેવું છે કે જો આ કપચીઓ તાત્કાલિક દૂર ન થાય, તો કોઈ મોટી દુર્ઘટના બનવાની ભીતી છે. PWD તરફથી હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન સામે આવ્યું નથી.
સ્થાનિક લોકોનો ગુસ્સો વધી રહ્યો છે. "અમે ટેક્સ ભરીએ છીએ, અને બદલામાં અમને મૃત્યુની કપચીઓ મળે છે," એવું એક નાગરિકે કહ્યું. વાહન ચાલકો અને રાહદારીઓ PWD ઉપર આરોપ લગાવી રહ્યા છે કે કોઈ મોટો અકસ્માત બને તો જવાબદારી કોની રહેશે?
જો આ સ્થિતિ યથાવત્ રહેશે, તો "હોતા હૈ, ચલતા હૈ"નો જવાબ મળશે કે તાત્કાલિક કાર્યવાહી થશે, તે જોવાનું બાકી છે. પણ એક વાત નિશ્ચિત છે — આ રોડ ઉપર હવે ખાડાઓ કરતાં પણ કપચીઓ વધુ જોખમી બની ગઈ છે.
જાફરાબાદમાં PWDની આ "મરામત" એક ચેતવણી છે — કે જ્યારે કામગીરીમાં ગુણવત્તાનો અભાવ હોય, ત્યારે સમસ્યાનું નિરાકરણ નહીં, પરંતુ નવી સમસ્યાઓ જન્મે છે. ખાડાઓ ભરવામાં આવ્યા, પણ તેમની જગ્યાએ એક નવો જોખમ પેદા થયો. હજારો નાગરિકો રોજ આ જોખમનો સામનો કરી રહ્યા છે. PWDને આ સ્થિતિ તરફ તાત્કાલિક ધ્યાન આપવાની જરૂર છે, નહીંતર કોઈ મોટી દુર્ઘટના બની શકે છે — અને ત્યારે "હોતા હૈ, ચલતા હૈ"નો જવાબ કોઈને સ્વીકાર્ય નહીં થાય.
