હિમાલયની ટેકરીઓ વચ્ચે સ્થિત કૈલાશ પર્વતને ભગવાન શિવનું ઘર માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન શિવ માતા પાર્વતી સાથે આ પર્વત પર રહે છે. આ જ કારણ છે કે હિન્દુ ધર્મમાં તેનું વિશેષ મહત્વ છે. હિન્દુ ધર્મ તેમજ જૈન ધર્મ અને તિબેટીઓમાં પણ આ પર્વતનું વિશેષ મહત્વ છે. કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા આજથી શરૂ થઈ છે. ચીને 5 વર્ષ પછી આ પર્વતની મુલાકાત લેવાની પરવાનગી આપી છે.
ભગવાન શિવનો આ પર્વત સમુદ્ર સપાટીથી 22,028 ફૂટ ઉપર પિરામિડ આકારનો પથ્થર છે, જેનું શિખર શિવલિંગ જેવું દેખાય છે. તે આખું વર્ષ બરફની સફેદ ચાદરથી ઢંકાયેલું રહે છે. 22,028 ફૂટ ઊંચું બરફથી ઢંકાયેલું શિખર અને તેની બાજુમાં આવેલા માનસરોવરને કૈલાશ માનસરોવર કહેવામાં આવે છે. હિન્દુ ધર્મમાં એવું માનવામાં આવે છે કે આ પર્વત સ્વયં નિર્મિત છે અને કૈલાશ-માનસરોવર સમગ્ર બ્રહ્માંડ જેટલું જૂનું છે. આ એક અદ્ભુત અને અલૌકિક સ્થળ છે જેના વિશે એવું કહેવામાં આવે છે કે અહીં પ્રકાશ તરંગો અને ધ્વનિ તરંગોનો સંગમ છે, જે ઓમનો પડઘો પાડે છે.
કૈલાશ માનસરોવરનું મહત્વ
એક પૌરાણિક માન્યતા છે કે આ સ્થળ કુબેરનું શહેર હતું, અહીંથી ગંગા નદી ભગવાન વિષ્ણુના ચરણ કમળમાંથી નીકળે છે અને કૈલાશ પર્વતની ટોચ પર પ્રચંડ ગતિએ નીચે પડે છે. એવું કહેવાય છે કે અહીં ભગવાન શિવે તેને પોતાના જડેલા વાળમાં ધારણ કરી લીધી છે અને પછી માતા ગંગા સ્વચ્છ પ્રવાહનું રૂપ ધારણ કરીને નદીમાં ફેરવાઈ જાય છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે જે કોઈ માનસરોવર તળાવની ભૂમિને સ્પર્શ કરે છે તે બ્રહ્મા દ્વારા બનાવેલા સ્વર્ગમાં જાય છે અને જે કોઈ તળાવનું પાણી પીવે છે તે ભગવાન શિવ દ્વારા બનાવેલા સ્વર્ગમાં જાય છે.
મહાભારતમાં પણ માનસરોવરનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. એવું પણ કહેવામાં આવે છે કે માતા સીતા આ માનસરોવર દ્વારા સ્વર્ગમાં ગયા હતા. કૈલાશ માનસરોવરને ભગવાન શિવનું પવિત્ર સ્થળ માનવામાં આવે છે. ભગવાન શિવની પૂજા મોટાભાગે શિવલિંગના રૂપમાં થાય છે પરંતુ માનસરોવરમાં તેમની પૂજા "ઓમ" ના રૂપમાં થાય છે. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે ભગવાન શિવની કૃપાથી તળાવનું પાણી હંમેશા એકસરખું રહે છે. ઉપરાંત, ગમે તેટલું ઠંડુ હોય, આ માનસરોવરમાં બરફ જામતો નથી. જ્યારે તેની બાજુમાં આવેલા બીજા તળાવનું પાણી, જેને રાક્ષસી તાલ કહેવામાં આવે છે, તે થીજી જાય છે.
એવું પણ માનવામાં આવે છે કે ભગવાન શિવની કૃપા મેળવવા માટે, 33 કરોડ દેવી-દેવતાઓ કૈલાશ પર્વત પર આવે છે અને તળાવમાં સ્નાન પણ કરે છે. આ જ કારણ છે કે આ તળાવનું પાણી હંમેશા સ્થિર રહે છે અને તેનો રંગ દર કલાકે બદલાતો રહે છે.
( સ્પષ્ટિકરણ : અહીં આપેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને લોક માન્યતાઓ પર આધારિત છે. આનો કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવો નથી. અમદાવાદ એક્સપ્રેસ કોઈપણ વસ્તુની સત્યતાનો કોઈ પુરાવો આપતું નથી.)
