દારૂ ઉદ્યોગ ભાવ વધારો અત્યારે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે કારણ કે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે કાચા માલના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. દારૂ અને બિયર મોંઘા થશે ૨૦૨૬ ની પૂરી શક્યતા છે કારણ કે દેશની બે મોટી સંસ્થાઓ, CIABC અને BAI એ રાજ્ય સરકારો પાસે ૧૫% સુધીના ભાવ વધારાની માંગ કરી છે. ઈરાન અને અન્ય અખાતી દેશોમાંથી આવતી સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ જતા પ્લાસ્ટિક કેપ્સ, કાચની બોટલો અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન ખર્ચમાં તોતિંગ વધારો થયો છે. જો સરકાર તાત્કાલિક ભાવ વધારાને મંજૂરી નહીં આપે, તો બિયર અને લિકર ઉત્પાદક કંપનીઓ મોટા નુકસાનમાં જઈ શકે છે, જેની સીધી અસર સરકારી આવક પર પણ પડશે.
કાચા માલના ભાવમાં ભડકો અને સપ્લાય ચેઈનનો અવરોધ: દારૂ ઉદ્યોગ ભાવ વધારો
ઉદ્યોગ જગતના જણાવ્યા અનુસાર, ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના અંતથી અત્યાર સુધીમાં તમામ પેકેજિંગ મટીરીયલ્સના ભાવમાં ૩૦% થી ૪૦% નો ઉછાળો આવ્યો છે. ખાસ કરીને ઈરાનથી આવતી આયાત બંધ થતા પ્લાસ્ટિક અને રેઝિનના ભાવમાં દૈનિક ધોરણે વધારો થઈ રહ્યો છે.
પ્લાસ્ટિક કેપ્સ (PP & HDPE): ફેબ્રુઆરીથી અત્યાર સુધીમાં ૩૫ થી ૩૬% નો વધારો.
PET રેઝિન: એક જ મહિનામાં ૪૦% નો જંગી ઉછાળો.
એલ્યુમિનિયમ (ROPP Caps): ૮% નો વધારો થઈને ૩,૪૦૬ ડોલર પ્રતિ ટન પર પહોંચ્યું.
ગ્લાસ ઉદ્યોગ અને ઉર્જા સંકટ
લિકર ઉદ્યોગ માટે સૌથી મોટો પડકાર કાચની બોટલોનો છે. ફિરોઝાબાદના ગ્લાસ હબમાં ગેસ સપ્લાયમાં ૪૦% નો કાપ મુકાયો છે, જેના કારણે ઉત્પાદકો મોંઘા સ્પોટ LNG અથવા LPG પર નિર્ભર બન્યા છે. કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં પણ એક જ મહિનામાં ૧૪૪ રૂપિયાનો વધારો થયો છે.
ગેસના ભાવ વધતા કાચની બોટલો ૮-૧૨% મોંઘી થવાની શક્યતા.
સોડા એશના ભાવમાં ૧૫% નો વધારો નોંધાયો છે.
ફિરોઝાબાદના અનેક યુનિટો બંધ થવાના આરે છે.
ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને ઇંધણનો ફટકો
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ૧૦૦ ડોલર પ્રતિ બેરલની ઉપર રહેતા ડીઝલ અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન ખર્ચમાં પણ મોટો વધારો થયો છે. વિદેશથી આવતા પેપરબોર્ડ અને વેસ્ટપેપરના કન્ટેનર ભાડામાં ૪૦૦ થી ૧,૫૦૦ ડોલરનો જંગી વધારો થયો છે, જે પેકેજિંગ ખર્ચને સીધો અસર કરે છે.
ઉદ્યોગો માટે વપરાતા ડીઝલના ભાવમાં સતત વધારો.
શિપિંગ રૂટ બદલાતા માલના આગમનમાં વિલંબ અને ખર્ચમાં વૃદ્ધિ.
ઇન્ડોનેશિયન કોલસાના ભાવમાં પણ ૨૦% નો વધારો થયો છે.
સરકારી આવક અને ઉદ્યોગનું અસ્તિત્વ
ભારતમાં આલ્કોહોલ સેક્ટર દર વર્ષે અંદાજે ૩૫૦ લાખ કરોડ રૂપિયાની આવક સરકારી તિજોરીમાં જમા કરે છે. બ્રુઅર્સ એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયા (BAI) ના ડાયરેક્ટર જનરલ વિનોદ ગીરીએ ચેતવણી આપી છે કે જો ભાવ નહીં વધે તો કંપનીઓ ટકી શકશે નહીં. તેમણે સરકારને વિનંતી કરી છે કે આ બોજ માત્ર ઉદ્યોગ પર નાખવાને બદલે ગ્રાહકો અને સરકાર વચ્ચે વહેંચવામાં આવે.
IMFL (ઇન્ડિયન મેડ ફોરેન લિકર) માં ૧૦૦ થી ૧૫૦ રૂપિયા પ્રતિ કેસનો વધારો માંગ્યો.
બિયરના ભાવમાં ૨૫ થી ૩૦ રૂપિયા પ્રતિ કેસનો વધારો જરૂરી.
હાઈપરલોકલ વિગતો: ગુજરાત અને પાડોશી રાજ્યોની સ્થિતિ
જોકે ગુજરાતમાં દારૂબંધી છે, પરંતુ દમણ, દીવ અને રાજસ્થાન જેવા પાડોશી રાજ્યોમાં જો ભાવ વધે છે, તો તેની અસર ગુજરાતના પ્રવાસન અને સરહદી વિસ્તારો પર જોવા મળી શકે છે. ગુજરાતના કાચ ઉત્પાદકો જે આ ઉદ્યોગને બોટલો સપ્લાય કરે છે, તેઓ પણ ગેસના ભાવ વધારાથી પરેશાન છે.
ભરૂચ અને સુરત પટ્ટામાં આવેલા ગ્લાસ મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટો પર દબાણ.
પાડોશી રાજ્યોમાં ભાવ વધવાથી ગેરકાયદે હેરફેર વધવાની ભીતિ.
ગ્રાહકો અને વેપારીઓ માટે એડવાઈઝરી
ચાલુ સંકટને જોતા આગામી દિવસોમાં દારૂ અને બિયરના ભાવમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર થઈ શકે છે. ગ્રાહકોએ અધિકૃત ભાવ યાદી તપાસીને જ ખરીદી કરવી જોઈએ. હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટ માલિકોએ પણ પોતાના મેનૂ ભાવમાં ફેરફાર કરવાની તૈયારી રાખવી પડશે.
રાજ્ય સરકારોના સત્તાવાર નોટિફિકેશન પર નજર રાખવી.
સંગ્રહખોરીથી બચવું અને નિયમોનું પાલન કરવું.
દારૂ ઉદ્યોગ ભાવ વધારો ૨૦૨૬ એ વૈશ્વિક અસ્થિરતાનું પરિણામ છે. દારૂ અને બિયર મોંઘા થશે ૨૦૨૬ એ હવે અનિવાર્ય જણાઈ રહ્યું છે જો કાચા માલના ભાવોમાં ઘટાડો નહીં થાય. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે શાંતિ સ્થપાય તો જ આ આર્થિક બોજમાંથી મુક્તિ મળી શકે છે. ગુજરાતના ઉદ્યોગકારોએ પણ આ બદલાતા સમીકરણો મુજબ પોતાની રણનીતિ ઘડવી પડશે.
