મહીસાગર જિલ્લામાં લમ્પી સ્કીન ડીસીઝ (LSD)ના શંકાસ્પદ કેસોને પગલે જિલ્લા વહીવટે તાત્કાલિક પગલાં લીધાં છે. ગુજરાતના અનેક જિલ્લાઓમાં આ રોગના કેસ નોંધાયા બાદ, મહીસાગરમાં પણ છેલ્લા એક અઠવાડિયામાં છૂટાછવાયા શંકાસ્પદ કેસો સામે આવ્યા છે. આ રોગ મચ્છર, માખી, જૂં અને ઇતરડી જેવા કીટકો દ્વારા તેમજ બીમાર પશુના સીધા સંપર્ક, દૂષિત ખોરાક કે પાણીથી ફેલાય છે. જોકે, આ રોગનો મૃત્યુદર ઓછો હોવા છતાં, સંક્રમણનો દર ઊંચો છે, જે પશુપાલકો માટે ચિંતાનો વિષય છે.
લમ્પી સ્કીન ડીસીઝના લક્ષણો
આ રોગના સામાન્ય લક્ષણોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
પશુને તાવ આવવો
આંખ અને નાકમાંથી પ્રવાહી આવવું
મોઢામાંથી લાળ પડવી
શરીર પર નરમ ફોલ્લા કે ગાંઠો થવી
દૂધ ઉત્પાદનમાં ઘટાડો
ખોરાક બંધ કરવો અથવા ખાવામાં તકલીફ
ગાભણ પશુઓમાં તરવાઈ જવાની શક્યતા
ગંભીર કિસ્સાઓમાં પશુનું મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે, પરંતુ મહીસાગરમાં અત્યાર સુધી કોઈ મૃત્યુ નોંધાયું નથી.
જિલ્લા વહીવટની કામગીરી
રોગના નિયંત્રણ અને અટકાવ માટે મહીસાગર જિલ્લાના તમામ તાલુકાઓમાં વિશેષ ટીમો રચવામાં આવી છે. આ ટીમોમાં નીચેના સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે:
તાલુકા પશુચિકિત્સા અધિકારી
GVK 1962 કરુણા એમ્બ્યુલન્સના પશુચિકિત્સકો
પશુધન નિરીક્ષકો
ક્ષેત્રીય કર્મચારીઓ
આ ટીમો દ્વારા પશુઓમાં સઘન સર્વેલન્સ અને મોનિટરિંગની કામગીરી ચાલી રહી છે. જ્યાં શંકાસ્પદ કેસો જણાયા છે, ત્યાં કેમ્પ યોજીને પશુઓની સારવાર, રસીકરણ અને ડીવર્મિંગ (કૃમિનાશ) કરવામાં આવ્યું છે. વધુમાં, પશુપાલકોને રોગ અંગેની સાવચેતીઓ અને કાળજીની સમજ આપવામાં આવી રહી છે.
પશુપાલકો માટે સૂચનો
બીમાર પશુઓને અલગ રાખો: જો પશુમાં લક્ષણો જણાય, તો તેને તાત્કાલિક અન્ય પશુઓથી અલગ કરો.
પશુચિકિત્સકનો સંપર્ક: નજીકના પશુચિકિત્સા અધિકારીના માર્ગદર્શન હેઠળ સારવાર કરાવો.
રસીકરણ: સ્વસ્થ પશુઓને સમયસર રસી આપો જેથી રોગનું સંક્રમણ અટકે.
સ્વચ્છતા: દૂષિત ખોરાક અને પાણીથી પશુઓને દૂર રાખો.
અત્યાર સુધી, મહીસાગરમાં શંકાસ્પદ લક્ષણો ધરાવતા તમામ પશુઓની સારવાર બાદ તેઓ સ્વસ્થ થયા છે, અને કોઈ મૃત્યુ નોંધાયું નથી. જિલ્લા વહીવટ પશુપાલકોને આ રોગથી ડરવાની નહીં, પરંતુ સાવચેત રહેવાની અપીલ કરે છે.
રાષ્ટ્રવ્યાપી પ્રયાસો
ગુજરાત સહિત દેશના અન્ય રાજ્યોમાં પણ લમ્પી સ્કીન ડીસીઝના નિયંત્રણ માટે રસીકરણ અભિયાન ચાલી રહ્યું છે. 2020થી 30 કરોડથી વધુ પશુઓને LSDની રસી આપવામાં આવી છે, અને 2024-25માં રૂ. 196.61 કરોડનું ફંડ રાજ્યોને રસી ખરીદી અને રોગ નિયંત્રણ માટે ફાળવવામાં આવ્યું છે.
જો તમારા પશુમાં લમ્પી સ્કીન ડીસીઝના લક્ષણો જણાય, તો તાત્કાલિક GVK 1962 કરુણા એમ્બ્યુલન્સ અથવા નજીકના પશુચિકિત્સકનો સંપર્ક કરો. સમયસર સારવાર અને રસીકરણથી આ રોગને નિયંત્રણમાં લાવી શકાય છે.
