સુશીલ પવાર(પ્રતિનિધિ): ડાંગ જિલ્લાના સુબિર તાલુકાના પીપલદહાડ ગામમાં સ્વચ્છ ભારત અભિયાનના દાવા નિષ્ફળ થયા છે. ગ્રામ પંચાયત કચેરી અને પ્રાથમિક શાળાના પ્રવેશદ્વાર આગળ કચરાના ઢગલા, ગંદું પાણી અને પ્લાસ્ટિકનો કચરો ફેલાયેલો છે, જે સ્થાનિક વહીવટની બેદરકારી દર્શાવે છે. આ ગંદકી વિદ્યાર્થીઓ અને ગ્રામજનોના આરોગ્ય માટે જોખમી છે.
ગંદકીની સ્થિતિ
સ્વચ્છ ભારત અભિયાન હેઠળ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારે કરોડો રૂપિયા ખર્ચ્યા હોવા છતાં, પીપલદહાડ ગામમાં ગ્રામ પંચાયત અને શાળાના ગેટ આગળ ગંદકીનું સામ્રાજ્ય ફેલાયેલું છે. શાળાએ જતા બાળકોને આ ગંદકીમાંથી પસાર થવું પડે છે, જે તેમના પર નકારાત્મક અસર કરે છે. આ દ્રશ્ય સ્વચ્છતા અને આરોગ્યના શિક્ષણના ઉદ્દેશ્યોને નબળું પાડે છે.
E-રીક્ષાની નિષ્ફળતા
સુબિર તાલુકા પંચાયતે ભીના અને સૂકા કચરાના વ્યવસ્થાપન માટે લાખો રૂપિયાના ખર્ચે E-રીક્ષા ફાળવી હતી. આ E-રીક્ષાનો હેતુ ઘરે-ઘરે કચરો એકત્ર કરી ગામને સ્વચ્છ રાખવાનો હતો. જોકે, આ E-રીક્ષા ગ્રામ પંચાયત આગળ શોભાના ગાંઠિયા બની રહી છે, કારણ કે તેનું યોગ્ય સંચાલન થતું નથી. પરિણામે, કચરો એકત્ર થતો નથી, અને ગંદકીની સમસ્યા વધી રહી છે.
શિક્ષણ અને વાસ્તવિકતાનો વિરોધાભાસ
શાળામાં શિક્ષકો વિદ્યાર્થીઓને સ્વચ્છતાનું મહત્વ શીખવે છે, પરંતુ શાળાના ગેટ આગળ કચરાના ઢગલા આ શિક્ષણની અસર ઘટાડે છે. આ વિરોધાભાસ બાળકોને સ્વચ્છતા પ્રત્યે ઉદાસીન બનાવી શકે છે. સ્વચ્છ ભારત અભિયાનનો ઉદ્દેશ્ય ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં જીવન ગુણવત્તા સુધારવાનો છે, પરંતુ પીપલદહાડની સ્થિતિ આ લક્ષ્યથી દૂર છે.
જોખમો અને સ્થાનિક તંત્રની જવાબદારી
ગંદકીના કારણે રોગચાળો ફેલાવાનું જોખમ છે, જે ગામના લોકોના સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ગ્રામ પંચાયત અને તાલુકા પંચાયતની નિષ્ક્રિયતા આ સમસ્યાને વધુ ગંભીર બનાવે છે. સ્થાનિક તંત્રે કચરાના નિકાલ માટે નક્કર વ્યવસ્થા ઊભી કરવી જોઈએ અને E-રીક્ષાનો પૂર્ણ ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરવો જોઈએ.
નિરાકરણની જરૂરિયાત
આ સમસ્યાનું તાત્કાલિક નિરાકરણ લાવવું જરૂરી છે. ગ્રામ પંચાયત, તાલુકા પંચાયત અને સ્થાનિક તંત્રે સંયુક્ત રીતે આ મુદ્દે ગંભીર પગલાં ભરવા જોઈએ. સ્વચ્છ ભારત મિશનની વેબસાઈટ (http://sbm.gov.in) પર આયોજન અને દેખરેખની માહિતી ઉપલબ્ધ છે, જેનો ઉપયોગ કરીને સ્થાનિક તંત્ર સ્વચ્છતા પ્રોજેક્ટ્સનું અમલીકરણ કરી શકે. જો સમયસર પગલાં ન લેવાય, તો ગંદકીની આ સમસ્યા ગામના આરોગ્ય અને સ્વચ્છતાના ધોરણોને વધુ નુકસાન પહોંચાડશે.


