સાયપ્રસ સાથે નરેન્દ્ર મોદીનું મજબૂત જોડાણ! ડિજિટલ અને ડિફેન્સમાં મોટા કરાર
શનિવાર, ૨૩ મે ૨૦૨૬ ની સવારે નવી દિલ્હીથી આવેલા આ મોટા સમાચારે વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં હલચલ મચાવી દીધી છે. નરેન્દ્ર મોદી નું નામ સાંભળીને પહેલાં લોકોને લાગ્યું કે સાયપ્રસ સાથેની આ મુલાકાત માત્ર એક સામાન્ય રાજદ્વારી પ્રોટોકોલ હશે. પણ વાસ્તવમાં બંને દેશોએ પરસ્પર સંબંધોને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીના સર્વોચ્ચ સ્તરે લઈ જવાનો મોટો નિર્ણય કર્યો છે. ભારત અને સાયપ્રસ વચ્ચે આર્થિક, ડિજિટલ અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે થયેલા ઐતિહાસિક કરારોએ વૈશ્વિક બજારનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે.
નિકોસ ક્રિસ્ટોડોલાઇડ્સ: યુરોપના પ્રવેશદ્વાર તરીકે સાયપ્રસનો ઉદય
વાત એમ છે કે શુક્રવારે દિલ્હીના હૈદરાબાદ હાઉસમાં સાયપ્રસના રાષ્ટ્રપતિ નિકોસ ક્રિસ્ટોડોલાઇડ્સ ના મગજમાં ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સ અને ડિજિટલ નેટવર્કને યુરોપિયન યુનિયન સાથે જોડવાનો એક નવો વિચાર આવ્યો હતો. બેઠક દરમિયાન બંને નેતાઓએ સંયુક્ત નિવેદન બહાર પાડીને વેપારી સમુદાયને પ્રોત્સાહિત કર્યો. મેદાન પર હાજર એક વરિષ્ઠ વિદેશી પ્રતિનિધિ આ ઉત્સાહ જોઈને દંગ રહી ગયા હતા. પરિણામે ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસિસ, લોજિસ્ટિક્સ અને ગ્રીન એનર્જી જેવા ક્ષેત્રોમાં રોકાણના નવા રસ્તા ખુલી ગયા છે.
જાણવા મળ્યા અનુસાર આ મુલાકાત દરમિયાન ભારત અને સાયપ્રસે નાણાકીય કનેક્ટિવિટી વધારવા માટે મોટા એમઓયુ સાઇન કર્યા છે. નરેન્દ્ર મોદી ની ડિજિટલ ઇન્ડિયા નીતિ હેઠળ હવે ભારતનું યુપીઆઈ (UPI) યુરોપિયન સેન્ટ્રલ બેંકના ટિપ્સ (TIPS) સિસ્ટમ સાથે જોડાશે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર આ સિસ્ટમ કાર્યરત થવાથી પ્રવાસીઓ અને વેપારીઓ માટે ક્રોસ-બોર્ડર ટ્રાન્ઝેક્શન અત્યંત સરળ બની જશે. આ ઉપરાંત બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ અને આતંકવાદ વિરોધી ક્ષેત્રે સંયુક્ત વર્કિંગ ગ્રૂપ બનાવવામાં આવ્યું છે.
આ ઐતિહાસિક ઘટના એ સમયે સામે આવી છે જ્યારે ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) ના અમલીકરણની પ્રક્રિયા ઝડપી બની છે. ગુજરાત સમાચાર અને અમદાવાદ ન્યૂઝ માં આ આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણ કરારના અહેવાલો ફ્રન્ટ પેજ પર ચમકી રહ્યા છે. સાયપ્રસ ભારત માટે એફડીઆઈ (FDI) નો નવમો સૌથી મોટો સ્ત્રોત છે. એ નોંધવું જોઈએ કે વર્ષ ૨૦૦૦ થી અત્યાર સુધીમાં સાયપ્રસમાંથી ભારતમાં આશરે ૧૬ અબજ ડોલરનું રોકાણ આવ્યું છે. હવે નવી ભાગીદારીથી આ આંકડો વધુ ઊંચે જશે.
ભારત: સંરક્ષણ અને ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમમાં મોટો ફેરફાર
આ ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક બાદ બંને દેશોના વેપારી સંગઠનોમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. વિદેશ મંત્રાલયના સચિવ સિબી જ્યોર્જના મતે આ મુલાકાત દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થઈ છે. જો કે સંરક્ષણ ક્ષેત્રે વર્ષ ૨૦૨૬ થી ૨૦૩૧ સુધીના રોડમેપ પર સહમતિ સાધવામાં આવી છે. સંવાદદાતા ના અહેવાલ મુજબ સાયપ્રસ હવે ઇન્ડો-પેસિફિક ઓશન્સ ઇનિશિએટિવમાં પણ જોડાશે. નરેન્દ્ર મોદી ના નેતૃત્વમાં ભારતે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સુરક્ષા અને સમુદ્રી સહયોગ મજબૂત કર્યો છે.
આ સંદર્ભે રાજકીય અને આર્થિક ક્ષેત્રે બે અલગ અવાજો ઉઠી રહ્યા છે. કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે યુપીઆઈ અને ગિફ્ટ સિટી (GIFT City) ના કરારોથી ભારતીય ફિનટેક કંપનીઓને વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ મળશે. જ્યારે બીજા માને છે કે યુરોપિયન બજારમાં કડક નિયમોના કારણે નાના સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે ત્વરિત લાભ મેળવવો મુશ્કેલ બની રહેશે. સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે આ વખતે બી૨બી (B2B) એમઓયુ પર વધુ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી: આગામી પાંચ વર્ષનો મજબૂત એજન્ડા
આગામી મહિનાઓમાં સાયપ્રસ અને ભારતના સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતો વચ્ચે પ્રથમ હાઈ-લેવલ ડાયલોગ શરૂ થશે. ભારત ના આઈટી મંત્રાલય અને સાયપ્રસના ડિજિટલ પોલિસી મંત્રાલય વચ્ચે સંશોધન માટેની રૂપરેખા તૈયાર થઈ ગઈ છે. નરેન્દ્ર મોદી અને સાયપ્રસના રાષ્ટ્રપતિ આગામી સમયમાં સંયુક્ત સાહસો દ્વારા શિપિંગ ઉદ્યોગને નવો વેગ આપશે. મુંબઈ અને લિમાસોલમાં યોજાયેલા બિઝનેસ ફોરમની અસરો હવે ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર દેખાવા લાગશે. તમામ ઉદ્યોગપતિઓની નજર આ નવા રોડમેપ પર છે.
નરેન્દ્ર મોદી અને સાયપ્રસના રાષ્ટ્રપ્રમુખ વચ્ચેની આ ડીલથી બંને દેશોના આર્થિક સંબંધોને નવી દિશા મળી છે. ડિજિટલ પેમેન્ટ અને ડિફેન્સ સેક્ટરમાં આગામી દિવસોમાં મોટા પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ થશે. હવે નરેન્દ્ર મોદી આ વૈશ્વિક વ્યાપારી ભાગીદારીને કઈ ઊંચાઈએ લઈ જશે — એ જોવાનું બાકી છે. બંને દેશોની આ જુગલબંધી કેટલું રોકાણ લાવશે — જવાબ સમય આપશે.
