પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી ની હોર્મુઝની સામુદ્રધુની વિવાદ અંગે ડચ પીએમ જેટેન સાથે વાતચીત
વૈશ્વિક રાજદ્વારી ક્ષેત્રે પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા ભારે તણાવ વચ્ચે ભારતના પક્ષેથી એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી એ રવિવારે નેધરલેન્ડના નવ નિયુક્ત પ્રધાનમંત્રી રોબ જેટેન સાથે ટેલિફોન પર ઉચ્ચ સ્તરીય વાતચીત કરી છે. બંને વૈશ્વિક નેતાઓએ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની બંધ થવાની આશંકાઓ અને તેના કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન પર પડનારી ગંભીર અસરો અંગે વિગતવાર ચર્ચા કરી હતી. ભારતે આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમામાં શાંતિ અને સુરક્ષા જાળવી રાખવા માટે પશ્ચિમ એશિયાના આ ભયાનક સંઘર્ષને તાત્કાલિક સમાપ્ત કરવા માટે મજબૂત અપીલ કરી છે. વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે આ દરિયાઈ માર્ગ અત્યંત મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.
પશ્ચિમ એશિયા વિવાદ અને દરિયાઈ સુરક્ષાની ચિંતા
ઉલ્લેખનીય છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને વેપારી જહાજોની અવરજવર માટે આ ચોક્કસ જળમાર્ગ સૌથી મહત્વનો માનવામાં આવે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી એ વાતચીત દરમિયાન સમુદ્રી નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા જાળવી રાખવા પર ખાસ ભાર મૂક્યો હતો. પશ્ચિમ એશિયા વિવાદ જો વધુ વકરશે તો તેની સીધી અસર ભારત અને યુરોપ વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય વેપાર પર પડી શકે છે. સંવાદદાતાના જણાવ્યા અનુસાર ડચ પ્રધાનમંત્રીએ પણ આ ક્ષેત્રમાં શાંતિ સ્થાપવા માટે ભારતના રાજદ્વારી પ્રયાસો અને રણનીતિની ખુલ્લા મને પ્રશંસા કરી હતી. બંને દેશો આ સંકટના ઉકેલ માટે સાથે મળીને કામ કરવા સંમત થયા છે.
આ ઘટના એ સમયે સામે આવી છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયાના દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા લશ્કરી તણાવના કારણે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સંપૂર્ણપણે બંધ થવાનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ અગાઉ પણ વૈશ્વિક મંચ પરથી યુદ્ધના સ્થાને કૂટનીતિ અને વાતચીત દ્વારા જ તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય સમસ્યાઓ ઉકેલવાનો સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર આ ટેલિફોનિક ચર્ચામાં નેધરલેન્ડ અને ભારત વચ્ચેના આર્થિક સંબંધોને વધુ મજબૂત કરવા અંગે પણ સકારાત્મક વાતચીત થઈ હતી. વૈશ્વિક વેપારના હિતમાં આ સંઘર્ષ પર કાયમી રોક લગાવવી અનિવાર્ય બની ગઈ છે.
ડચ પીએમ જેટેન સાથે વ્યૂહાત્મક જોડાણ
નોંધવા જોગ છે કે ભારત અને નેધરલેન્ડ વચ્ચે પરંપરાગત રીતે ખૂબ જ મજબૂત અને ગાઢ સંબંધો રહ્યા છે. આ ઉચ્ચ સ્તરીય મંત્રણા દરમિયાન પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ડચ પીએમ જેટેન ને હોદ્દો સંભાળવા બદલ હાર્દિક શુભેચ્છાઓ પાઠવી હતી અને તેમને ભારત આવવાનું સત્તાવાર આમંત્રણ પણ આપ્યું હતું. પ્રતિનિધિના જણાવ્યા અનુસાર બંને નેતાઓએ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને અન્ય વૈશ્વિક મંચો પર પણ એકબીજાને સહયોગ આપવાની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી છે. યુરોપિયન યુનિયન અને ભારત વચ્ચેના મુક્ત વ્યાપાર કરારના મુદ્દે પણ આ બેઠકમાં ટૂંકી સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. આ જોડાણથી બંને દેશોના વેપારીઓને મોટો ફાયદો થશે.
આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ અને ભવિષ્યની રણનીતિ
વધુમાં બંને પક્ષો આગામી સમયમાં રદ્વારી સ્તરે નિયમિત સંપર્ક જાળવી રાખવા માટે સંપૂર્ણપણે સહમત થયા છે. જાણવા મળ્યા અનુસાર નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી આગામી આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદોમાં નેધરલેન્ડનું પ્રતિનિધિમંડળ પણ સક્રિયપણે ભાગ લેશે. સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ ભારત પશ્ચિમ એશિયાના તમામ પ્રભાવશાળી દેશો સાથે સતત સંપર્કમાં છે જેથી કરીને આ દરિયાઈ કટોકટીને વહેલી તકે ટાળી શકાય. હિંસાનો ત્યાગ કરીને જ સ્થિરતા લાવી શકાશે.
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી ની આ વૈશ્વિક રાજદ્વારી પહેલ ભવિષ્યમાં પશ્ચિમ એશિયાના દેશો વચ્ચે શાંતિ પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં એક મોટો માઇલસ્ટોન સાબિત થઈ શકે છે. ભારતની આ મધ્યસ્થતા અને ન્યાયી વલણ પર વિશ્વના તમામ શક્તિશાળી દેશોની નજર ટકેલી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય આ ચર્ચાના પરિણામોને ખૂબ જ સકારાત્મક ગણાવી રહ્યો છે. શું ભારત અને નેધરલેન્ડના આ સંયુક્ત પ્રયાસોથી હોર્મુઝ ક્ષેત્રમાં જહાજોની સુરક્ષા સંપૂર્ણપણે પુનઃસ્થાપિત થઈ શકશે?