CBI ડાયરેક્ટરની પસંદગી પર રાહુલ ગાંધીનો વિરોધ: પ્રક્રિયા પર ઉઠાવ્યા સવાલ
ભારતની મુખ્ય તપાસ એજન્સી CBI ના વડાની નિમણૂક ફરી એકવાર રાજકીય વિવાદનું કેન્દ્ર બની છે.
કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા રાહુલ ગાંધીએ આ પસંદગી પ્રક્રિયા સામે પોતાનો ઉગ્ર વિરોધ નોંધાવ્યો છે.
વડાપ્રધાનના નિવાસસ્થાને મળેલી ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિની બેઠકમાં તેમણે આ અસંમતિ વ્યક્ત કરી હતી.
પસંદગી માટે અપનાવવામાં આવેલી કાર્યપદ્ધતિ અને શોર્ટલિસ્ટિંગના માપદંડો સામે તેમણે વાંધો ઉઠાવ્યો છે.
રાહુલ ગાંધીના મતે આ પ્રક્રિયા પારદર્શક નથી અને સ્થાપિત નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરે છે.
પસંદગી સમિતિની બેઠક અને રાહુલ ગાંધીની અસંમતિ
CBI ના નવા ડાયરેક્ટરની નિમણૂક માટે વડાપ્રધાન મોદીની અધ્યક્ષતામાં પેનલની બેઠક મળી હતી.
આ બેઠકમાં લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા તરીકે રાહુલ ગાંધી અને ચીફ જસ્ટિસ પણ હાજર હતા.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર રાહુલ ગાંધીએ ઉમેદવારોની પસંદગી માટેના શોર્ટલિસ્ટ સામે સવાલો કર્યા.
જાણવા મળ્યા અનુસાર તેમણે દલીલ કરી હતી કે નિમણૂક માટે કડક માપદંડો હોવા જોઈએ.
પેનલ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવેલા નામોની યાદીમાં વિસંગતતાઓ હોવાનું તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.
પ્રક્રિયામાં ન્યાયીપણું જળવાય તે માટે રાહુલ ગાંધીએ પોતાનો લેખિત અસંમતિ પત્ર (Dissent Note) આપ્યો.
આવી મહત્વપૂર્ણ નિમણૂકમાં કોઈપણ પ્રકારની ઉતાવળ કે પક્ષપાત ન થવો જોઈએ.
આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે વિપક્ષ સતત એજન્સીઓના દુરુપયોગનો આરોપ લગાવી રહ્યો છે.
રાહુલ ગાંધીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે તપાસ એજન્સીની વિશ્વસનીયતા તેના વડાની નિષ્પક્ષતા પર નિર્ભર છે.
સરકાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા કેટલાક નામો સામે પણ તેમણે અંગત રીતે વાંધો નોંધાવ્યો હતો.
સુપ્રીમ કોર્ટના દિશાનિર્દેશો અને કાનૂની પાસાં
CBI વડાની નિમણૂક માટે સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ કેટલાક મહત્વપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે.
સંવાદદાતાના જણાવ્યા અનુસાર બે વર્ષનો કાર્યકાળ અને અનુભવના આધારે જ પસંદગી થવી જોઈએ.
રાહુલ ગાંધીએ આરોપ લગાવ્યો કે પ્રવર્તમાન નિમણૂકમાં આ કાનૂની માપદંડોની અવગણના થઈ છે.
પ્રતિનિધિના જણાવ્યા અનુસાર યોગ્ય લાયકાત ધરાવતા અધિકારીઓને યાદીમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે.
સરકાર પોતાની પસંદગીના અધિકારીને બેસાડવા માંગતી હોવાનો ગંભીર આરોપ કોંગ્રેસે લગાવ્યો છે.
આ મામલે ચીફ જસ્ટિસની હાજરીમાં જ રાહુલ ગાંધીએ પોતાની દલીલો મજબૂતીથી રજૂ કરી હતી.
તપાસ એજન્સીની સ્વાયત્તતા જાળવી રાખવી લોકશાહી માટે અત્યંત અનિવાર્ય હોવાનું તેમણે ઉમેર્યું.
નોંધવા જોગ છે કે અગાઉ પણ CBI ડાયરેક્ટરની નિમણૂક સમયે વિપક્ષે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.
સરકાર બહુમતીના જોરે નિર્ણયો લેતી હોવાની ફરિયાદ વારંવાર ઉઠતી રહી છે.
આ વખતે રાહુલ ગાંધીએ પ્રક્રિયાની ટેકનિકલ ખામીઓ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે.
તપાસ એજન્સીની સ્વાયત્તતા અને ભાવિ અસરો
CBI જેવી સંસ્થાની છબી સુધારવા માટે તેની નિમણૂક પ્રક્રિયા ક્ષતિરહિત હોવી જોઈએ.
રાહુલ ગાંધીએ જણાવ્યું કે ભવિષ્યમાં આ એજન્સી પર જનતાનો વિશ્વાસ જળવાઈ રહેવો જોઈએ.
સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે નિયમોને આધીન રહીને કરવામાં આવી છે.
જોકે વિપક્ષી નેતાના વિરોધ બાદ આ નિમણૂક હવે ન્યાયિક સમીક્ષા હેઠળ પણ આવી શકે છે.
દેશના હિતમાં CBI ની કામગીરી કોઈપણ રાજકીય પ્રભાવથી મુક્ત હોવી જોઈએ.
આગામી દિવસોમાં આ વિવાદ વધુ ઉગ્ર બને તેવા સંકેતો રાજકીય વર્તુળોમાં મળી રહ્યા છે.
વધુમાં તેમણે ઉમેર્યું કે તપાસ એજન્સીઓનો ઉપયોગ વિપક્ષને દબાવવા માટે ન થવો જોઈએ.
રાહુલ ગાંધીની આ આક્રમક ભૂમિકાએ સરકારને બેકફૂટ પર લાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
નવા CBI ડાયરેક્ટરના કાર્યકાળ પર હવે આ વિરોધની અસર જોવા મળી શકે છે.
CBI ડાયરેક્ટરની પસંદગી માટે વડાપ્રધાન મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી બેઠકમાં રાહુલ ગાંધીએ વાંધો ઉઠાવ્યો છે. તેમણે પ્રક્રિયાને અપારદર્શક ગણાવીને પોતાનો અસંમતિ પત્ર સુપરત કર્યો છે. શું સરકાર સુપ્રીમ કોર્ટના નિયમોનું પાલન કરી રહી છે? રાહુલ ગાંધીના મતે યોગ્ય લાયકાત ધરાવતા અધિકારીઓની અવગણના કરવામાં આવી રહી છે, જે તપાસ એજન્સીની સ્વાયત્તતા માટે જોખમ છે.
