શરદ પૂર્ણિમા 2026 માં ક્યારે ઉજવાશે? શરદ પૂર્ણિમા, જેને કોજાગરી પૂર્ણિમા અથવા આશ્વિન પૂર્ણિમા પણ કહેવાય છે, તે વર્ષ 2026માં રવિવાર, 25 ઓક્ટોબરના રોજ ઉજવવામાં આવશે. હિંદુ ધર્મમાં આ દિવસને સૌથી શુભ પૂર્ણિમા માનવામાં આવે છે કારણ કે આ દિવસે ચંદ્ર 16 કળાઓથી પરિપૂર્ણ હોય છે અને આકાશમાંથી અમૃત વર્ષા થતી હોવાની માન્યતા છે. આ પવિત્ર રાત્રિએ લક્ષ્મી પૂજન, ખીરનું અનુષ્ઠાન અને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના દિવ્ય પ્રેમની ગાથાઓ સાથે જોડાયેલું છે.
શરદ પૂર્ણિમા 2026 પર કયા શુભ યોગ બની રહ્યા છે? 25 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ શરદ પૂર્ણિમા પર સાંજે 7:22 વાગ્યાથી બીજા દિવસે સવારે 6:29 વાગ્યા સુધી સર્વાર્થ સિદ્ધિ યોગ રહેશે. આ યોગ અશ્વિની નક્ષત્ર અને રવિવારના સંયોગથી બનશે, જે તેને અત્યંત ફળદાયી બનાવે છે. આ ઉપરાંત, રેવતી નક્ષત્ર અને અશ્વિની નક્ષત્ર પણ રહેશે, જ્યારે હર્ષણ યોગ અને વજ્ર યોગનો સંયોગ પણ આ પૂર્ણિમા પર જોવા મળશે, જે આધ્યાત્મિક કાર્યો માટે શ્રેષ્ઠ સમય સૂચવે છે.
શરદ પૂર્ણિમાને આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિએ સૌથી ઉત્થાનકારી રાત્રિઓમાંની એક માનવામાં આવે છે, જેને કૌમુદી અથવા રાસ પૂર્ણિમા પણ કહેવાય છે. ભાગવત પુરાણમાં આ પૂર્ણિમાની રાત્રિને 'મહારાસની રાત' તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે. માન્યતા અનુસાર, શરદ પૂર્ણિમાની પાવન ચાંદની રાત્રિમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ સુરીલી વાંસળી વગાડીને વૃંદાવનની ગોપીઓ સાથે નૃત્ય કરીને મહારાસ રચ્યો હતો.
શરદ પૂર્ણિમા પર ખીરનું અનુષ્ઠાન શા માટે કરવામાં આવે છે? શરદ પૂર્ણિમા પર ખીર સાથે જોડાયેલી પરંપરાનું વિશેષ મહત્વ છે. આ દિવસે ચોખા, દૂધ અને સાકરથી બનેલી ખીર ખુલ્લા આકાશ નીચે રાખવામાં આવે છે, કારણ કે આ સામગ્રી ચંદ્રનું પ્રતીક છે. એવી માન્યતા છે કે આમ કરવાથી ચંદ્રના પ્રકાશમાંથી 'અમૃત વર્ષા'નું જળ ખીરમાં અવશોષિત થાય છે. આ ખીરનું સેવન કરવાથી પિત્ત સંબંધિત સમસ્યાઓ દૂર થાય છે અને શરીરમાં રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધે છે.
ખીર રાખવા માટેનો શુભ મુહૂર્ત કયો છે? શરદ પૂર્ણિમા પર ખીર રાખવા માટેનો શુભ મુહૂર્ત ચંદ્રદયથી લઈને રાત્રિના 12:30 વાગ્યા (નિશિતા કાળ) સુધીનો રહેશે. આ સમયગાળા દરમિયાન ખીરને ખુલ્લામાં રાખવાથી પૂર્ણ ચંદ્રકિરણોનો લાભ મળે છે.
કોજાગરી લક્ષ્મી પૂજા ક્યારે અને શા માટે કરવામાં આવે છે? શરદ પૂર્ણિમાને કોજાગરી પૂર્ણિમા પણ કહેવાય છે, જેમાં નિશિતા કાળમાં કોજાગરી લક્ષ્મી પૂજન કરવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે કોજાગરી પૂર્ણિમાની રાત્રે માતા લક્ષ્મી પૃથ્વી પર ભ્રમણ કરે છે અને પૂછે છે 'કો જાગર્તિ' એટલે કે 'કોણ જાગી રહ્યું છે?'. માતા લક્ષ્મીની કૃપા મેળવવા માટે ભક્તો આ રાત્રે જાગરણ કરે છે અને તેમની પૂજા કરે છે. લક્ષ્મી પૂજાનો શુભ મુહૂર્ત રાત્રિના 11:39 વાગ્યાથી રાત્રિના 12:31 વાગ્યા સુધીનો છે.
વૈદિક જ્યોતિષમાં ચંદ્રને મનનો કારક માનવામાં આવ્યો છે. શરદ પૂર્ણિમા પર ચંદ્ર પોતાની 16 કળાઓથી પરિપૂર્ણ થઈને પૃથ્વીના સૌથી નજીક હોય છે, જેનાથી તેનો ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રભાવ વધી જાય છે. શરદ પૂર્ણિમા 2026 ના દિવસે ચંદ્ર પર મેષ રાશિ અને અશ્વિની નક્ષત્રનો પ્રભાવ રહેશે, જે માનસિક શાંતિ, શીતળતા અને સકારાત્મક ઊર્જાનો સંચાર કરશે. આ યોગો શરદ પૂર્ણિમાના આધ્યાત્મિક અને શારીરિક ફાયદાઓને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
