આરતીનું મહત્વ: પૂજા પછી આરતી કરવી એ હિન્દુ ધર્મનો એક મહત્વપૂર્ણ અને અભિન્ન ભાગ છે. આરતી એ એક ભક્તિમય કાર્ય છે જે હૃદયથી દેવતા પ્રત્યે ઊંડો પ્રેમ, આદર અને કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાનો એક માર્ગ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આરતી દરમિયાન પ્રગટાવવામાં આવતી જ્યોત અને ગવાયેલા મંત્રો દેવતાની હાજરીને આકર્ષિત કરે છે. આરતીમાં વપરાતા ધૂપ, કપૂર અને ઘીની સુગંધ વાતાવરણને શુદ્ધ કરે છે અને નકારાત્મક ઉર્જા દૂર કરે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે પૂજાના અંતે આરતી કરવાથી પૂજા પૂર્ણ થાય છે અને તેનું ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. જો પૂજામાં કોઈ ખામી હોય તો આરતી તેને પૂર્ણ કરે છે.
પૂજા પછી આરતી કેમ કરવામાં આવે છે?
આરતી શબ્દ સંસ્કૃત શબ્દ 'આરાત્રિક' પરથી આવ્યો છે, જેનો અર્થ થાય છે અંધકારનો નાશ કરતી ક્રિયા. પૂજા પૂર્ણ થયા પછી, આરતી દ્વારા દેવતા સામે દીવો, કપૂર અથવા ઘીનો દીવો ફેરવવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા માત્ર ભક્તિનું પ્રદર્શન નથી કરતી પણ પર્યાવરણમાં સકારાત્મક ઉર્જાનો સંચાર પણ કરે છે.
પુરાણોમાં શું કહ્યું છે?
સ્કંદ પુરાણ, પદ્મ પુરાણ અને ભાગવત પુરાણ જેવા શાસ્ત્રોમાં આરતીને ભગવાનની સેવાનું ઉત્તમ સ્વરૂપ ગણાવવામાં આવ્યું છે. પૂજાના અંતે કરવામાં આવતી આરતી ભગવાનની હાજરીને સ્થિર કરે છે અને ભક્તોના મનને શુદ્ધ કરે છે તેવું માનવામાં આવે છે.
ધાર્મિક અને વૈજ્ઞાનિક કારણો શું છે?
માન્યતા અનુસાર, આરતી વિના પૂજા અધૂરી માનવામાં આવે છે. આ અંતિમ પ્રક્રિયા છે જે સમગ્ર ધાર્મિક વિધિને પૂર્ણ કરે છે. આરતીને ભગવાનનું સ્વાગત અને વિદાય બંને માનવામાં આવે છે. જ્યારે દીવાની જ્યોત ભગવાન સમક્ષ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે ભક્તની આંતરિક લાગણીઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આરતી પછી, પ્રકાશ દ્વારા ભગવાનના દર્શન કરવાને શુભ માનવામાં આવે છે. વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણથી જોવામાં આવે તો, આરતી દરમિયાન કપૂર, ઘી અને દીવામાંથી નીકળતી સુગંધ અને ધુમાડો પર્યાવરણને શુદ્ધ કરે છે.
આ ઉપરાંત, ઘંટી કે શંખનો અવાજ માનસિક એકાગ્રતામાં વધારો કરે છે અને નકારાત્મકતા દૂર કરે છે. તેથી આરતી માત્ર એક ધાર્મિક પ્રક્રિયા નથી પણ તે આત્માને ભગવાન સાથે જોડવાનું માધ્યમ પણ છે. તે નકારાત્મક ઉર્જા દૂર કરે છે અને પૂજા સ્થળે પવિત્ર અને શુદ્ધ વાતાવરણ બનાવે છે. આ જ કારણ છે કે આરતીને દરેક પૂજાનો અભિન્ન ભાગ માનવામાં આવે છે.
સ્પષ્ટિકરણ : આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ પર આધારિત છે. અમદાવાદ એક્સપ્રેસ ભારતવર્ષ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.
