ટ્રમ્પની ચીન મુલાકાત પહેલા અમેરિકાનો મોટો એક્શન: ૧૦ કંપનીઓ અને વ્યક્તિઓ પર પ્રતિબંધો લાદ્યા

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે ઈરાનના શસ્ત્રો અને ડ્રોન કાર્યક્રમો અંગે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ધ ટ્રેઝરી દ્વારા ચીન અને હોંગકોંગ સ્થિત સંસ્થાઓ સહિત 10 વ્યક્તિઓ અને કંપનીઓ પર નવા પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે. યુએસનું કહેવું છે કે આ કંપનીઓ ઈરાનને ડ્રોન, મિસાઇલ અને શસ્ત્રોના ઉત્પાદનમાં વપરાતી સામગ્રી અને ટેકનોલોજી પૂરી પાડી રહી હતી. આ કાર્યવાહી 14 અને 15 મેના રોજ યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ચીનની સુનિશ્ચિત મુલાકાત સાથે સુસંગત છે, જ્યાં તેઓ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સાથે મુલાકાત કરે તેવી અપેક્ષા છે. જોકે, ચીને હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે મુલાકાતની તારીખોની જાહેરાત કરી નથી. આ પહેલા, ટ્રમ્પ નવેમ્બર 2017 માં બેઇજિંગની મુલાકાતે ગયા હતા.

યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ધ ટ્રેઝરીએ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે તેનો ઇરાનના લશ્કરી ઉદ્યોગને ફરીથી મજબૂત થવા દેવાનો ઇરાદો નથી. ડિપાર્ટમેન્ટે ચેતવણી આપી હતી કે ઇરાનને મદદ કરતી વિદેશી કંપનીઓ, બેંકો અને વ્યવસાયિક સંસ્થાઓ સામે વધુ કાર્યવાહી કરી શકાય છે. યુ.એસ.એ ખાસ કરીને ચીનમાં નાની ખાનગી તેલ રિફાઇનરીઓ તેમજ કેટલીક એરલાઇન્સનો ઉલ્લેખ કર્યો છે, જે ઇરાનને મદદ કરી રહી હોવાનો આરોપ છે.

દુબઈ અને બેલારુસમાં કંપનીઓ પણ પ્રતિબંધિત

પ્રતિબંધિત સંસ્થાઓની યાદીમાં ચીનની યુશિતા શાંઘાઈ ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડ કંપની લિમિટેડનો સમાવેશ થાય છે. યુ.એસ.નો આરોપ છે કે આ કંપની ચીનથી ઇરાનમાં શસ્ત્રો સંબંધિત સામગ્રીના ટ્રાન્સફરમાં સુવિધા આપી રહી હતી. દુબઈ સ્થિત એલાઇટ એનર્જી એફઝેડકો પર હોંગકોંગ સ્થિત કંપનીને લાખો ડોલર ટ્રાન્સફર કરવાનો આરોપ છે જે ઇરાન વતી માલ ખરીદતી હતી.

હોંગકોંગ સ્થિત એચકે હેસિન ઇન્ડસ્ટ્રી કંપની લિમિટેડ અને બેલારુસ સ્થિત આર્મરી એલાયન્સ એલએલસી પર ઇરાનના શસ્ત્રો ખરીદી નેટવર્કમાં મધ્યસ્થી તરીકે કામ કરવાનો આરોપ છે. દરમિયાન, મુસ્તાદ લિમિટેડ પર ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ માટે શસ્ત્રોની ખરીદીમાં મદદ કરવાનો આરોપ છે.

પ્રતિબંધો પાછળનું કારણ શું છે?

ઈરાનની પિશગામ ઇલેક્ટ્રોનિક સફેહ કંપની પર ડ્રોનમાં વપરાતી મોટરો ખરીદવાનો આરોપ છે. ચીનની હાઇટેક્સ ઇન્સ્યુલેશન નિંગબો કંપની લિમિટેડ પર બેલિસ્ટિક મિસાઇલોમાં વપરાતી સામગ્રી સપ્લાય કરવાનો આરોપ છે.

નિષ્ણાતો સૂચવે છે કે, આ પ્રતિબંધો દ્વારા, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઈરાનની શક્તિ ઘટાડવાનો હેતુ ધરાવે છે. ખાસ કરીને, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને ગલ્ફ રાષ્ટ્રોમાં શિપિંગ માટે વધતા જોખમનો સામનો કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ફેબ્રુઆરીમાં, યુએસ અને ઇઝરાયલ દ્વારા હુમલાઓ બાદ, ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરી દીધું હતું. આનાથી વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો, જેના કારણે કિંમતો ઝડપથી વધી ગઈ.