ભારત-અમેરિકા વચ્ચે 'વેપાર અને સંરક્ષણ' ની ખેંચતાણ: ટ્રમ્પે પીએમ મોદી સાથેની મુલાકાતનો કિસ્સો શેર કર્યો
વોશિંગ્ટન/નવી દિલ્હી: અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર ભારત અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અંગે મહત્વનું નિવેદન આપીને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ગરમાવો લાવી દીધો છે. હાઉસ જીઓપી મેમ્બર રીટ્રીટ (House GOP Member Retreat) માં બોલતા ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે, ભારત પર લાદવામાં આવેલા ભારે ટેરિફને કારણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી તેમનાથી 'ખૂબ ખુશ નથી'. જોકે, આ વેપાર સંઘર્ષ છતાં ભારતે અમેરિકા પાસેથી ખરીદેલા અપાચે (Apache) એટેક હેલિકોપ્ટરની ડિલિવરી ઝડપી બનાવવા માટે દબાણ કર્યું છે.
"૫૦ ટકા ટેરિફને કારણે નારાજગી": ટ્રમ્પનો ટેરિફ બચાવ
ટ્રમ્પે ખુલ્લેઆમ સ્વીકાર્યું કે તેમની વહીવટી નીતિ હેઠળ ભારત પર ૫૦ ટકા ટેરિફ લાદવામાં આવ્યો છે, જે ભારત માટે ચિંતાનો વિષય છે. ટ્રમ્પે કહ્યું, "મોદી મારાથી એટલા ખુશ નથી કારણ કે તેઓ અત્યારે ઘણો ટેરિફ ચૂકવી રહ્યા છે." જોકે, ટ્રમ્પે પોતાની ટેરિફ નીતિનો બચાવ કરતા કહ્યું કે આનાથી અમેરિકાની આવકમાં જંગી વધારો થયો છે અને અન્ય દેશો અમેરિકા સાથે વેપારમાં છૂટછાટો આપવા મજબૂર બન્યા છે.
૬૮ અપાચે હેલિકોપ્ટર માટે પીએમ મોદીનો સીધો સંપર્ક
સંરક્ષણ ક્ષેત્રે ભારતની જરૂરિયાતો પર વાત કરતા ટ્રમ્પે એક રસપ્રદ કિસ્સો સંભળાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે પીએમ મોદીએ તેમને મળીને વર્ષોથી પેન્ડિંગ રહેલા લશ્કરી હાર્ડવેરની ડિલિવરી ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરી હતી. ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, "ભારતે ૬૮ અપાચે હેલિકોપ્ટરનો ઓર્ડર આપ્યો છે. પીએમ મોદીએ મને મળીને કહ્યું કે અમે પાંચ વર્ષથી રાહ જોઈ રહ્યા છીએ." ટ્રમ્પે ખાતરી આપી છે કે તેમની સરકાર હવે સંરક્ષણ ઉત્પાદન સમયમર્યાદામાં ફેરફાર કરી રહી છે જેથી મિત્ર દેશોને જલ્દી હથિયારો મળી શકે.
સંરક્ષણ કંપનીઓ પર ટ્રમ્પનું દબાણ: વિશ્લેષણ
વિશ્લેષકો માને છે કે ટ્રમ્પ ભારતનો ઉપયોગ અમેરિકાની પોતાની સંરક્ષણ કંપનીઓ (Defence Contractors) ને ઝડપ વધારવા માટે દબાણ લાવવા કરી રહ્યા છે. ટ્રમ્પે F-35 ફાઈટર જેટ અને અપાચે હેલિકોપ્ટરના ઉદાહરણ આપીને કહ્યું કે હથિયારો પહોંચાડવામાં ખૂબ જ સમય લાગે છે, જે અમેરિકાની સુરક્ષા અને વિદેશ નીતિ બંને માટે અવરોધક છે. ભારત છેલ્લા એક દાયકાથી અમેરિકા માટે સંરક્ષણ ઉપકરણોનો સૌથી મોટો ખરીદદાર રહ્યો છે.
વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીમાં વેપારનો અવરોધ
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે સંરક્ષણ સંબંધો અત્યંત મજબૂત છે, પરંતુ 'ટ્રમ્પ એરા' માં ટેરિફ અને ટ્રેડ વોર આ સંબંધોમાં ખટાશ લાવી શકે છે. પીએમ મોદી અને ટ્રમ્પ વચ્ચેના અંગત સંબંધો સારા હોવા છતાં, આર્થિક હિતો બંને દેશો વચ્ચેની મંત્રણામાં કેન્દ્રસ્થાને રહેશે. 'અમદાવાદ એક્સપ્રેસ' ના વાચકો માટે આ ખબર સૂચવે છે કે આગામી સમયમાં ભારત-અમેરિકા વચ્ચે વેપાર મંત્રણાઓ વધુ સઘન બની શકે છે.


