ટ્રમ્પની જાહેરાત: બ્રિટિશ વ્હિસ્કી પરથી ટેરિફ હટશે, કિંગ ચાર્લ્સની મુલાકાત ફળી
વ્હિટ હાઉસથી બ્રિટિશ રાજવી પરિવારની વિદાય થતાની સાથે જ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એક મોટો આર્થિક વળાંક આપ્યો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ સ્કોટલેન્ડની વ્હિસ્કી પરના તમામ ટેરિફ અને વેપાર પ્રતિબંધો તાત્કાલિક અસરથી હટાવવાની જાહેરાત કરી દીધી છે. કિંગ ચાર્લ્સ III અને ક્વીન કેમિલાની અમેરિકાની સત્તાવાર મુલાકાતના સન્માનમાં આ આદેશ આપવામાં આવ્યો હોવાનું ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે. આ નિર્ણયથી વર્ષોથી અટવાયેલા ટ્રાન્સ-એટલાન્ટિક વ્યાપારી સંબંધોમાં નવી ઉર્જાનો સંચાર થવાની સંભાવના સેવાઈ રહી છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, આ નીતિગત ફેરફાર માત્ર ડિપ્લોમેસી પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેની સીધી અસર કેન્ટુકી અને સ્કોટલેન્ડના અબજો ડોલરના સ્પિરિટ ઉદ્યોગ પર પડશે.
ટ્રમ્પે તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથ સોશિયલ પર આ ઐતિહાસિક પગલાની પુષ્ટિ કરી હતી. તેમણે લખ્યું કે કિંગ અને ક્વીન હમણાં જ વ્હાઇટ હાઉસથી રવાના થયા છે અને તેમના સન્માનમાં હું વ્હિસ્કી ટેરિફ દૂર કરી રહ્યો છું. આ નિર્ણય મુખ્યત્વે સ્કોટલેન્ડ અને અમેરિકાના કેન્ટુકી રાજ્ય વચ્ચેના વેપારને વેગ આપવા માટે લેવામાં આવ્યો છે. આ બંને વિસ્તારો વ્હિસ્કી અને બોર્બન ઉત્પાદનમાં વિશ્વભરમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે. વહીવટી તંત્રના આ પગલાથી સ્કોટિશ ડિસ્ટિલર્સ હવે કોઈપણ અવરોધ વગર અમેરિકી બજારમાં પોતાની પ્રોડક્ટ્સ વેચી શકશે. એ જ રીતે કેન્ટુકીના ઉત્પાદકો માટે પણ બ્રિટિશ બજારના દ્વાર વધુ સરળતાથી ખુલશે.
આ નીતિગત પરિવર્તન પાછળ લાંબા સમયથી ચાલી આવતી વેપારી કડીઓ જવાબદાર છે. વ્હિસ્કીના સંગ્રહ માટે વપરાતા લાકડાના બેરલનું ઉત્પાદન અને સપ્લાય ચેઈન બંને દેશો માટે આર્થિક રીતે અત્યંત મહત્વની છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે લોકો લાંબા સમયથી આ પ્રતિબંધો હટાવવાની માંગ કરી રહ્યા હતા. ખાસ કરીને લાકડાના બેરલના વેપારમાં રહેલી મુશ્કેલીઓને કારણે ઉત્પાદકો પર આર્થિક ભાર વધતો હતો. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પ વહીવટી તંત્ર હવે ટેક્સેશનના જૂના માળખાને બદલીને મુક્ત વ્યાપારની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. આ ફેરફારથી બંને દેશોના મધ્યમ અને નાના પાયાના નિકાસકારોને મોટો આર્થિક ફાયદો થવાની ધારણા છે.
રાજદ્વારી સંબંધો અને વ્યક્તિગત પ્રભાવ
રાજવી પરિવારની મુલાકાતે આ અશક્ય કામને શક્ય બનાવ્યું હોય તેમ લાગે છે. રાષ્ટ્રપતિએ પોતે સ્વીકાર્યું કે જે કામ બીજા કોઈ નહોતા કરી શક્યા, તે કિંગ ચાર્લ્સ અને ક્વીન કેમિલાએ કરી બતાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે કિંગે ભાગ્યે જ કઈ માગ્યું હશે, છતાં અમે આ નિર્ણય લીધો છે. નોંધવા જોગ છે કે, એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર પર હસ્તાક્ષર કરતી વખતે ટ્રમ્પ અત્યંત ઉત્સાહિત દેખાતા હતા. તેમણે કિંગ ચાર્લ્સને એક "મહાન મિત્ર" તરીકે સંબોધ્યા હતા. જોકે, આ મિત્રતાની વચ્ચે પણ બંને દેશો વચ્ચે યુક્રેન અને નાટો જેવા મુદ્દાઓ પર વૈચારિક મતભેદો સ્પષ્ટપણે સપાટી પર આવ્યા છે. તેમ છતાં, આર્થિક મોરચે એકબીજાને ટેકો આપવાની ટ્રમ્પની આ નીતિ વ્યૂહાત્મક માનવામાં આવે છે.
સ્કોટલેન્ડ અને કેન્ટુકી વચ્ચેના વેપારમાં નવી તેજી
વ્હિસ્કી ટેરિફ નાબૂદ થવાથી કેન્ટુકીના બોર્બન ઉદ્યોગમાં ખુશીની લહેર જોવા મળી રહી છે. સ્કોટલેન્ડની સિંગલ માલ્ટ વ્હિસ્કી અને કેન્ટુકીનું પ્રખ્યાત બોર્બન હંમેશા એકબીજાના પૂરક રહ્યા છે. અગાઉના વર્ષોમાં લાદવામાં આવેલા ટેરિફને કારણે નિકાસમાં ૨૦ ટકાથી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. હવે જ્યારે આ અવરોધો દૂર થયા છે, ત્યારે આ ઉદ્યોગમાં હજારો નવી નોકરીઓનું સર્જન થવાની આશા છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, વ્હિસ્કીના મેચ્યોરેશન માટે વપરાતા બેરલની આપ-લે હવે સસ્તી થશે. આનાથી અંતિમ ગ્રાહક માટે વ્હિસ્કીની કિંમતોમાં પણ ઘટાડો થઈ શકે છે. સ્થાનિક નિષ્ણાતો માને છે કે આ નિર્ણયથી બંને ક્ષેત્રોના કૃષિ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરને પણ વેગ મળશે.
9/11 મેમોરિયલની મુલાકાત અને ભાવનાત્મક જોડાણ
વ્યાપારી જાહેરાતો પહેલા, કિંગ ચાર્લ્સ અને ક્વીન કેમિલાએ ન્યૂયોર્કમાં 9/11 મેમોરિયલની મુલાકાત લીધી હતી. આ મુલાકાત અત્યંત ભાવનાત્મક રહી હતી કારણ કે તેમણે આતંકવાદી હુમલાના પીડિત પરિવારો અને પ્રથમ પ્રતિસાદ આપનારા બચાવકર્મીઓ સાથે સમય વિતાવ્યો હતો. ન્યૂયોર્ક સત્તાવાળાઓની હાજરીમાં રાજવી દંપતીએ શ્રદ્ધાંજલિ અર્પી હતી. કિંગે અમેરિકી સંસદના સંયુક્ત સત્રમાં આપેલા પ્રવચનમાં પણ આ વૈશ્વિક એકતાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા અને બ્રિટનનો સંબંધ માત્ર વેપારનો નથી, પરંતુ લોહી અને બલિદાનનો પણ છે. આ મુલાકાતે વ્હાઇટ હાઉસમાં ટ્રમ્પ માટે એવું વાતાવરણ ઉભું કર્યું કે તેમણે ટેરિફ હટાવવાની જાહેરાત કરવામાં જરાય વિલંબ ન કર્યો.
વધુમાં, ટ્રમ્પે કિંગ ચાર્લ્સની વિદેશ નીતિ અંગેની સમજની પ્રશંસા કરી હતી. જોકે, તેમણે એમ પણ ઉમેર્યું કે જો કિંગ પાસે વધુ સત્તા હોત, તો તેમણે ઈરાન અને યુક્રેન મામલે અમેરિકાના સૂચનોને વધુ પ્રાધાન્ય આપ્યું હોત. આ નિવેદન ટ્રમ્પની પોતાની લાક્ષણિક શૈલીમાં હતું, જે બતાવે છે કે તેઓ બ્રિટિશ રાજશાહીને પોતાના સાથી તરીકે જુએ છે. નોંધવા જોગ છે કે, કિંગ ચાર્લ્સે પણ ટ્રાન્સ-એટલાન્ટિક જોડાણને મજબૂત કરવા માટે નાટો અને AUKUS જેવા ગઠબંધનોને મહત્વના ગણાવ્યા છે. આ તમામ રાજદ્વારી હિલચાલની વચ્ચે વ્હિસ્કી પરનો આર્થિક નિર્ણય સૌથી મૂર્ત પરિણામ બનીને સામે આવ્યો છે.
સત્તાવાર ડેટા મુજબ, યુકે અને યુએસ વચ્ચેના આલ્કોહોલ વેપારની કિંમત વાર્ષિક અબજો ડોલરમાં છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ટેરિફ વોરને કારણે બંને દેશોના અર્થતંત્રને નુકસાન થયું હતું. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પની આ જાહેરાત બાદ બ્રિટિશ સરકારે પણ અમેરિકી ઉત્પાદનો પરના વળતા પ્રતિબંધો હટાવવાની તૈયારી શરૂ કરી દીધી છે. આનાથી ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈનમાં જોવા મળતી અનિશ્ચિતતા દૂર થશે. આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે અમેરિકા તેના સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષેત્રને મજબૂત કરવા માટે આક્રમક આર્થિક નીતિઓ અપનાવી રહ્યું છે.
હવે જોવાનું એ રહેશે કે આ "વ્હિસ્કી ડિપ્લોમેસી" લાંબા ગાળે કેટલી સફળ થાય છે. શું આ માત્ર એક પ્રતીકાત્મક સન્માન છે કે પછી અમેરિકા અને બ્રિટન વચ્ચેના મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA) તરફનું પહેલું ડગલું? વિશ્લેષકો માને છે કે ટ્રમ્પની આ શૈલી અન્ય દેશો સાથેના વેપાર વાટાઘાટોમાં પણ જોવા મળી શકે છે. હાલમાં તો, સ્કોટલેન્ડની ડિસ્ટિલરીઝ અને કેન્ટુકીના ખેતરોમાં આ સમાચારથી ઉત્સાહ છે. કિંગ ચાર્લ્સની આ મુલાકાત માત્ર યાદગાર જ નહીં, પરંતુ આર્થિક રીતે અત્યંત ફળદાયી સાબિત થઈ છે. આવનારા દિવસોમાં બંને દેશોના કસ્ટમ વિભાગો દ્વારા આ અંગેની વિસ્તૃત માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવશે, જે વેપારની નવી દિશા નક્કી કરશે.