અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ચીન સાથે વેપાર કરાર કરવા માટે તાઇવાનને બલિદાન આપી રહ્યા છે. તેઓએ તાઇવાનને આપવાની $400 મિલિયન (આશરે રૂ. 3,340 કરોડ)ની લશ્કરી સહાય અટકાવી દીધી છે. આ નિર્ણય ઉનાળામાં લેવાયો હતો અને તેને ભવિષ્યમાં બદલી શકાય છે. ચીને તાઇવાનને પોતાનો વિસ્તાર માને છે અને તેના પર સતત લશ્કરી હુમલાની ધમકી આપે છે. તાઇવાન અમેરિકાની સહાય પર આધારિત છે જેથી બેઇજિંગની મહત્વાકાંક્ષાઓને અટકાવી શકે. વોશિંગ્ટન પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ, આ પેકેજમાં અમ્યુનિશન અને અદ્યતન ડ્રોન્સનો સમાવેશ હતો.
ચીનનું તાઇવાન પર વધતું દબાણ
ચીને તાઇવાનની આસપાસ લશ્કરી દબાણ વધાર્યું છે. અહેવાલો અનુસાર, ચીન દરરોજ તાઇવાનના સમુદ્ર અને હવાઈ વિસ્તારમાં યુદ્ધ જહાજો અને વિમાનો મોકલે છે. ડિસેમ્બર 2024માં ચીની નવા વર્ષના અવસર પર ચીની પ્રમુખ શી જિનપિંગે કહ્યું હતું કે, "તાઇવાન અને ચીનના લોકો એક પરિવાર છે. કોઈ અમારા બંધન તોડી શકે નહીં કે રાષ્ટ્રીય પુનઃમિલનની ઐતિહાસિક પ્રક્રિયાને અટકાવી શકે નહીં." તાઇવાનના પ્રમુખ લાઈ ચિંગ-તેને તાજેતરમાં સંરક્ષણ બજેટ વધારવાની યોજના જાહેર કરી છે. તેમની સરકારે વધુ ડ્રોન્સ અને જહાજો ખરીદવા માટે વિશેષ ફંડને મંજૂરી આપી છે. આ પગલું અમેરિકાને ખુશ કરવા અને આત્મનિર્ભરતા વધારવા માટે લેવાયું છે.
વોશિંગ્ટન પોસ્ટ અનુસાર, આ સહાય અટકાવવી ટ્રમ્પની "વ્યવહારિક વિદેશનીતિ"ને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેઓ માને છે કે સાથી દેશોએ પોતાની સુરક્ષા માટે ચૂકવણી કરવી જોઈએ. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનું કહેવું છે કે તાઇવાને અમેરિકી હથિયારો ખરીદવા જોઈએ, નહીં કે પ્રમુખની વિશેષ સત્તાઓ હેઠળ મફતમાં મેળવે, જેમ કે બાઇડન વહીવટીતંત્રે વારંવાર કર્યું છે.
ચીન સાથે વેપાર વાતચીતનું દબાણ
આ નિર્ણય ત્યારે આવ્યો છે જ્યારે અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે જટિલ વેપાર કરાર અંગે વાતચીત ચાલી રહી છે. ટ્રમ્પના ટેરિફના જવાબમાં ચીને પણ અમેરિકા પર ટેરિફ લાદ્યા છે, જેનાથી ટ્રમ્પને ચીન તરફ નરમ વલણ અપનાવવું પડ્યું છે. ચીને અમેરિકાથી સોયાબીન ખરીદવાનું બંધ કરીને બ્રાઝિલથી આયાત વધારી છે, જેથી અમેરિકી ખેડૂતો પર દબાણ આવ્યું છે. ચીન અમેરિકી સોયાબીન ઉત્પાદનના આશરે 25% ખરીદે છે.
ટ્રમ્પ ચીની પ્રમુખ શી જિનપિંગ સાથે વાતચીત કરવાના છે. તેમાં ટિકટોક જેવી ચીની એપ્સ પર પ્રતિબંધ અને દુર્લભ ખનિજોના પુરવઠા જેવા મુદ્દાઓ ચર્ચાશે. આ સમયે તાઇવાનને સહાય અટકાવવાને શી જિનપિંગને ખુશ કરવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવે છે.
આ ઘટના અમેરિકા-ચીન સંબંધોમાં નવો વળાંક લાવી શકે છે. તાઇવાનને આત્મનિર્ભર બનાવવાની વાતો વચ્ચે આ નિર્ણય તેની સુરક્ષા પર અસર કરી શકે છે. વિશ્લેષકો માને છે કે ટ્રમ્પની આ વ્યૂહરચના વેપારને પ્રાથમિકતા આપે છે, પરંતુ તે પ્રદેશીય સ્થિરતાને જોખમમાં મૂકી શકે છે. ભારત જેવા દેશો માટે પણ આ એક ચેતવણી છે, કારણ કે ચીનના વિસ્તારવાદી વલણથી તેઓ પણ પ્રભાવિત છે. આ વિકાસ પર વિશ્વની નજર છે, અને તે અમેરિકાની વિદેશનીતિના ભવિષ્યને આકાર આપી શકે છે.
(આ આર્ટિકલમાં માહિતી વિવિધ મીડિયા અહેવાલો પર આધારિત છે અને તેનો હેતુ માત્ર જાણકારી આપવાનો છે.)
