હોર્મુઝમાં તણાવ: ટ્રમ્પની ઈરાનને ચેતવણી, અમેરિકાએ 10 બોટ તોડી પાડી

'સાવધાન રહેજો...': હોર્મુઝમાં માઈન્સ બિછાવવા મુદ્દે ટ્રમ્પની ઈરાનને ખુલ્લી ધમકી, અમેરિકાએ તોડી પાડી 10 બોટ

વોશિંગ્ટન/તેહરાન: મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધના વાદળો વધુ ઘેરાયા છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને કડક શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે જો તે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં સમુદ્રી સુરક્ષામાં અવરોધ ઊભો કરશે તો તેને ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડશે. આ નિવેદનની સાથે જ અમેરિકી સેનાએ મોટી કાર્યવાહી કરતા ઈરાનની 10 એવી બોટનો નાશ કર્યો છે જેનો ઉપયોગ દરિયામાં વિસ્ફોટક માઈન્સ બિછાવવા માટે થવાનો હતો.

શું છે સમગ્ર મામલો?

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની વિશ્વના તેલ વેપાર માટે સૌથી મહત્વનો દરિયાઈ માર્ગ છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, અમેરિકી ગુપ્તચર એજન્સીઓને માહિતી મળી હતી કે ઈરાન આ વિસ્તારમાં ઈન-એક્ટિવ માઈન્સ બિછાવીને આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજોના માર્ગમાં અવરોધ ઊભો કરવાનું કાવતરું ઘડી રહ્યું છે. આ મામલે ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા દ્વારા ઈરાનને 'સાવધાન' રહેવા જણાવ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે અમેરિકા પોતાના હિતો અને આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગોની સુરક્ષા માટે કોઈ પણ હદ સુધી જશે.

અમેરિકી સેનાની મોટી કાર્યવાહી

સંવાદદાતાના જણાવ્યા મુજબ, અમેરિકી નૌકાદળે પર્સિયન ગલ્ફમાં ઓપરેશન હાથ ધરીને ઈરાનની 10 'માઈન-લેઈંગ' બોટને નિશાન બનાવી હતી. મળતી માહિતી પ્રમાણે, આ બોટ અત્યારે સક્રિય નહોતી (Inactive), પરંતુ તેનો ઉપયોગ ભવિષ્યમાં હુમલા માટે થઈ શકે તેમ હતો. અમેરિકી સંરક્ષણ મંત્રાલયે પુષ્ટિ કરી છે કે આ કાર્યવાહી ઈરાનને ઉશ્કેરણીજનક પ્રવૃત્તિઓથી રોકવા માટે કરવામાં આવી છે.

મુખ્ય બાબતોઃ 

ટ્રમ્પની વોર્નિંગ: રાષ્ટ્રપતિએ ઈરાનને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે દરિયાઈ માર્ગો સાથે છેડછાડ સહન કરવામાં નહીં આવે.

10 બોટનો નાશ: અમેરિકી સેનાએ ઈરાનની શંકાસ્પદ બોટને સમુદ્રમાં જ તોડી પાડી છે.

તેલ પુરવઠા પર જોખમ: હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી વિશ્વનો 20% તેલ પુરવઠો પસાર થાય છે, જે આ વિવાદને વૈશ્વિક બનાવે છે.

વધતો સૈન્ય જમાવડો: આ ઘટના બાદ અમેરિકાએ આ વિસ્તારમાં પોતાના યુદ્ધ જહાજોની તૈનાતી વધારી દીધી છે.

ઈરાનનું વલણ: ઈરાને હજુ સુધી આ સૈન્ય કાર્યવાહી પર કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આપી નથી, પરંતુ તણાવ ચરમસીમાએ છે.

પૃષ્ઠભૂમિ અને ભૌગોલિક મહત્વ

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની એ ઓમાન અને ઈરાન વચ્ચે આવેલો સાંકડો દરિયાઈ માર્ગ છે. તે પર્સિયન ગલ્ફને ઓમાનના અખાત અને અરબી સમુદ્ર સાથે જોડે છે. જો આ માર્ગ બંધ થાય અથવા અહીં સુરક્ષા જોખમાય, તો વિશ્વભરમાં તેલના ભાવમાં તોતિંગ વધારો થઈ શકે છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં આ વિસ્તાર હંમેશા વ્યૂહાત્મક કેન્દ્ર રહ્યો છે.

વૈશ્વિક અને આર્થિક અસર

આ સમાચારની સીધી અસર આંતરરાષ્ટ્રીય શેરબજાર અને ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો પર પડી શકે છે. ભારત જેવા દેશો જે મોટા પ્રમાણમાં ખાડી દેશો પાસેથી તેલની આયાત કરે છે, તેમના માટે આ તણાવ ચિંતાનો વિષય છે. જો યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાય તો પરિવહન ખર્ચ વધી શકે છે, જેની અસર ગુજરાતના બંદરો અને અહીંના ઉદ્યોગો પર પણ જોવા મળી શકે છે.

અમેરિકાની આ આક્રમક કાર્યવાહીથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તે મધ્ય પૂર્વમાં પોતાની પકડ ઢીલી કરવા માંગતું નથી. ટ્રમ્પની ચેતવણી બાદ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની નજર ઈરાનના આગામી પગલા પર છે. જો ઈરાન વળતો પ્રહાર કરવાનો પ્રયાસ કરશે, તો આ વિવાદ એક મોટા પ્રાદેશિક યુદ્ધમાં ફેરવાઈ શકે છે.