ન્યૂયોર્ક: ચીનની સરકારના જુલમથી છૂટકારો મેળવી તુર્કીમાં આશરો શોધી રહેલા તુર્કીમાં ઉઇગર શરણાર્થીઓના અધિકારો પર નિયંત્રણ સતત વધી રહ્યા હોવાનો આઘાતજનક અહેવાલ સામે આવ્યો છે. અમેરિકા સ્થિત માનવ અધિકાર સંગઠન માનવ અધિકાર સંગઠન હ્યુમન રાઇટ્સ વોચનો અહેવાલ પ્રમાણે, તુર્કીના સત્તાવાળાઓ દ્વારા ઉઇગરોની કાયદેસર રહેઠાણની સ્થિતિને નિયંત્રિત કરવામાં આવી રહી છે, જે તેમના જીવનને જોખમમાં મૂકી શકે છે. આ રિપોર્ટમાં તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તૈયપ એર્દોગાનના વહીવટીતંત્ર પર ઉઇગરોને અમાનવીય સ્થિતિમાં અટકાયતમાં રાખવા અને તેમને સ્વેચ્છાએ પરત ફરવાના ફોર્મ પર સહી કરવા મજબૂર કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે.
તુર્કી ચીન સંબંધોમાં ઉઇગર સુરક્ષાને જોખમ
'પ્રોટેક્ટેડ નો મોર: ઉઇગર્સ ઇન તુર્કિયે' શીર્ષક હેઠળના અહેવાલમાં હ્યુમન રાઇટ્સ વોચે ખુલાસો કર્યો છે કે તુર્કીની ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમ હેઠળ ઉઇગરોને અગાઉ જે આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો દરજ્જો મળતો હતો, તેને હવે મનસ્વી રીતે રદ કરવામાં આવી રહ્યો છે. સત્તાધીશો તેમના પોલીસ અને ઇમિગ્રેશન રેકોર્ડ પર 'પ્રતિબંધ કોડ' લગાવીને તેમને "જાહેર સુરક્ષા માટે જોખમ" તરીકે લેબલ કરી રહ્યા છે. હ્યુમન રાઇટ્સ વોચના એશિયા ડિરેક્ટર એલેન પિયર્સને જણાવ્યું કે, "થોડા સમય પહેલા સુધી, ઉઇગરો તુર્કીમાં સુરક્ષિત અનુભવતા હતા, પરંતુ જેમ જેમ ચીન-તુર્કી સંબંધો સુધરી રહ્યા છે, અને એર્દોગાન સરકાર શરણાર્થીઓ પર કડક કાર્યવાહી કરી રહી છે, તેમ તેમ ઘણા લોકો ભયભીત થઈ રહ્યા છે."
ઉઇગર પ્રત્યાર્પણનું જોખમ અને ગેરકાયદે અટકાયત
મીડિયા અહેવાલ મુજબ, અટકાયત કેન્દ્રોમાં ઉઇગરોને ગેરવર્તણૂકનો સામનો કરવો પડે છે અને તેમને વારંવાર સ્વેચ્છાએ પરત ફરવાના ફોર્મ પર સહી કરવા દબાણ કરવામાં આવે છે, જે તેમને વતન વાપસી અથવા ચીન સાથે પ્રત્યાર્પણ કરાર ધરાવતા ત્રીજા દેશમાં ટ્રાન્સફર કરવા સક્ષમ બનાવે છે. આ પ્રક્રિયા ઉઇગર પ્રત્યાર્પણનું જોખમ અને ગેરકાયદે અટકાયત વધારી રહી છે. એક ઉઇગરે જણાવ્યું કે, "કાયદેસર દસ્તાવેજોના અભાવે હું કરિયાણા માટે પણ બહાર જવાની હિંમત કરતો નથી, કારણ કે મને ફરીથી ડિપોર્ટેશન સેન્ટરમાં જવાનો ડર છે."
તુર્કી સરકારે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા હેઠળ નોન-રીફાઉલમેન્ટ (બિન-પ્રત્યાવર્તન) ના સિદ્ધાંતનું પાલન કરવું બંધનકર્તા છે. આ સિદ્ધાંત મુજબ, કોઈપણ દેશ વ્યક્તિને એવી જગ્યાએ પરત મોકલી શકે નહીં જ્યાં તેમને સતાવણી, યાતના અથવા અન્ય ગંભીર માનવ અધિકાર ઉલ્લંઘનનો વાસ્તવિક ખતરો હોય. નિષ્ણાતોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે તુર્કી સરકારે ઉઇગરોને ત્રીજા દેશોમાં મોકલવાનું તાત્કાલિક બંધ કરવું જોઈએ અને તેમને પ્રાથમિક ધોરણે શરણાર્થીઓ તરીકે માન્યતા આપવી જોઈએ. આ તુર્કીમાં ઉઇગર શરણાર્થીઓને થતી પરેશાનીઓ નો અંત લાવવા માટે અનિવાર્ય છે.
