ટ્રમ્પ-વેન્સનો મોટો માસ્ટરસ્ટ્રોક: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ઐતિહાસિક કરાર પર થઈ ડિજિટલ સહી
વાશિંગ્ટન અને જીનીવા વચ્ચે અત્યારે ડિપ્લોમેટિક ચેનલો સુપર-એક્ટિવ મોડમાં છે. વ્હાઈટ હાઉસના ઓવલ ઓફિસમાંથી જે મહત્વના કાગળો પર ડિજિટલ સહીઓ થઈ છે, તેના કારણે વૈશ્વિક શેરબજારથી લઈને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવો પર મોટી અસરો જોવા મળી રહી છે. દાયકાઓ જૂની દુશ્મનીનો અંત લાવીને અમેરિકા અને ઈરાન હવે એક ટેબલ પર આવ્યા છે, પરંતુ અમેરિકાએ આ વખતે દયાળુ બનવાને બદલે 'પહેલા કામ અને પછી ઇનામ'ની કડક વેપારી નીતિ અપનાવી છે.
ટ્રમ્પ-વેન્સની ઈરાન સાથે ઐતિહાસિક સમજૂતી: કડક શરતો સાથે ડીલ લોક
અમદાવાદ એક્સપ્રેસના એક્સક્લુઝિવ આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલ મુજબ, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વેન્સે ઈરાન સાથે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ મેમોરેન્ડમ ઓફ અંડરસ્ટેન્ડિંગ (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. ફ્રાન્સના એવિયાનમાં યોજાયેલી G7 સમિટ દરમિયાન ફ્રેન્ચ રાષ્ટ્રપતિ ઈમેન્યુઅલ મેક્રોન સાથેની મુલાકાતમાં ટ્રમ્પે પોતે આ દસ્તાવેજને "અત્યંત શક્તિશાળી દસ્તાવેજ" ગણાવીને ટૂંક સમયમાં જ (શુક્રવાર પછી) તેને જાહેર કરવાની જાહેરાત કરી છે.
આ કરાર હેઠળ વ્હાઈટ હાઉસે સ્પષ્ટ શરત મૂકી છે કે, ઈરાન જેટલું વધુ પરમાણુ હથિયારો ન બનાવવાની ખાતરી આપશે અને આતંકવાદી સંગઠનોને ફંડિંગ આપવાનું બંધ કરશે, તેટલી જ તેને વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં વેપાર કરવાની અને પ્રતિબંધોમાંથી મુક્તિ (Sanctions Relief) મેળવવાની મંજૂરી અપાશે. વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જે.ડી. વેન્સે અમેરિકન મીડિયાને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે, ઈરાનને કોઈ મફતની આર્થિક રાહત નથી મળવાની. જો ઈરાન પોતાનો સંવર્ધિત યુરેનિયમનો જથ્થો નષ્ટ કરશે અને આંતરરાષ્ટ્રીય ટીમોને તપાસ કરવા દેશે, તો જ તેના પરથી પ્રતિબંધો હટાવવામાં આવશે.
"જો ઈરાન સામાન્ય દેશ જેવું વર્તશે, તો જ તેને સન્માન મળશે"
અમેરિકાના આ આકરા અને સ્પષ્ટ વલણ અંગે સંરક્ષણ વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે આ નવી વિદેશ નીતિ ઈરાનને સીધા રસ્તે લાવવા માટે માસ્ટરસ્ટ્રોક છે. વ્હાઈટ હાઉસના અધિકારીઓએ અહેવાલમાં જણાવ્યું છે કે, "અમારો મૂળભૂત નિયમ એક જ છે - જો તેઓ એક સામાન્ય સભ્ય દેશની જેમ વર્તશે, તો અમે પણ તેમની સાથે એક સામાન્ય દેશ જેવો જ સારો વ્યવહાર કરીશું."
સ્વિટ્ઝરલેન્ડ સરકાર આ ઐતિહાસિક ક્ષણની સાક્ષી બનવા માટે પાકિસ્તાન, કતાર અને અમેરિકા-ઈરાન સાથે મળીને જીનીવા ખાતે એક ભવ્ય સત્તાવાર સાઈનિંગ સેરેમનીનું આયોજન કરી રહી છે. આ સમજૂતીની જાહેરાત સાથે જ વિશ્વના સૌથી મહત્વના દરિયાઈ માર્ગ 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' માંથી કોમર્શિયલ જહાજોની અવરજવર પણ પૂર્વવત થઈ ગઈ છે.
આ ઐતિહાસિક કરારની અંદર કઈ કઈ ગુપ્ત શરતો છુપાયેલી છે અને આગામી શુક્રવારે જીનીવામાં આયોજિત ગ્રાન્ડ સેરેમનીમાં શું થશે, તેના તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય લાઈવ અહેવાલો અમદાવાદ એક્સપ્રેસ આપના સુધી સૌથી પહેલા પહોંચાડતું રહેશે.
