ગુજરાતમાં વાહન નોંધણીના પરંપરાગત અગ્રણી શહેર અમદાવાદને પાછળ છોડીને સુરત આગળ નીકળી ગયું છે. 15 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં, સુરતમાં 1.8 લાખ વાહનોની નોંધણી થઈ હતી, જે 2025માં નોંધાયેલા કુલ 2.2 લાખ વાહનોના લગભગ 80% જેટલો છે. જ્યારે અમદાવાદે (GJ01-સુભાષ બ્રિજ શ્રેણીમાં) સમાન સમયગાળામાં 1.4 લાખ વાહનોની નોંધણી કરી હતી, જે 2025માં તેના 1.8 લાખ વાહનોના 76% જેટલો છે.
સુરતનો વિકાસ દર પણ વધુ ઝડપી રહ્યો છે: 2024માં 6% થી વધુ અને 2025માં 9%, જ્યારે અમદાવાદનો વિકાસ દર 3% અને 5.6% રહ્યો છે. સુરતના પ્રાદેશિક પરિવહન અધિકારી એચ. એમ. પટેલે જણાવ્યું હતું કે, “સુરતમાં ઝડપી વૃદ્ધિ અને વધતી વસ્તી સાથે, લોકો નવા વિકસતા વિસ્તારોમાં રહેવાનું શરૂ કરે તે સ્વાભાવિક છે.” તેમણે ઉમેર્યું કે, પરિવહન સુવિધાઓ વિકસે ત્યાં સુધી લોકો તેમના કાર્યસ્થળો સુધી પહોંચવા માટે વાહનો ખરીદે છે.
પટેલે અન્ય એક પરિબળ તરીકે પૂર પછીના છેલ્લા બે મહિનામાં રૂ. 80 કરોડના 4,516 વાહન વીમા દાવાઓ મંજૂર થયા હોવાનું જણાવ્યું હતું. “ઘણા લોકોએ નવા વાહનો ખરીદ્યા. વીમા પ્રક્રિયા હજુ ચાલુ હોવાથી લોકો નવા વાહનો ખરીદવાનું ચાલુ રાખશે,” તેમણે કહ્યું. પરિવહન નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે, સુરતમાં અપૂરતા જાહેર પરિવહનને કારણે ખાનગી વાહનો પર નિર્ભરતા ખાસ કરીને વધુ છે. SVNITના પરિવહન પ્રણાલી વિભાગના પ્રોફેસર ગૌરાંગ જોષીએ જણાવ્યું હતું કે, “અમદાવાદના 12% લોકો જાહેર પરિવહનનો ઉપયોગ કરે છે તેની સરખામણીમાં સુરતમાં ફક્ત 3% લોકો જ તેનો ઉપયોગ કરે છે.” તેમણે સુરતની ઊંચી આવકનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. “સુરતના કેટલાક ઘરોમાં, પરિવારના દરેક સભ્ય પાસે વાહન હોય છે,” તેમણે કહ્યું.
અમદાવાદની નોંધણીઓ ત્રણ RTO વિભાગોમાં વહેંચાયેલી છે: વસ્ત્રાલ, સુભાષ બ્રિજ અને બાવળા. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે, શહેરનો મોટાભાગનો નવો વિકાસ શહેરની બહારના વિસ્તારોમાં, ખાસ કરીને સાણંદ, ગોધાવી અને મણિપુર તરફ થઈ રહ્યો છે, જે બાવળા RTO હેઠળ આવે છે. પૂર્વ અમદાવાદમાં પણ નોંધપાત્ર વિકાસ જોવા મળી રહ્યો છે, જેના કારણે વસ્ત્રાલ RTOમાં નોંધણીઓમાં વધારો થયો છે.
સુભાષ બ્રિજ RTOમાં, અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે, 2-4% વૃદ્ધિ નોંધાઈ રહી છે, જે આંશિક રીતે માલિકો જૂના વાહનો સ્ક્રેપ કરીને નવા ખરીદતા હોવાને કારણે છે. બાવળા પણ ઉચ્ચ કક્ષાના વાહનો, ખાસ કરીને રૂ. 15-20 લાખ અને તેથી વધુ કિંમતના વાહનો માટે એક મહત્વપૂર્ણ નોંધણી કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. સૂત્રો આનું કારણ આંશિક રીતે ખરીદદારો અમદાવાદમાં લાગુ પડતા કેટલાક મ્યુનિસિપલ કર ટાળવા માંગતા હોવાને આભારી છે.
