વાઇન જગતમાં, બે વસ્તુઓ લગભગ દરેક જગ્યાએ સામાન્ય છે: મોટાભાગની સ્ટાન્ડર્ડ વાઇન બોટલ બરાબર મિલી હોય છે, અને તે સામાન્ય રીતે ઘેરા રંગના કાચની બનેલી હોય છે. પરંતુ આવું શા માટે છે? નિષ્ણાતોના મતે, તેનો જવાબ ઇતિહાસ, વેપારની પરંપરાઓ, માનવીય આદતો અને વ્યવહારિક બાબતોના મિશ્રણમાં રહેલો છે. ચાલો આને વધુ નજીકથી સમજીએ.
મિલીનો માપદંડ કેવી રીતે બન્યો?
શા માટે મિલી બોટલનું પ્રમાણભૂત કદ બન્યું તેનો કોઈ ચોક્કસ રેકોર્ડ નથી. એક વ્યાપકપણે ટાંકવામાં આવતો સિદ્ધાંત સૂચવે છે કે શરૂઆતના કાચ બનાવવાવાળા એક શ્વાસમાં લગભગ મિલી હવા ફૂંકી શકતા હતા, જેના કારણે હાથથી બનાવેલી બોટલો માટે તે કુદરતી કદ બન્યું. અન્ય એક સિદ્ધાંત એ છે કે મિલીની બોટલમાં આશરે છ ગ્લાસ વાઇન હોય છે - જે જમતી વખતે વહેંચવા માટે યોગ્ય ગણવામાં આવે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય વાઇન વેપારની ભૂમિકા
અન્ય એક સમજૂતી આ માપદંડને ફ્રાન્સ અને બ્રિટન વચ્ચેના ઐતિહાસિક વાઇન વેપાર સાથે જોડે છે. બોર્ડેક્સના ઉત્પાદકો ઇંગ્લેન્ડમાં મોટા પ્રમાણમાં વાઇન નિકાસ કરતા હતા, જ્યાં બ્રિટિશરો ઇમ્પિરિયલ માપનો ઉપયોગ કરતા હતા જ્યારે ફ્રેન્ચ લિટરમાં માપતા હતા. મિલીની બોટલ બ્રિટિશ એકમો સાથે નજીકથી સુસંગત હતી, જેનાથી શિપિંગ અને વેપાર માટે જથ્થાની ગણતરી કરવી સરળ બની હતી.
બોટલનું કદ વાઇન સ્ટોરેજ માટે શા માટે મહત્વનું છે?
મિલીની બોટલ વાઇનને સંગ્રહિત કરવા અને તેને લંબાવવા માટે પણ આદર્શ માનવામાં આવે છે. પરંપરાગત રીતે કૉર્કથી સીલ કરવામાં આવતી, વાઇન બોટલની અંદર ફસાયેલા ઓક્સિજનના નાના જથ્થાને કારણે પરિપક્વ થાય છે. નિષ્ણાતો માને છે કે મિલીની બોટલ વાઇનના જથ્થા અને કૉર્કની નીચેની હવાના અવકાશ વચ્ચે સંતુલિત ગુણોત્તર પ્રદાન કરે છે, જે વાઇનને વધુ સુસંગત રીતે વૃદ્ધ થવામાં મદદ કરે છે.
વાઇનરીઓ શા માટે મિલી બોટલ પસંદ કરે છે?
નિષ્ણાતોના મતે, પેકિંગ અને પરિવહને મિલી બોટલને લોકપ્રિય રાખવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. એવું જાણવા મળ્યું છે કે મિલી બોટલનું કદ આર્થિક રીતે કાર્યક્ષમ હોવા છતાં વ્યક્તિઓ અને વ્યવસાયો માટે હેન્ડલ કરવામાં સરળ હતું. જેમ જેમ વિશ્વભરના વાઇન ઉત્પાદકો અને વેપારીઓએ તેને અપનાવ્યું, તેમ તેમ મિલીની બોટલ ઉદ્યોગના ધોરણ તરીકે વધુને વધુ સ્થાપિત થઈ.
અન્ય બોટલના કદ વિશે શું?
નિષ્ણાતોના મતે, મિલી ઉપરાંત અન્ય ઘણા બોટલ કદ પણ છે. અડધી બોટલમાં 375 મિલી હોય છે અને તેનો ઉપયોગ ઘણીવાર ડેઝર્ટ વાઇન અથવા નાના સર્વિંગ માટે થાય છે. મેગ્નમમાં 1.5 લિટર હોય છે, જે બે સ્ટાન્ડર્ડ બોટલ બરાબર છે.
મોટાભાગની વાઇન બોટલ ઘેરા કે લીલા રંગની શા માટે હોય છે?
આની પાછળ પણ એક ઇતિહાસ છે. 18મી સદીમાં, જ્યારે વાઇન સ્ટોરેજ માટે કાચની બોટલો વધુ સામાન્ય બની, ત્યારે બોટલો ઘણીવાર લીલા રંગની બહાર આવતી હતી. જ્યારે કેટલાક લોકો વિચારી શકે છે કે તે માર્કેટિંગનો નિર્ણય હતો, હકીકત એ છે કે, કાચ નિર્માતાઓ કાચા માલમાંથી લોખંડને સંપૂર્ણપણે દૂર કરી શકતા ન હતા, અને તેમને ગમતું હોય કે ન ગમતું હોય, કાચ લીલા રંગનો બની જતો હતો. બોટલો હજુ પણ ઘેરા કાચમાં પેક કરવામાં આવે છે કારણ કે વાઇન પ્રકાશ સાથે સારી રીતે ભળી શકતી નથી. નિષ્ણાતોના મતે, પ્રકાશ ઓક્સિડેશનને વેગ આપે છે અને વાઇનને ઝડપથી વૃદ્ધ બનાવે છે. ઘેરો કાચ કેટલો પ્રકાશ પસાર થાય છે તે ઘટાડે છે, જે ગુણવત્તા જાળવવામાં મદદ કરે છે. પ્રયોગોમાં જાણવા મળ્યું છે કે ઘેરી બોટલો માત્ર 8%–37% પ્રકાશ પસાર થવા દે છે, જ્યારે પારદર્શક બોટલો 90% થી વધુ પ્રકાશ પસાર થવા દે છે.
