AI શેરોની તેજી પર લાગી બ્રેક: Nvidia માંથી જેન્સન હુઆંગની હકાલપટ્ટી અને Anthropic ના IPO બાદ શેરબજારમાં કડાકો
અમેરિકન શેરબજાર માટે આ મહિનો અત્યંત કપરો સાબિત થઈ રહ્યો છે. એક તરફ Nvidia Corp. માંથી જેન્સન હુઆંગની ચોંકાવનારી હકાલપટ્ટી અને બીજી તરફ મિડટર્મ ચૂંટણીમાં ડેમોક્રેટ્સની નિર્ણાયક જીતને કારણે બજારમાં ભારે ઉથલપાથલ મચી ગઈ છે. રોકાણકારોને આશા હતી કે Anthropic PBC નો રેકોર્ડબ્રેક IPO બજારનો મૂડ સુધારશે, પરંતુ તેનાથી ઊલટું AI બિઝનેસના ભવિષ્ય પર નવા સવાલો ઊભા થયા છે. પરિણામે ટેક અને ચિપમેકર શેરોમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી અને Nasdaq 100 ઈન્ડેક્સ એક જ સપ્તાહમાં 10 ટકા ગગડી ગયો, જે માર્ચ 2020ના કોવિડ મહામારીના સમય પછીનું સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન છે.
Anthropic નો રેકોર્ડબ્રેક IPO પણ બજારનો વિશ્વાસ જીતવામાં નિષ્ફળ
આંકડાકીય દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો Anthropic નો IPO ઘણો સફળ રહ્યો હતો. કંપનીએ અપેક્ષા કરતા ઊંચા ભાવે શેર ઈશ્યૂ કર્યા હતા અને પ્રાઈવેટ પ્લેસમેન્ટ સાથે મળીને અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ મૂડી એકત્ર કરી હતી, જેણે જૂન મહિનામાં આવેલી SpaceX ની ડીલનો રેકોર્ડ પણ તોડી નાખ્યો હતો. લિસ્ટિંગ બાદ શેર શરૂઆતમાં ઝડપથી વધ્યો, પરંતુ તરત જ તેમાં ઘટાડો શરૂ થયો અને શુક્રવારના અંત સુધીમાં તે પોતાના ઈશ્યૂ પ્રાઈસથી માત્ર 6 ડોલર જ ઉપર રહ્યો હતો.
બ્લૂમબર્ગ ઈકોનોમિક્સના અર્થશાસ્ત્રી અન્ના વોંગે પોતાના રિપોર્ટમાં જણાવ્યું હતું કે Anthropic ના નાણાકીય આંકડા દર્શાવે છે કે AI કંપનીઓની પ્રાઈસિંગ પાવર (ભાવ નક્કી કરવાની ક્ષમતા) નબળી પડી રહી છે. કંપનીઓ જેટલો અબજો ડોલરનો ખર્ચ કરી રહી છે, તેટલી કમાણી ગ્રાહકો પાસેથી થઈ રહી નથી. આ ચિંતાને કારણે S&P 500 ઈન્ડેક્સ પણ ઓક્ટોબરની ટોચથી 12 ટકા તૂટીને કરેક્શન ઝોનમાં આવી ગયો છે.
Nvidia માં જેન્સન હુઆંગના વિવાદથી રોકાણકારોમાં ગભરાટ
બજારમાં સૌથી મોટો ફટકો Nvidia ના શેરમાં પડ્યો છે. 12 નવેમ્બરના રોજ કંપનીએ જેન્સન હુઆંગને પદ પરથી હટાવી દીધા હતા, કારણ કે તેમણે ચીન માટે જાસૂસી કરવાની શંકા ધરાવતી એક મહિલા સાથે અફેર હોવાની કબૂલાત કરી હતી. આ સમાચાર બાદથી Nvidia ના શેરમાં સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે. કંપનીના મજબૂત ત્રિમાસિક પરિણામો અને 150 અબજ ડોલરના શેર બાયબેકની જાહેરાત પણ વેચવાલી રોકી શકી નથી, કારણ કે હુઆંગના કાયમી ઉત્તરાધિકારી કોણ હશે તે અંગે અનિશ્ચિતતા યથાવત છે.
આ સપ્તાહે Nvidia ના શેર 23 ટકા તૂટ્યા છે, જે 2008 પછીનો સૌથી મોટો સાપ્તાહિક ઘટાડો છે. 6 ઓક્ટોબરની ઓલ-ટાઈમ હાઈ સપાટીથી આ શેર અત્યાર સુધીમાં 48 ટકા તૂટી ચૂક્યો છે. બીજી તરફ, તેની હરીફ કંપની AMD ના ચીન ખાતેના બિઝનેસ પર એક શોર્ટ સેલરે સવાલો ઉઠાવતા તેના શેરમાં પણ બે જ દિવસમાં 20 ટકાનો કડાકો બોલી ગયો હતો.
ચિપ અને સ્ટોરેજ કંપનીઓના શેરમાં મોટી ઉથલપાથલ
વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં AI ની માંગને કારણે જે સેમિકન્ડક્ટર અને સ્ટોરેજ શેરો આસમાને પહોંચ્યા હતા, તેમાં હવે ભારે ધોવાણ થયું છે:
ફિલાડેલ્ફિયા સેમિકન્ડક્ટર ઈન્ડેક્સ: વર્ષના પ્રથમ ભાગમાં બમણો થયા બાદ બીજા ભાગમાં 41 ટકા તૂટ્યો છે.
Sandisk Corp.: પ્રથમ છ મહિનામાં 857 ટકા ઉછળ્યા બાદ હવે 72 ટકા ગગડીને S&P 500 નો સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કરનાર શેર બન્યો છે.
Western Digital અને Micron: જૂનની ટોચથી Western Digital 65 ટકા અને Micron Technology પોતાના ઉચ્ચ સ્તરથી 50 ટકાથી વધુ તૂટી ચૂક્યા છે.
હવે આગળ શું? નિષ્ણાતોની રોકાણકારોને સલાહ
મિડટર્મ ચૂંટણીમાં ડેમોક્રેટ્સની જીત બાદ ડેટા સેન્ટરોના નિર્માણ પર નિયંત્રણો આવવાની ભીતિ વધી છે, જ્યારે આગામી મહિને ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરોમાં વધારાની શક્યતાએ કંપનીઓ માટે મૂડી ખર્ચ વધારવાની ચિંતા જગાવી છે. સ્ટ્રેટોસ ઈન્વેસ્ટમેન્ટ મેનેજમેન્ટના માલ્કમ પોલીના મતે, જ્યાં સુધી મૂડીની કિંમત સ્પષ્ટ ન થાય ત્યાં સુધી AI કંપનીઓના ઊંચા વેલ્યુએશન ટકી શકે તેમ નથી.
જોકે, વોલ સ્ટ્રીટના કેટલાક નિષ્ણાતો હજુ પણ આશાવાદી છે. સાયનોસ્યોર સ્ટ્રેટેજીસના બ્રાયન સ્મેડલીનું માનવું છે કે બજારમાં જે રીતે પહેલા જરૂર કરતા વધુ તેજી આવી હતી, તે જ રીતે અત્યારે જરૂર કરતા વધુ ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. ટૂંક સમયમાં વેચવાલી અટકશે કારણ કે AI ની માંગ હજુ પણ મજબૂત છે. હાલ પૂરતું જેની મોન્ટગોમરી સ્કોટના માર્ક લુશ્ચિનીએ રોકાણકારોને ઉતાવળ ન કરવા અને બજાર સ્થિર થાય તેની રાહ જોવાની સલાહ આપી છે.