ભારતમાં ખાનગી હેલ્થકેર ઉદ્યોગમાં અભૂતપૂર્વ વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે, જે સુલભતામાં સુધારો કરી રહી છે પરંતુ તે જ સમયે લાખો લોકોને ગંભીર સારવારથી વંચિત પણ કરી રહી છે. તાજેતરમાં મહારાષ્ટ્રના મિરાજ જેવા નાના શહેરોમાં પણ પાંચ કિલોમીટરના પટ્ટામાં 50 થી વધુ મલ્ટી-સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલો, ડાયગ્નોસ્ટિક સેન્ટરો અને હેલ્થ ક્લિનિક્સ ઉભરી આવ્યા છે, જે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં થયેલા ઝડપી વિસ્તરણનો પુરાવો છે.
આ ક્ષેત્રમાં હોસ્પિટલો દ્વારા દર ક્વાર્ટરમાં હજારો નવા બેડ ઉમેરીને, ડાયગ્નોસ્ટિક ચેઈન દ્વારા નાના શહેરોમાં વિસ્તરણ કરીને અને મેડિકલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ્સ દ્વારા જાહેર બજારોમાંથી કરોડો ડોલરનું ભંડોળ એકત્ર કરીને ઝડપી વિસ્તરણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. ઓગસ્ટની શરૂઆતમાં, ભારતની સૌથી મોટી મલ્ટી-સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલ, મણિપાલ હેલ્થે આ વર્ષના બીજા સૌથી મોટા IPO માં લગભગ એક અબજ ડોલરનું ભંડોળ એકત્ર કર્યું હતું, જે વૈશ્વિક ખાનગી ઇક્વિટી રોકાણકારો માટે પણ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યું છે.
જોકે, આ વૃદ્ધિના સિક્કાની બીજી બાજુ પણ છે. આ ખાનગી હોસ્પિટલો દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી આરોગ્ય સેવાઓ મોટાભાગના ભારતીયો માટે મોંઘી સાબિત થઈ રહી છે. ગંભીર બિમારીઓ માટેની સારવારનો ખર્ચ એટલો વધારે હોય છે કે ઘણા પરિવારોને દેવું કરવું પડે છે અથવા તેમની બચત ખર્ચ કરવી પડે છે. આનાથી આરોગ્ય સુવિધાઓની ઉપલબ્ધતા વધવા છતાં, ગુણવત્તાયુક્ત અને પરવડી શકે તેવી સારવાર મેળવવામાં અસમાનતા સર્જાઈ રહી છે.
આ પરિસ્થિતિ ભારતના આરોગ્ય ક્ષેત્ર માટે એક દ્વિધા ઊભી કરે છે. એક તરફ, આધુનિક તબીબી સુવિધાઓ અને નિષ્ણાતોની સંખ્યા વધી રહી છે, જે દેશની આરોગ્ય માળખાકીય સુવિધાઓને મજબૂત બનાવે છે. બીજી તરફ, આ સેવાઓની ઊંચી કિંમત ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના લોકોને જરૂરી સારવારથી વંચિત રાખી રહી છે. સરકાર અને નીતિ નિર્માતાઓ માટે આ એક મોટો પડકાર છે કે કેવી રીતે આ વૃદ્ધિને સમાવેશી બનાવી શકાય અને દરેક નાગરિકને સસ્તું અને ગુણવત્તાયુક્ત આરોગ્ય સેવાઓ પૂરી પાડી શકાય.
