છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં ચોમાસાની શરૂઆત થતાં જ વહીવટી તંત્ર એક્શન મોડમાં આવી ગયું છે. જિલ્લા કલેક્ટર ગાર્ગી જૈને સંખેડા અને બહાદરપુર વચ્ચે ઓરસંગ નદી પર બનાવવામાં આવેલા કામચલાઉ ડાયવર્ઝન પરથી તમામ પ્રકારના વાહન વ્યવહારને તાત્કાલિક અસરથી બંધ કરવાનું જાહેરનામું બહાર પાડ્યું છે. હવામાન વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવેલી ભારે વરસાદની આગાહીને ધ્યાનમાં રાખીને સંભવિત હોનારત કે અકસ્માત નિવારવા માટે આ તકેદારીનું પગલું લેવામાં આવ્યું છે. નદીમાં પાણીનું સ્તર અચાનક વધી જવાની સ્થિતિમાં આ ડાયવર્ઝન પરથી પસાર થવું જોખમી સાબિત થઈ શકે તેમ હોઈ, વહીવટી તંત્રએ સુરક્ષાને સર્વોચ્ચ અગ્રતા આપી છે.
આ સમગ્ર મામલાની પૃષ્ઠભૂમિ જોઈએ તો, ઓરસંગ નદી પર આવેલો આશરે ૫૦ વર્ષ જૂનો મુખ્ય બ્રિજ જર્જરિત થતાં તેના મજબૂતીકરણ (રીપેરીંગ) નું કામ છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચાલી રહ્યું છે. અંદાજે રૂ. ૧૨ કરોડના ખર્ચે થઈ રહેલી આ મજબૂતીકરણની કામગીરી હવે પૂર્ણતાના આરે છે. આ બ્રિજના સમારકામ દરમિયાન સંખેડા અને બહાદરપુર વચ્ચેનો વાહન વ્યવહાર ખોરવાય નહીં તે માટે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થારૂપે રૂ. ૨ કરોડના માતબર ખર્ચે આ કામચલાઉ ડાયવર્ઝન તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. જો કે, ચોમાસાના પ્રારંભે જ નદીમાં પૂરની સ્થિતિ સર્જાવાની ભીતિને પગલે આ ડાયવર્ઝન બંધ કરવું પડતાં સ્થાનિક વાહનચાલકો માટે મુશ્કેલી ઉભી થઈ છે.
કલેક્ટરના નવા આદેશ અનુસાર, હવે આ ડાયવર્ઝન પરથી નાના-મોટા કે ભારે માલવાહક (ભારદારી) વાહનો પસાર થઈ શકશે નહીં. આ ઉપરાંત, ઓરસંગ નદીના મુખ્ય બ્રિજ પર પણ ભારદારી વાહનોના પ્રવેશ પર અગાઉથી મૂકવામાં આવેલો પ્રતિબંધ યથાવત રાખવામાં આવ્યો છે. જો કે, તંત્ર દ્વારા રાહતના સમાચાર એ આપવામાં આવ્યા છે કે રીપેર થયેલા મુખ્ય બ્રિજ પરથી બાંધકામની સામગ્રી અને મશીનરી હટાવ્યા બાદ, ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં ત્યાંથી હલકા વાહનો (ટુ-વ્હીલર અને કાર) માટે અવરજવર શરૂ કરી દેવામાં આવશે. ત્યાં સુધી કલેક્ટરે અધિકારીઓને જાહેરનામાનો કડક અમલ કરવા અને સામાન્ય જનતાને આ માર્ગનો ઉપયોગ ન કરવા સખત તાકીદ કરી છે.
જાહેરનામું બહાર પડાયું: છોટાઉદેપુર કલેક્ટર ગાર્ગી જૈને વરસાદની આગાહીને પગલે ઓરસંગ નદીના ડાયવર્ઝન પર વાહન વ્યવહાર રોકવાનો આદેશ આપ્યો છે.
૫૦ વર્ષ જૂનો બ્રિજ: ઓરસંગ નદી પરના અડધી સદી જૂના બ્રિજને રૂ. ૧૨ કરોડના ખર્ચે નવું જીવનદાન આપવામાં આવી રહ્યું છે, જેનું કામ અંતિમ તબક્કામાં છે.
વૈકલ્પિક માર્ગ બંધ: બ્રિજના કામ દરમિયાન વાહનવ્યવહાર ચાલુ રાખવા રૂ. ૨ કરોડના ખર્ચે બનાવાયેલું ડાયવર્ઝન ચોમાસાને કારણે બંધ કરાયું.
પ્રતિબંધોની સ્થિતિ: ડાયવર્ઝન પર તમામ વાહનો માટે સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ છે, જ્યારે મુખ્ય રીપેર થઈ રહેલા બ્રિજ પર માત્ર ભારદારી (Heavy) વાહનો પર પ્રતિબંધ યથાવત છે.
ટૂંક સમયમાં રાહત: મુખ્ય બ્રિજ પરથી બાંધકામ સામગ્રી હટાવીને વહેલી તકે હલકા વાહનો માટે રસ્તો ખુલ્લો કરવાની વહીવટી ખાતરી આપવામાં આવી છે.
છોટાઉદેપુર જિલ્લો ભૌગોલિક દ્રષ્ટિએ નદીઓ અને કોતરોથી ઘેરાયેલો વિસ્તાર છે, જ્યાં ચોમાસા દરમિયાન ઓરસંગ નદીમાં આવતું પૂર દર વર્ષે હેડલાઇન્સ બને છે. પ૦ વર્ષ જૂનો બ્રિજ આ પંથકની જીવાદોરી સમાન છે જે સંખેડા અને બહાદરપુર જેવા મહત્વના વ્યાપારી કેન્દ્રોને જોડે છે. રૂ. ૧૨ કરોડનું આ મજબૂતીકરણ પ્રોજેક્ટ ભવિષ્યમાં આગામી ૨૫-૩૦ વર્ષ સુધી આ માર્ગ પર પરિવહન સુરક્ષિત કરશે. રૂ. ૨ કરોડના ખર્ચે બનેલા ડાયવર્ઝનને બંધ કરવાનો નિર્ણય કડવો છે પરંતુ ભૂતકાળમાં ડાયવર્ઝન ધોવાઈ જવાની બનેલી ઘટનાઓમાંથી બોધપાઠ લઈને લેવામાં આવ્યો છે.
ભવિષ્યની દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, જ્યાં સુધી મુખ્ય બ્રિજ હલકા વાહનો માટે શરૂ નહીં થાય ત્યાં સુધી સ્થાનિક વેપાર અને રોજિંદા મુસાફરોને લાંબો રૂટ લેવો પડશે, જેનાથી પરિવહન ખર્ચ વધશે. જો કે, કલેક્ટર ગાર્ગી જૈન દ્વારા લેવાયેલો આ આગોતરો નિર્ણય પૂરની સ્થિતિમાં માનવજીવન અને વાહનો તણાઈ જવાની મોટી હોનારતોને રોકવામાં ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે. વહીવટી તંત્ર દ્વારા બ્રિજ વહેલી તકે શરૂ કરવાની કવાયત દર્શાવે છે કે સરકાર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને પબ્લિક સેફ્ટી વચ્ચે યોગ્ય સંતુલન જાળવી રહી છે.
છોટાઉદેપુર જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા ઓરસંગ નદીના ડાયવર્ઝન પર વાહન વ્યવહાર બંધ કરવાનો નિર્ણય ચોમાસાની આફત સામે આપત્તિ વ્યવસ્થાપન (Disaster Management) નું એક ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ છે. રૂ. ૧૪ કરોડના કુલ ખર્ચે (બ્રિજ + ડાયવર્ઝન) થઈ રહેલી આ કામગીરી પંજાબ કે અન્ય રાજ્યોની જેમ ગુજરાતના સ્થાનિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટની ગતિ દર્શાવે છે. જનતાએ વહીવટી તંત્રના આ જાહેરનામાને સહકાર આપીને વૈકલ્પિક માર્ગોનો આશ્રય લેવો જોઈએ જેથી કોઈ અનિચ્છનીય ઘટનાથી બચી શકાય.
