હિન્દુ ધર્મમાં ગણેશ ચતુર્થીનું પર્વ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે ભક્તો શ્રદ્ધાપૂર્વક બાપ્પાને પોતાના ઘરે લાવે છે અને દસ દિવસ સુધી ગણેશોત્સવની ધામધૂમથી ઉજવણી કરે છે. આ લેખમાં આપણે 2026માં ગણેશ ચતુર્થી ક્યારે છે, પૂજાનો શુભ સમય કયો છે અને બાપ્પાના વિસર્જનની તારીખ શું છે તે વિગતવાર જાણીશું.
ગણેશ ચતુર્થીનો ઉત્સવ મહારાષ્ટ્ર, ગોવા, કર્ણાટક, તેલંગાણા અને ગુજરાત સહિત સમગ્ર દેશમાં અત્યંત ભક્તિભાવપૂર્વક ઉજવવામાં આવે છે. હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર, દર વર્ષે ભાદરવા મહિનાના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થી તિથિથી ગણેશ ચતુર્થીનો પ્રારંભ થાય છે અને ચતુર્દશી તિથિએ તેનું સમાપન થાય છે. 2026માં, ગણેશ ચતુર્થી 14 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થઈને 25 સપ્ટેમ્બર સુધી ચાલશે, જે દસ દિવસીય ઉત્સવનો માહોલ સર્જશે.
આ વર્ષે ગણેશ ચતુર્થીની તારીખને લઈને ભક્તોમાં થોડી મૂંઝવણ જોવા મળી રહી છે. સામાન્ય રીતે ગણેશ ચતુર્થી હરતાલિકા તીજના બીજા દિવસે આવે છે, પરંતુ 2026માં આ બંને તહેવારો એક જ દિવસે, એટલે કે 14 સપ્ટેમ્બરના રોજ આવી રહ્યા છે. તેનું કારણ એ છે કે 14 સપ્ટેમ્બરે સૂર્યોદય સમયે તૃતીયા તિથિ રહેશે, અને સૂર્યોદય પછી ચતુર્થી તિથિનો પ્રારંભ થશે. ગણેશ ચતુર્થીની પૂજા મધ્યાહન કાળમાં કરવી શુભ માનવામાં આવે છે, જે 14 સપ્ટેમ્બરના રોજ ઉપલબ્ધ છે. આથી, ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર, ગણેશ ચતુર્થીનો તહેવાર 14 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ ઉજવવો યોગ્ય રહેશે.
ગણેશ ચતુર્થીના પાવન અવસરે બાપ્પાની સ્થાપના, પૂજા વિધિ અને વિસર્જનનું વિશેષ મહત્વ છે. ભક્તો આ દસ દિવસો દરમિયાન વિવિધ પૂજા-અર્ચના, આરતી અને ભજનો દ્વારા ગણેશજીને પ્રસન્ન કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન મોદક અને લાડુ જેવા પ્રસાદ અર્પણ કરવામાં આવે છે અને ઘરો તથા પંડાલોને શણગારવામાં આવે છે. ગણેશજીને વિઘ્નહર્તા અને સુખકર્તા દેવતા માનવામાં આવે છે, અને તેમની પૂજા કરવાથી જીવનના અવરોધો દૂર થાય છે અને સુખ-સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે તેવી માન્યતા છે. આથી, શ્રદ્ધાળુઓ આ પર્વને ભક્તિ અને ઉત્સાહ સાથે ઉજવે છે.
