દિલ્હીની જવાહરલાલ નેહરુ યુનિવર્સિટી (JNU) અને જામિયા મિલિયા ઇસ્લામિયા (Jamia Millia Islamia) માં તાજેતરમાં સામે આવેલી વિવાદાસ્પદ ગ્રેફિટીને કારણે મોટો રાજકીય વિવાદ સર્જાયો છે. આ ઘટનાઓમાં યુનિવર્સિટી પરિસરમાં ઉમર ખાલિદની મુક્તિ, નક્સલબારીના સમર્થન અને 'ફ્રી કાશ્મીર' જેવા સૂત્રોચ્ચાર લખવામાં આવ્યા હતા, જેણે શિક્ષણ જગતમાં ભારે ચર્ચા જગાવી છે.
JNU માં શું બન્યું?
JNU માં દિવાલો પર ઉમર ખાલિદની મુક્તિની માગણી કરતા અને નક્સલબારીના સમર્થનમાં સૂત્રોચ્ચાર જોવા મળ્યા હતા, તેમજ વીર સાવરકરના ચિત્ર નજીક વાંધાજનક લખાણ પણ મળી આવ્યું હતું. આ ઘટના બાદ અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદ (ABVP) એ ડાબેરી વિદ્યાર્થી સંગઠનો પર કેમ્પસની સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડવાનો અને શૈક્ષણિક વાતાવરણને ખલેલ પહોંચાડવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. ABVP એ દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહીની માંગ કરી છે. JNU પ્રશાસને આ મામલે આંતરિક તપાસ શરૂ કરી છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કેમ્પસની શાંતિ ભંગ કરવાના કોઈપણ પ્રયાસને સાંખી લેવામાં આવશે નહીં. આ ઘટનાઓએ યુનિવર્સિટીમાં તણાવ વધાર્યો છે.
જામિયા યુનિવર્સિટીમાં વિવાદની સ્થિતિ
આવા જ પ્રકારનો તણાવ જામિયા મિલિયા ઇસ્લામિયામાં પણ જોવા મળ્યો હતો, જ્યાં શર્જીલ ઇમામના સમર્થનમાં અને 'ફ્રી કાશ્મીર'ની માંગણી કરતા સૂત્રોચ્ચાર જોવા મળ્યા હતા. આ સૂત્રોચ્ચાર વિદ્યાર્થી સંઘની ચૂંટણીઓ ફરીથી શરૂ કરવાની માંગણી કરતા વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે દેખાયા હતા. જામિયા પ્રશાસને કેટલાક રાજકીય નેતાઓ પર ગેરકાયદેસર રીતે પ્રવેશ કરવા અને અશાંતિ ભડકાવવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. જોકે, વિરોધ પક્ષોએ રાષ્ટ્રવિરોધી સૂત્રોચ્ચાર લગાવવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને શાસક પક્ષ પર જાણી જોઈને ઉશ્કેરણી કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. આ ઘટનાઓએ બંને યુનિવર્સિટીઓમાં રાજકીય અને સામાજિક તણાવમાં વધારો કર્યો છે.
વિવાદનું કારણ શું છે?
આ વિવાદનું મુખ્ય કારણ યુનિવર્સિટી પરિસરમાં રાજકીય અને વૈચારિક મતભેદોનું પ્રદર્શન છે, જે ઘણીવાર સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર કેન્દ્રિત હોય છે. વિદ્યાર્થી સંગઠનો વચ્ચેની પ્રતિસ્પર્ધા અને રાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પરના ભિન્ન મંતવ્યો આ પ્રકારની ઘટનાઓ માટે જવાબદાર છે. યુનિવર્સિટીઓ શિક્ષણનું કેન્દ્ર હોવા છતાં, તેઓ ઘણીવાર રાજકીય પ્રવૃત્તિઓનું અખાડો બની જાય છે, જેના કારણે શૈક્ષણિક વાતાવરણ પર નકારાત્મક અસર પડે છે. આ ઘટનાઓ કેમ્પસમાં શાંતિ અને સુરક્ષા જાળવવા માટે પ્રશાસન સામે એક મોટો પડકાર ઊભો કરે છે.
