નરેન્દ્ર દવે(અમદાવાદ એક્સપ્રેસ ન્યુઝ રિપોર્ટર): નવાબી નગરી જૂનાગઢના નાગરિકો હવે પરંપરાગત ઔષધોની સાથે એક અત્યંત પ્રભાવશાળી અને પ્રાચીન જીવનશૈલી તરફ ઝડપથી વળી રહ્યા છે. ગરવા ગિરનારની ગોદમાં વસેલા આ શહેરમાં અત્યારે આશરે ૧૫૦ જેટલા યોગ ક્લાસ સંપૂર્ણ ક્ષમતા સાથે કાર્યરત છે, જેમાં હજારોની સંખ્યામાં સ્થાનિક લોકો જોડાઈ રહ્યા છે. રોજિંદા જીવનની ભાગદોડ, આધુનિક સમયનો માનસિક તણાવ અને શારીરિક શિથિલતાના કારણે લોકોએ હવે યોગને પોતાના જીવનનો એક અનિવાર્ય હિસ્સો બનાવી દીધો છે. આ જનજાગૃતિ દર્શાવે છે કે જૂનાગઢવાસીઓ પોતાના સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે કેટલા ગંભીર બન્યા છે.
વધતી જતી બીમારીઓ અને બેઠાડુ જીવનશૈલીના આ દોરમાં જૂનાગઢના દરેક ખૂણે સવાર-સાંજ યોગાસનોનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. સ્થાનિક સ્તરે થઈ રહેલા આ વ્યાપક સકારાત્મક બદલાવમાં સરકારી પ્રયાસો અને સામાજિક સંસ્થાઓનું યોગદાન પણ એટલું જ મહત્વનું સાબિત થયું છે.
રોગો સામે રામબાણ ઈલાજ: ચેતનાબેન ગજેરાનું વિશ્લેષણ
ગુજરાત રાજ્ય યોગ બોર્ડ સાથે સીધા જોડાયેલા અને વિસ્તારના ઝોન કો-ઓર્ડિનેટર ચેતનાબેન ગજેરાએ આ સંદર્ભે વ્યાપક વિગતો આપતા જણાવ્યું હતું કે, આજના સમયમાં લોકો માનસિક શાંતિ અને શારીરિક સુદ્રઢતા માટે યોગ તરફ આકર્ષાયા છે. ડાયાબિટીસ, અતિશય સ્થૂળતા, પેટના અસાધ્ય દર્દો અને હૃદય રોગ જેવી ગંભીર સમસ્યાઓથી પીડાતા દર્દીઓ માટે યોગ હવે એકમાત્ર ભરોસાપાત્ર વિકલ્પ તરીકે ઉભરી આવ્યો છે. દવાઓના ભારે ડોઝ લેવાને બદલે લોકો કુદરતી ઉપચાર અને શારીરિક શ્રમને વધુ મહત્વ આપી રહ્યા છે.
યોગ માત્ર વજન ઘટાડવા કે શરીરને લવચીક બનાવવા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે આંતરિક અવયવોની કાર્યક્ષમતા વધારે છે. શહેરમાં ચાલી રહેલા તમામ ૧૫૦ ક્લાસમાં લાયકાત ધરાવતા તાલીમબદ્ધ યોગ કોચ અને ટ્રેનર્સ દ્વારા વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી તાલીમ આપવામાં આવે છે. આ ક્લાસ શહેરના દરેક વોર્ડ અને સોસાયટીઓ સુધી વિસ્તરેલા હોવાથી સામાન્ય વર્ગના લોકો પણ તેનો વિનામૂલ્યે કે નજીવા દરે લાભ ઉઠાવી રહ્યા છે.
સંકલન અને વિશેષ શિબિરોનું આયોજન
જૂનાગઢ મહાનગરપાલિકાના કો-ઓર્ડિનેટર વૈશાલીબેન ચુડાસમા અત્યારે આ તમામ વોર્ડ કક્ષાના યોગ ક્લાસનું જરૂરી સંકલન ખૂબ જ સુવ્યવસ્થિત રીતે કરી રહ્યા છે. કયા વિસ્તારમાં કેવા પ્રકારના સાધનો કે ટ્રેનરની જરૂરિયાત છે, તેનું સતત મોનિટરિંગ કરવામાં આવે છે. આ આયોજનબદ્ધ કામગીરીના કારણે જ ગૃહિણીઓથી લઈને નોકરિયાત વર્ગ અને સિનિયર સિટિઝન્સ પણ પોતાની અનુકૂળતા મુજબના સમયના ક્લાસ પસંદ કરી શક્યા છે.
નોંધવા જોગ છે કે, આ વર્ગોમાં માત્ર નિયમિત યોગાસન અને પ્રાણાયામ જ નથી કરાવવામાં આવતા, પરંતુ નાગરિકોને સંપૂર્ણ આરોગ્યપ્રદ આહાર-વિહાર અને જીવનશૈલી માટેનું ચોક્કસ માર્ગદર્શન પણ પૂરું પાડવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, સમયાંતરે નેચરોપેથી (પ્રાકૃતિક ઉપચાર), ડિટોક્સિફિકેશન કેમ્પ અને ધ્યાન યોગ શિબિરોનું વિશેષ આયોજન કરવામાં આવે છે. આ પ્રકારની શિબિરો નાગરિકોને માનસિક તણાવમાંથી મુક્તિ અપાવવામાં ખૂબ જ કારગર સાબિત થઈ રહી છે.
વડાપ્રધાનની પ્રેરણા અને સ્વસ્થ ગુજરાત અભિયાન
ગુજરાત સરકાર દ્વારા વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદીની દીર્ઘદ્રષ્ટિ અને પ્રેરણાથી રાજ્યવ્યાપી 'સ્વસ્થ ગુજરાત, મેદસ્વિતા મુક્ત અભિયાન' જોરશોરથી ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. ટેકનોલોજીના અતિરેક અને શારીરિક શ્રમના અભાવે ખાસ કરીને યુવા પેઢીમાં મેદસ્વિતાનું પ્રમાણ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યું છે. આ સ્થૂળતા જ આગળ જતાં બ્લડ પ્રેશર અને હાર્ટ અટેક જેવી જીવલેણ બીમારીઓનું મૂળ બને છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિને ડામવા માટે જનજાગૃતિ કેળવવી અત્યંત આવશ્યક બની ગઈ હતી.
ગુજરાત રાજ્ય યોગ બોર્ડ આ અભિયાનને છેવાડાના માનવી સુધી પહોંચાડવા માટે કટિબદ્ધ છે. જૂનાગઢમાં જે રીતે લોકો સવારે બગીચાઓ, સામાજિક હોલ અને ખુલ્લા મેદાનોમાં યોગ કરતા જોવા મળે છે, તે આ અભિયાનની સફળતાની જીવતીજાગતી સાબિતી છે. વહીવટી તંત્ર દ્વારા પણ આવા ક્લાસ ચલાવવા માટે સરકારી ભવનો કે સ્કૂલોના હોલ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહ્યા છે, જેથી ચોમાસા કે શિયાળાની ઋતુમાં પણ સાતત્ય જળવાઈ રહે.
ભવિષ્યની પેઢી અને માનસિક તંદુરસ્તીનો રોડમેપ
વર્તમાન સમયમાં માત્ર મોટી ઉંમરના લોકો જ નહીં, પરંતુ શાળા અને કોલેજ જતા વિદ્યાર્થીઓ પણ એકાગ્રતા વધારવા માટે યોગ ક્લાસમાં જોડાઈ રહ્યા છે. ટ્રેનર્સના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રાણાયામ અને ધ્યાનની નિયમિત પ્રેક્ટિસથી વિદ્યાર્થીઓની સ્મરણશક્તિમાં નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળ્યો છે. વાલીઓ પણ હવે પોતાના બાળકોને મોબાઈલ સ્ક્રીનથી દૂર રાખીને આવા સકારાત્મક વાતાવરણ તરફ વાળી રહ્યા છે.
જૂનાગઢમાં શરૂ થયેલી આ યોગની લહેર આગામી દિવસોમાં સમગ્ર સોરઠ પંથકમાં વ્યાપે તેવા પ્રયાસો હાથ ધરવામાં આવી રહ્યા છે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં પણ ટૂંક સમયમાં આવા મંડળો શરૂ કરવાનું આયોજન હોવાનું સૂત્રો પાસેથી જાણવા મળ્યું છે. તંદુરસ્ત સમાજની રચના માટે દરેક નાગરિક યોગને અપનાવે તે જ આ અભિયાનનો મુખ્ય ધ્યેય છે.
