દિલ્હીઃ ભારતમાં બનેલી દૂષિત કફ સિરપ (Cough Syrup) ને કારણે દેશ અને વિદેશમાં બાળકોના ગંભીર મોતના કિસ્સાઓથી ખળભળાટ મચી ગયો છે. એક વિશેષ મીડિયા રિપોર્ટ આ ફાર્મા કાંડ (Pharma Scandal) ની ઊંડી તપાસ કરે છે, જેમાં દવા બનાવતી કંપનીઓ દ્વારા ખર્ચ ઘટાડવા માટે સુરક્ષિત ઘટકોને બદલે ઝેરી ઔદ્યોગિક રસાયણોનો (Industrial Chemicals) ઉપયોગ થતો હોવાનું બહાર આવ્યું છે. નિષ્ણાતના મતે, "તે બાળકો મૃત્યુ પામ્યા કારણ કે તેમને ઝેર આપવામાં આવ્યું હતું." આ તપાસે દેશની દવા નિયમનકારી સંસ્થાઓની રેગ્યુલેટરી નિષ્ફળતા (Regulatory Failure) અને કાયદાકીય ક્ષતિઓને ઉજાગર કરી છે.
શું છે કફ સિરપથી થયેલા બાળકોના મોતના કિસ્સા?
આ કિલર કફ સિરપ (Killer Cough Syrup) કેસમાં મુખ્યત્વે બે ઝેરી રસાયણો જવાબદાર છે: Diethylene Glycol (DEG) અને Ethylene Glycol (EG). ઉત્પાદકો Propylene Glycol જેવા સુરક્ષિત ઘટકોને બદલે આ ઝેરી ઔદ્યોગિક રસાયણોનો ગેરકાયદેસર રીતે ઉપયોગ કરતા હતા, જે સીધો આર્થિક ફાયદો મેળવવાની લાલચ દર્શાવે છે.
કયા કયા કિસ્સા સામે આવ્યા?
મીડિયા રિપોર્ટ આ કૌભાંડમાં સંકળાયેલા અનેક દુર્ઘટનાઓને પ્રકાશિત કરે છે, જે ભારતના ફાર્મા ઉદ્યોગ પર ગંભીર સવાલો ઊભા કરે છે:
મધ્ય પ્રદેશ અને જમ્મુ-કાશ્મીર: મધ્ય પ્રદેશમાં Srisan Pharma ની 'Cold Rift' સિરપ અને જમ્મુ-કાશ્મીરમાં Digital Vision કંપનીના ઉત્પાદનોને કારણે બાળકોના મોત થયા હોવાના ચોક્કસ અહેવાલો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય કિસ્સા: આ કૌભાંડ વૈશ્વિક સ્તરે પહોંચ્યું છે. ગામ્બિયા (Gambia) અને ઉઝબેકિસ્તાન (Uzbekistan) જેવા દેશોમાં Maiden Pharma અને Marion Biotech જેવી ભારતીય કંપનીઓની કફ સિરપને કારણે બાળકોના કરુણ મોત થયા છે.
રેગ્યુલેટરી ક્ષતિઓ અને પડકારો
આ ઘટનાઓએ ભારતીય ડ્રગ રેગ્યુલેટરી સિસ્ટમની ગંભીર ખામીઓ ખુલ્લી પાડી છે.
નિરીક્ષણનો અભાવ: CDSCO અને રાજ્ય ડ્રગ કંટ્રોલર્સ (State Drug Controllers) જેવી નિયમનકારી સંસ્થાઓ દ્વારા દેખરેખમાં મોટી ખામીઓ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ્સમાં અસ્વચ્છ પરિસ્થિતિઓ આ દુર્ઘટનાઓ માટે જવાબદાર છે.
કાયદાકીય છટકબારી: 'Drugs and Cosmetics Act, 1940' જેવા વર્તમાન કાયદાઓ આ પ્રકારની પુનરાવર્તિત દુર્ઘટનાઓને રોકવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે. આ રિપોર્ટ કડક કાયદા અને નિયમો લાગુ કરવાની તાત્કાલિક જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે, જેથી બાળકોના જીવનને જોખમમાં મૂકતા આવા કૃત્યોને અટકાવી શકાય.
