મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર અને ચૂંટણી કમિશનરો સુખબીર સિંહ સંધૂ તથા વિવેક જોશી વચ્ચે શનિવારે બપોરે ૩ વાગ્યે નિર્વાચન સદન ખાતે બેઠક યોજાઈ હતી. પંચે મતદાર યાદી સુધારણા પ્રક્રિયા અને આંતરિક વિવાદો અંગે સત્તાવાર નવેસરથી વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે.
અહેમદાબાદ એક્સપ્રેસ અનુસાર, ચૂંટણી પંચે SIR પ્રક્રિયા માટે ફોર્મ ૬, ECINET પોર્ટલ અને આઈટી વિભાગની કામગીરી અંગે સ્પષ્ટ ઉત્તરો આપ્યા છે. વિપક્ષી દળો દ્વારા આંતરિક મતભેદો મુદ્દે ઉઠાવાયેલા સવાલો વચ્ચે પંચે વહીવટી પારદર્શિતા વધારવા નવી વ્યવસ્થા જાહેર કરી છે.
ચૂંટણી પંચે પોઈન્ટ-બાય-પોઈન્ટ સ્પષ્ટતા આપતા જણાવ્યું કે ફોર્મ ૬ સાથે જોડાતા ડિક્લેરેશનને સુપ્રીમ કોર્ટે માન્ય રાખ્યું છે. ૨૪ જૂન ૨૦૨૫ના રોજ જાહેર થયેલો SIRનો મૂળ આદેશ આખા પંચની સર્વસંમતિથી જ મંજૂર કરાયો હતો. ECINET પોર્ટલની સુરક્ષા ચકાસવા આઈઆઈટી અથવા આઈઆઈઆઈટીના સ્વતંત્ર નિષ્ણાતની સમિતિ રચવામાં આવશે.
કેબિનેટ સેક્રેટરીને લખાયેલા પત્ર મુદ્દે પંચે સ્પષ્ટતા કરી કે આ વિષય માત્ર ડેપ્યુટેશન પર રહેલા એક અધિકારીની કામગીરી પૂરતો સીમિત હતો. ગોવાના ૯૭ મતદારોના કેસમાં ૮૧ લોકોએ ફોર્મ ૬ ભરી દીધા હોવાનું પણ નિર્વાચન સદને ઉમેર્યું હતું.
દિલ્હીમાં SIR પ્રક્રિયા માટે દાવો અને વાંધા રજૂ કરવાની સમયસીમા ૩૦ ઓક્ટોબર સુધી અને નિકાલની મુદત ૩૦ નવેમ્બર સુધી લંબાવવામાં આવી છે. મહારાષ્ટ્ર માટે આ મુદતો અનુક્રમે ૧૨ ઓક્ટોબર અને ૧૦ નવેમ્બર કરવામાં આવી છે.
ચૂંટણી પંચના તમામ નિર્ણયો ત્રણ સભ્યોની સર્વસંમતિથી લેવાયા.
SIR અંતર્ગત ફોર્મ ૬ની કાનૂની માન્યતા સુપ્રીમ કોર્ટે બહાલ રાખી.
ECINET પોર્ટલ સમીક્ષા માટે IIT નિષ્ણાતોની સમિતિ ગઠિત થશે.
દિલ્હીમાં દાવાદારી અને વાંધા અરજીની મુદત ૩૦ ઓક્ટોબર સુધી લંબાવાઈ.
મહારાષ્ટ્રમાં સુધારણા પ્રક્રિયાની આખરી તારીખ ૧૨ ઓક્ટોબર નક્કી કરાઈ.
શું છે ચૂંટણી પંચ આંતરિક વિવાદ અને SIR સમયરેખા?
ચૂંટણી પંચે ૨૪ જૂન ૨૦૨૫ના રોજ દેશભરમાં મતદાર યાદીની ખાસ સંક્ષિપ્ત સુધારણા શરૂ કરવાનો આદેશ જારી કર્યો હતો. ત્યારબાદ ૨૩ સપ્ટેમ્બરના રોજ સમાચાર અહેવાલો દ્વારા કમિશનરો વચ્ચે આંતરિક મતભેદ હોવાના દવાઓ સામે આવ્યા હતા.
વિપક્ષની માંગ અને ચૂંટણી પંચ સ્પષ્ટતા કેમ મહત્વની છે?
અંતર્ગત આંતરિક ચર્ચાઓને લોકશાહી પ્રક્રિયા ગણાવી પંચે વહીવટી મજબૂતી માટે હવેથી બેઠકના એજન્ડા અગાઉથી મોકલવાનું નક્કી કર્યું છે. વિપક્ષી પક્ષો દ્વારા મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના રાજીનામાની માંગ વચ્ચે પંચે સ્પષ્ટ કર્યું કે નિર્ણયો હંમેશા સામૂહિક રીતે જ લેવાય છે.
અમદાવાદ એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ રાજ્યના રાજકીય વર્તુળો પણ આ સુધારણા પ્રક્રિયા પર નજર રાખી રહ્યા છે.
આગામી દિવસોમાં દિલ્હી અને મહારાષ્ટ્રમાં લંબાવવામાં આવેલી નવી સમયસીમા મુજબ મતદાર યાદી આખરી કરવામાં આવશે. ચૂંટણી પંચે આંતરિક સમિતિઓની ભલામણો આધારે ટેકનોલોજીકલ પ્રક્રિયા વધુ પારદર્શક બનાવીને ચૂંટણી પંચ સ્પષ્ટતા સાથે લોકશાહી માળખાને મજબૂત કરવાનો નિર્ધાર વ્યક્ત કર્યો છે.