ભારતની સૌથી મોટી અને જાણીતી તિહાર જેલમાં એક મહિલા મનોવિજ્ઞાન ઇન્ટર્ન તરીકે કામ કરવું એ કોઈ સામાન્ય અનુભવ નથી. ગાઝિયાબાદની એક યુવતી, જેનું નામ કાહલી છે, તેણે તિહાર જેલના પુરુષ યુનિટમાં બે અઠવાડિયા વિતાવ્યા અને તેના અનુભવોને LinkedIn પર શેર કર્યા. આ અનુભવમાં તેણે અનેક મુશ્કેલીઓનો સામનો કર્યો, પરંતુ સાથે જ ઘણું શીખવાની તક પણ મળી. આ લેખમાં આપણે જાણીશું કે તિહાર જેલના પુરુષ યુનિટમાં એકમાત્ર મહિલા ઇન્ટર્ન તરીકે કામ કરવું કેવું હતું, તેની દૈનિક પ્રવૃત્તિઓ શું હતી અને તેણે કઈ ચોંકાવનારી હકીકતોનો સામનો કર્યો.
તિહાર જેલના પુરુષ યુનિટમાં ઇન્ટર્નશિપ
તિહાર જેલ એ ભારતનું સૌથી મોટું જેલ સંકુલ છે, જે દિલ્હીમાં આવેલું છે. આ જેલમાં હજારો કેદીઓ અને અલગ-અલગ યુનિટ્સ છે, જેમાંથી એક પુરુષ યુનિટ છે. કાહલીએ આ યુનિટમાં એકમાત્ર મહિલા ઇન્ટર્ન તરીકે કામ કર્યું. તેનું કામ મનોવિજ્ઞાન ઇન્ટર્ન તરીકે કેદીઓ સાથે વાતચીત કરવું, તેમના મનોવૈજ્ઞાનિક અહેવાલો તૈયાર કરવા અને ડોક્ટરોની પૂછપરછમાં સહાય કરવાનું હતું. પરંતુ આ કામ એટલું સરળ નહોતું. તેમણે કહ્યું કે શરૂઆતમાં ગભરાટ લાગ્યો, કારણ કે તે એક એવા વાતાવરણમાં હતી જ્યાં બધા પુરુષો હતા. જોકે, વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓ અને ગાર્ડ્સના સહયોગથી તેમણે પોતાનું કામ શરૂ કર્યું.
દૈનિક પડકારો અને મુશ્કેલીઓ
કાહલીએ જણાવ્યું કે તિહાર જેલમાં ઇન્ટર્ન્સ માટે કોઈ માળખાગત માર્ગદર્શિકા નથી. આવી સ્થિતિમાં, ઘણીવાર તેમને પોતાની રીતે કામ કરવું પડતું હતું. કેદીઓ સાથે વાતચીત કરવી એ પણ એક પડકાર હતો. કેટલાક કેદીઓ ચૂપ રહેતા, જ્યારે કેટલાક આશ્ચર્યથી તેમને જોતા રહેતા. શરૂઆતમાં આ વાતાવરણ વિચિત્ર લાગ્યું, પરંતુ ધીમે ધીમે તેઓએ આ વાતાવરણમાં ઢળી ગયા. તેમણે એ પણ જણાવ્યું કે ગાર્ડ્સની મદદ ઘણીવાર લેવી પડતી હતી, ખાસ કરીને જ્યારે કોઈ કેદી વાતચીતમાં સહકાર ન આપતો હતો. આ ઉપરાંત, મનોવૈજ્ઞાનિક અહેવાલો તૈયાર કરવા માટે ઘણી મહેનત અને ધીરજની જરૂર હતી.
સહયોગ અને સમર્થન
જેલના કઠિન વાતાવરણમાં પણ કાહલીને વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓ અને સ્ટાફ તરફથી ઘણો સહયોગ મળ્યો. તેમણે જણાવ્યું કે આ સમર્થનના કારણે જ તેઓ આટલા પડકારજનક વાતાવરણમાં કામ કરી શક્યા. વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ તેમને દરેક પગલે માર્ગદર્શન આપ્યું અને ગાર્ડ્સે પણ સુરક્ષા અને સહાય પૂરી પાડી. આ સહયોગથી તેમનો આત્મવિશ્વાસ વધ્યો અને તેઓએ પોતાના કામમાં નિપુણતા મેળવી. તેમણે એ પણ જણાવ્યું કે આ અનુભવે તેમને મનોવિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં નવી આંતરદૃષ્ટિ આપી, જે તેમના ભવિષ્યના કાર્ય માટે ઉપયોગી થશે.
શીખવાની તકો
કાહલીએ જણાવ્યું કે તિહાર જેલમાં કામ કરવું મુશ્કેલ હોવા છતાં, તેમને ઘણું શીખવાનું મળ્યું. તેમણે કેદીઓના વર્તન, તેમના માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને જેલની સુધારણા પ્રક્રિયા વિશે ઊંડી સમજ મેળવી. આ અનુભવે તેમને ધીરજ, સહનશીલતા અને વ્યાવસાયિક અભિગમ શીખવ્યો. તેમણે એ પણ જણાવ્યું કે જેલની અંદરનું વાતાવરણ બહારની દુનિયાથી તદ્દન અલગ છે, અને આવા વાતાવરણમાં કામ કરવાથી તેમની મનોવૈજ્ઞાનિક કુશળતા વધી. આ ઉપરાંત, તેમણે ટીમ વર્ક અને સંચાર કૌશલ્યો પણ વિકસાવ્યા, જે તેમના કારકિર્દી માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
ઇન્ટર્ન્સ માટે ટિપ્સ
કાહલીએ તિહાર જેલમાં ઇન્ટર્નશિપ કરવા ઇચ્છતા લોકો માટે કેટલીક મહત્વની ટિપ્સ પણ શેર કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે ધીરજ રાખવી ખૂબ જરૂરી છે, કારણ કે જેલની સિસ્ટમ હજુ વિકાસશીલ છે. તેમણે દસ્તાવેજીકરણ માટે ગેટ નંબર 3 નો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપી. આ ઉપરાંત, જો કોઈ સંશોધન કરવા માંગે છે, તો તેના માટે પરવાનગી લેવી જરૂરી છે. તેમણે એ પણ જણાવ્યું કે આવા વાતાવરણમાં કામ કરવા માટે માનસિક રીતે તૈયાર રહેવું જોઈએ. આ ટિપ્સ નવા ઇન્ટર્ન્સ માટે ખૂબ ઉપયોગી બની શકે છે.
તિહાર જેલના પુરુષ યુનિટમાં એક મહિલા મનોવિજ્ઞાન ઇન્ટર્ન તરીકે કામ કરવું એ એક અનોખો અને પડકારજનક અનુભવ હતો. કાહલીના અનુભવો દર્શાવે છે કે આવા વાતાવરણમાં કામ કરવા માટે ધીરજ, સમર્પણ અને માનસિક તૈયારીની જરૂર છે. તેમની પોસ્ટે સોશિયલ મીડિયા પર લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે અને ઘણા લોકોએ તેમની હિંમતની પ્રશંસા કરી છે. આ અનુભવ માત્ર તેમના માટે જ નહીં, પરંતુ અન્ય ઇન્ટર્ન્સ માટે પણ પ્રેરણાદાયી છે. જો તમે પણ આવી ઇન્ટર્નશિપ કરવા માંગો છો, તો કાહલીની ટિપ્સ અને અનુભવો તમને માર્ગદર્શન આપી શકે છે.
